The Principle of the Irrevocability of Phases

Year 2024, Volume: 82 Issue: 4, 1271 - 1287, 30.12.2024

Ercan Yaşar

Abstract

Regarding the phases/stages in criminal procedure, investigation and the main trial stages come to mind. Although it is not directly mentioned in the current Code of Criminal Procedure (with code no. 5271), there is an intermediate trial phase. This phase, which allows the return of the indictment with a limited period of time, is not important for our study because it is still considered as the investigation phase in terms of our current law. Because when the irrevocability of the stages is mentioned, what is meant exclusively is the irreversibility from the main trial phase to the investigation phase. Since the intermediate trial phase is also counted as the investigation phase, we can indirectly say that it is not possible to return to the intermediate trial phase from the main trial phase. Since the legislator does not qualify a separate phase, although there is no obstacle in terms of the principle of irrevocability from phases, it is not clear whether the prosecutor can withdraw the indictment independently of the court during the intermediate trial phase; to put it more accurately, it does not seem possible since it is not foreseen in the legislation. Indeed, with the start of the main trial phase, the phase in which the prosecutor effectively acts, comes to an end, and the task of executing and managing the process passes to the court. However, in some cases, the lack of judgement conditions or the emergence of obstacles to judgement may require returning to the investigation phase or making a decision to stop and correcting the relevant deficiencies by out-of-court authorities. For this reason, in some country practises, it is possible to return to the investigation phase during and/or after the main hearing period. Because we do not have a regulation that allows this issue, in our opinion, irreparable results emerge in the main trial phase. Likewise, the recent annulment decision of the Constitutional Court regarding the accelerated proceeding also necessitates a return to the investigation phase. We have discussed this study in order to propose changes in our legislation by trying to explain within the framework of comparative law that it should be possible to return to the investigation phase in order to eliminate the injustices (problems in the context of a fair trial) that may arise in these and similar cases.

Keywords

Irrevocability of Phases , Irreversibility of Stages , Stages Irrevocability , Irrevocability Between Stages , Immutability Principle

Evrelerden Dönülmezlik İlkesi

Abstract

Ceza muhakemesinde evreler denildiğinde soruşturma ve kovuşturma evreleri akla gelmektedir. Mevcut 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda doğrudan anılmasa da ara muhakeme evresinin olduğu da kabul görmektedir. Kısıtlı bir süre ile iddianamenin iadesine imkân tanıyan bu evre mevzu hukukumuz açısından halen soruşturma evresi sayıldığından çalışma konumuz açısından önem arz etmemektedir. Zira evrelerden dönülmezlikten bahsedildiğinde, kastedilen münhasıran kovuşturma evresinden soruşturma evresine dönülmezliktir. Ara muhakeme evresi de soruşturma evresinden sayıldığından kovuşturma evresinden ara muhakeme evresine dönülemeyeceğini ise dolaylı olarak söyleyebilmekteyiz. Kanun koyucu ayrı bir evre nitelemesi yapmadığından evrelerden dönülmezlik ilkesi anlamında bir engel bulunmazsa da ara muhakeme evresinde mahkemeden bağımsız olarak savcının ilgili iddianameyi geri çekip çekemeyeceği açık değildir; daha doğru bir ifade ile mevzuatta öngörülmediğinden mümkün görünmemektedir. Gerçekten kovuşturma evresinin başlamasıyla birlikte savcının etkin olduğu evre sona ermiş olmakta ve süreci yürütme ve yönetme işi mahkemeye geçmektedir. Ancak muhakeme şartlarının eksikliği yahut muhakeme engellerinin ortaya çıkması kimi hallerde soruşturma evresine dönülmesini yahut durma kararı verilerek ilgili eksikliklerin mahkeme dışı makamlarca giderilmesini gerektirebilmektedir. Bu sebeple kimi ülke uygulamalarında soruşturma evresine dönüş duruşma devresi ve veya sonrasında mümkün kılınmıştır. Bizde ise bu konuya cevaz veren bir düzenleme bulunmadığı için bize göre telafisi kovuşturma evresinde mümkün olmayan sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Keza Anayasa Mahkemesi’nin yakın tarihte seri muhakeme usulüne ilişkin olarak verdiği iptal kararı da soruşturma evresine dönüşü zorunlu kılmaktadır. Bu ve benzeri hallerde ortaya çıkabilecek haksızlıkları (adil yargılanma bağlamındaki sorunları) giderme adına soruşturma evresine dönülmesinin mümkün olması gerektiğini mukayeseli hukuk çerçevesinde açıklamaya çalışarak mevzuatımızda değişiklik önerisinde bulunma adına bu çalışmayı ele almış bulunmaktayız.

