Research Article

Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk

Volume: 80 Number: 4 December 31, 2022
  • Fatih Birtek *
EN TR

Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk

Abstract

20 Temmuz 2016 tarihi itibariyle istinaf kanun yolu fiilen uygulamaya girmiştir. Bu değişlikle birlikte Türk ceza muhakemesi sistemi üç dereceli bir muhakeme sistemine dönüşmüştür. İlk ve ikinci derece yargılamada, cezai uyuşmazlığın maddi vakıa (ispat) ve hukuki mesele yönü hakkında bir karar verilmekte iken; “hukuk derece” olarak kabul edilen temyiz yargılamasında kural olarak sadece hukuka aykırılık (hukuki mesele) incelenmekte ve bu konuda bir karar verilmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda, temyiz kanun yolu bakımından “sebep gösterme zorunluluğu” ve “başvuruda gösterilen sebeplerle sınırlı inceleme” kuralları benimsenmiştir. Bu sebeple, temyiz başvurusunun kararın bozulmasını gerektiren sebepleri içerecek şekilde yapılması veya temyiz sebeplerine ilişkin gerekçeyi içeren ek bir dilekçenin sunulması gerekmektedir. Aksi halde, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekir. Temyiz isteminde bulunan süje tarafından somut bir sebep gösterilmeksizin, “hükmün hukuka aykırı olduğu”, “hükmün hukuka ve usule aykırı olduğu” biçimindeki bir ifadenin “soyut temyiz başvurusu” olarak kabulü mümkün ise de somut temyiz sebeplerinin/ gerekçelerinin gösterildiği bir başvuru olarak kabulü mümkün değildir. Bu sebeple Yargıtay’ın yakın tarihli kararlarında, temyiz kanun yolu başvurularında yer alan “hükmün hukuka ve usule aykırı olduğu” ifadesinin temyiz sebebinin bildirilmesi olarak kabul edilmesi; CMK m 294 hükmünde yer alan açık düzenlemenin “yorum adı altında” daraltılması/ anlamının değiştirilmesi veya diğer bir deyişle kanun hükmünün uygulanmaması anlamına gelmektedir. Bu çalışmada, temyiz kanun yolunun özellikleri, mahkemeye erişim hürriyeti ve adil yargılanma hakkı bakımından önemi, temyiz başvurusunda sebep gösterme zorunluluğu (zorluğu), temyiz sebeplerinin gösterilmesi gereken zaman dilimi ve temyiz sebeplerinin gösterilmemesine bağlanan yaptırımlar, teoride ve uygulamada öne sürülen görüşler doğrultusunda ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır.

Keywords

References

  1. Alp M, ‘Anayasa Hukuku Açısından Mahkeme Kararlarında Sözde (Görünürde) Gerekçe’, (2001) (1), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Tevfik Birsel’e Armağan) 425-441. google scholar
  2. Artuç M ve Elmas MT, Ceza Muhakemesinde Duruşma Yönetimi ve İstinaf (Adalet 2017). google scholar
  3. Balcı F ve Öztürk S, Ceza Yargılamasında İstinaf ve Temyiz (Adalet 2019). google scholar
  4. Başbüyük İ, ‘Yargının Etkinliğinin Artırılmasında “Gerekçe”nin Rolü’, Prof. Dr. Erdal Onar’a Armağan C. II (Ankara Üniversitesi 2013). google scholar
  5. Birtek F, AİHM, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları Işığında Ceza Muhakemesinde Delil ve İspat (2. Baskı, Adalet 2017). google scholar
  6. Birtek, F, Ceza Muhakemesinde İstinaf (Adalet 2019). google scholar
  7. Centel N ve Zafer H, Ceza Muhakemesi Hukuku (19. Baskı, Beta 2020). google scholar
  8. Çetintürk E, ‘Ceza Muhakemesinde Temyiz Kanun Yolunda Maddi (Fiili) Sorunun İncelenmesi’, (2019) 14 (151), Terazi Hukuk Dergisi 466-489. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Authors

Fatih Birtek * This is me
0000-0001-7019-0653
Türkiye

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

September 12, 2021

Acceptance Date

September 21, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 80 Number: 4

APA
Birtek, F. (2022). Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk. İstanbul Hukuk Mecmuası, 80(4), 1331-1372. https://izlik.org/JA52ZB23UE
AMA
1.Birtek F. Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80(4):1331-1372. https://izlik.org/JA52ZB23UE
Chicago
Birtek, Fatih. 2022. “Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 (4): 1331-72. https://izlik.org/JA52ZB23UE.
EndNote
Birtek F (December 1, 2022) Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 4 1331–1372.
IEEE
[1]F. Birtek, “Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, pp. 1331–1372, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA52ZB23UE
ISNAD
Birtek, Fatih. “Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80/4 (December 1, 2022): 1331-1372. https://izlik.org/JA52ZB23UE.
JAMA
1.Birtek F. Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80:1331–1372.
MLA
Birtek, Fatih. “Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, Dec. 2022, pp. 1331-72, https://izlik.org/JA52ZB23UE.
Vancouver
1.Fatih Birtek. Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zor(unlu)luk. İstanbul Hukuk Mecmuası [Internet]. 2022 Dec. 1;80(4):1331-72. Available from: https://izlik.org/JA52ZB23UE