Research Article

Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü

Volume: 82 Number: 3 September 26, 2024
  • Hatice Türkay *
EN TR

Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü

Abstract

Nükleer silahlar 1945 yılında ilk kez Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından Hiroşima ve Nagazaki’de kullanılmasından beri hem canlılar hem de çevre üzerinde yarattığı ciddi etkiler nedeniyle bir şekilde hem üretimi hem kullanımı sınırlandırılmaya çalışılan bir silah türüdür. 1968 tarihli Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşması (NSYÖA) bu amaçla yapılan önemli bir düzenlemedir. Andlaşma ABD, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa ve Çin’i nükleer devlet olarak kabul etmiştir. Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) andlaşmanın nükleer devlet sıfatı tanıdığı devletlerden biri değildir. Ancak Kuzey Kore, ilk lideri Kim Il Jong döneminde nükleer silah çalışmalarını başlatmış ve 2018 yılında nükleer silah geliştirme hedefine ulaştığını ilan etmiştir. Bu nedenle bugün Kuzey Kore’nin de nükleer silah sahibi olduğu bilinmektedir. Kuzey Kore de bu bilgiyi faklı zamanlarda da doğrulamaya devam etmektedir. 2017 yılında Nükleer Silahların Yasaklanmasına Dair Andlaşma yapılmış, ancak açık bir yasak getiren bu andlaşma özellikle nükleer devlet olarak kabul edilen beş devletin itirazıyla karşılaşmıştır. 2003 yılında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşması’ndan çekilen Kuzey Kore bu andlaşmanın da tarafı değildir. Bu nedenle kendisi için herhangi bağlayıcı bir düzenleme bulunmadığını savunmaktadır. Dolayısıyla söz konusu silahların kullanılmasına ilişkin yasağın uluslararası hukuk kaynakları bakımından niteliği daha önemli hâle gelmektedir. Yasağın örf ve adet kuralına dönüştüğü ve bu nedenle ısrarlı muhalif niteliği bulunmayan tüm devletleri bağlayacağı ifade edilmelidir. Dolayısıyla evrensel bir örf adet kuralına dönüşen bu yasağa tabi olmak istemeyen devletler sözü edilen kurala sürekli ve ısrarlı bir şekilde itiraz etmelidir. Kuzey Kore’nin yasağa tabi olmaması için de ısrarlı muhalif statüsüne sahip olması gerekir. Bu nedenle Kuzey Kore’nin yasak karşısındaki durumunun tespiti için ısrarlı muhalif statüsü incelenmelidir.

Keywords

References

  1. Akdoğan E, 21. Yüzyılda Yeni Silah Teknolojileri Silahların Kontrolü ve Uluslararası Hukuk (1. Baskı, Legem 2018). google scholar
  2. Aksar Y, Evrensel Yargı Kuruluşları (1. Baskı, Seçkin 2007). google scholar
  3. Aksar Y, Uluslararası Hukuk I (6. Baskı, Seçkin 2021). google scholar
  4. Alpkaya G, “Nükleer Silahlar ve Uluslararası Adalet Divanı” (1997) 52(1-4) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 105-115. google scholar
  5. Arsava A. F, “Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması ve NATO Andlaşması” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi (2023) 14(56) 203-228. google scholar
  6. Bradley CA ve Mitu G, “Wihtdrawing from International Custom” (2010) 120(202) The Yale Law Journal 202-275. google scholar
  7. Cirincione J. / Wolfsthal J. / Rajkumar M., Deadly Arsenals: Nuclear, Biological and Chemical Threads (2nd Edition, Carnagie Endowment for International Peace 2005). google scholar Cha VD ve David CK, Nuclear North Korea (1 st Edition, Colombia University 2003). google scholar
  8. Colson DA, “How Persistent Must the Persistent Objector Be?” (1986) 61(3) Washington Law Review 957-970. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Hatice Türkay * This is me
0000-0003-1076-8008
Türkiye

Publication Date

September 26, 2024

Submission Date

July 29, 2022

Acceptance Date

April 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 82 Number: 3

APA
Türkay, H. (2024). Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü. İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(3), 955-984. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0009
AMA
1.Türkay H. Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82(3):955-984. doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0009
Chicago
Türkay, Hatice. 2024. “Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 (3): 955-84. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0009.
EndNote
Türkay H (September 1, 2024) Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 3 955–984.
IEEE
[1]H. Türkay, “Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 3, pp. 955–984, Sept. 2024, doi: 10.26650/mecmua.2024.82.3.0009.
ISNAD
Türkay, Hatice. “Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82/3 (September 1, 2024): 955-984. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0009.
JAMA
1.Türkay H. Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82:955–984.
MLA
Türkay, Hatice. “Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 3, Sept. 2024, pp. 955-84, doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0009.
Vancouver
1.Hatice Türkay. Nükleer Silahların Kullanılması Yasağı Bakımından Kuzey Kore’nin Israrlı Muhalif (Persistent Objector) Devlet Statüsü. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024 Sep. 1;82(3):955-84. doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0009