Sosyal Medyada Kadınlara Yönelik Şiddet Haberlerine Maruz Kalan Kadınların Psikolojik Sağlamlık, İkincil Travmatik Stres ve Duygu Düzenleme Becerileri Arasındaki İlişkiler
Abstract
Amaç: Bu araştırmanın amacı, sosyal medyada kadına yönelik şiddet haberlerine maruz kalan kadınların psikolojik sağlamlık, ikincil travmatik stres ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmektir.
Yöntem: İlişkisel tarama yöntemi kullanılarak tasarlanan bu nicel araştırmanın örneklem grubunu, sosyal medyada kadınlara yönelik şiddet haberlerine maruz kalan kolayda örnekleme metodu ile ulaşılan 322 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verileri “Demografik Bilgi Formu”, “Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği”, “Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği” ve “Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizde Pearson korelasyon analizi ve MANOVA kullanılmıştır.
Bulgular: İstatiksel analizler sonucunda, psikolojik sağlamlığın ikincil travmatik stres ile arasında negatif yönde; duygu düzenleme ile arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca duygu düzenleme alt boyutlarından kabul tolerans ve değişimleme ile ikincil travmatik stres arasında da negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Travmatik yaşantı deneyimi bulunduğunu ifade katılımcıların bulunmayanlara göre; şiddet içeriğine video ve görsel olarak maruz kalanların ise kalmayanlara göre; ikincil travmatik stres düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, evli katılımcıların bekar katılımcılara göre ve sosyal medyada 1 saatten az vakit geçiren katılımcıların daha uzun süre vakit geçirenlere göre psikolojik sağlamlık düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: Araştırmada edinilen bulgular, psikolojik sağlamlığın ikincil travmatik stres ile negatif ilişkide olduğunu göstermektedir. Duygu düzenleme becerisinin ve psikolojik sağlamlığın artmasına yönelik müdahaleler, ikincil travmatik stres deneyimini azaltmaya katkı sağlayabilir. Sosyal medyada geçirilen süre az olduğunda psikolojik sağlamlığın daha yüksek olduğu görülmüştür. Sosyal medyada geçirilen sürenin azaltılmasına yönelik müdahalelerin de psikolojik sağlamlık ile ilgili uygulamalara katılmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Keywords
References
- ABDI, M. & DARBANI, S.A. (2024). Impact of emotion regulation training on reducing vicarious trauma and cynicism: A randomized controlled trial. KMAN Conseling and Psychology Nexus, 2(2), 66-74. http://doi.org/10.61838/kman.psynexus.2.2.10
- AKOĞLU, B. & ERDOĞAN, B. (2023). Evli bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri ve psikolojik dayanıklılıkları ile evlilik doyumları arasındaki ilişki. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 37-46.
- ALDAO, A., NOLEN-HOEKSEMA, S. & SCHWEIZER, S. (2010). Emotion regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clinical Psychological Review, 30(2), 217–237. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2009.11.004
- AMERİKAN PSİKİYATRİ BİRLİĞİ. (2014). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı (E. Köroğlu, Çev.). Hekimler Yayın Birliği.
- ANDERSON, K.M., RENNER, L.M., & DANIS, F.S. (2012). Recovery: Resilience and growth in the aftermath of domestic violence. Violence Against Women, 18, 1279–99. https://doi.org/10.1177/1077801212470543
- ANDERSON, M. & JIANG, J. (2018). Teens, social media ve technology 2018. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org
- ATEŞ, B. & SAĞAR, M. E. (2021). Üniversite öğrencilerinde özyeterliğin yordayıcısı olarak bilişsel esneklik, duygu düzenleme becerileri ve psikolojik sağlamlık. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 679- 695.
- BAIRD, K., & KRACEN, A. C. (2006). Vicarious traumatization and secondary traumatic stress: A research synthesis. Counselling Psychology Quarterly, 19(2), 181–188. https://doi.org/10.1080/09515070600811899
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Community Psychology
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
October 10, 2026
Publication Date
October 19, 2026
Submission Date
August 10, 2025
Acceptance Date
February 5, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 13 Number: 2