Keywords

Safhalardan Geri Dönülmezlik , Evrelerden Geri Dönülmezlik , Evrelerden Dönülmezlik , Evreler Arası Dönülmezlik İlkesi , Immutabilitätsprinzip (Değişmezlik İlkesi)

References

• Alan Akcan E, ‘Ceza Muhakemesi Hukukunda İddianamenin İadesi Kurumu’ (2016) 15(2) İKÜHFD 173-192. google scholar
• Baytaz AB, ‘Seri Muhakeme Usulü’, (2020) 8(2) Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 1- 47. google scholar
• Berz U & Burmann M, Handbuch des Strafienverkehrsrechts Band II (Werkstand 44. Erganzungslieferung, Hrsg. Michael Burmann & Reiner HeB, Bearbeiter: Schneider, C.H. Beck, München, August 2021) (via Beckonline). google scholar
• Centel N ve Zafer H, Ceza Muhakemesi Hukuku (19. Bası, Beta 2020). google scholar
• Clausmeier D, Die Einstellung von Verfahren mit Auslandsberührung durch die Staatsanwaltschaft (Berliner Wissenschaftsverlag 2016). google scholar
• Daphinoff M, Das Strafbefehlsverfahren in der Schweizerischen Strafprozessordnung (Schulthess 2012). google scholar
• Donatsch A, Schwarzenegger C & Wohlers W, Strafprozessrecht (2. Auflage, Schulthess 2014). google scholar
• Donay S, Güncelleştirilmiş Ceza Yargılaması Hukuku (1. Baskı, Beta 2015). google scholar
• Erem F, Diyalektik Açısından Ceza Yargılaması Hukuku (6. Baskı, Işın Yayıncılık 1986). google scholar
• Feyzioğlu M ‘Ceza Muhakemesi Kanunu’na Göre İddianamenin Hazırlanmasına ve Kabulüne İlişkin Bazı Düşünceler’ (2006) 1 CHD 31-36. google scholar
• Gültekin Ö, Öğreti ve Uygulamada İddianame ve İddianamenin İadesi (2. Baskı, Seçkin 2021). google scholar
• Heger M & Pohlreich E, Strafprozessrecht (2. Auflage, Kohlhammer 2018). google scholar
• Heghmanns M, Strafverfahren - Strafrecht für alle Semester (Springer 2014). google scholar
• Hellmann U, Strafprozessrecht (2. Auflage, Springer 2006). google scholar
• Karakurt A, ‘Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda İddianamenin İadesi’ (2009) 82 TBB Dergisi 1-31. google scholar
• Kindhauser U & Schumann KH., Strafprozessrecht (5. Auflage, Nomos 2019). google scholar
• Özbek VÖ, Doğan K ve Bacaksız P, Ceza Muhakemesi Hukuku (14. Baskı, Seçkin 2021). google scholar
• Öztürk B, Tezcan D, Erdem MR, Gezer S, Saygılar Kırıt FY, Alan E, Özaydın Ö, Erden Tütüncü E, Altınok Villemin D ve Tok, MC, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku (16. Baskı, Seçkin 2022). google scholar
• Roos E & Jeker K, ‘Die Prüfung der Anklage nach Art. 329 StPO’ (2012) 5 Forumpoenale 301-306. google scholar
• Şahin C ve Göktürk N, Ceza Muhakemesi Hukuku (13. Baskı 2022). google scholar
• Taner FG, Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği (2. Baskı, Seçkin 2021). google scholar
• Taş B, ‘Caza Muhakemesi Hukukunda İddianamenin Kabulü, Tensip Zaptı ve İlk Duruşma’, (2020) 6(2) İstanbul Aydın Üniversitesi HFD 287-314. google scholar
• Toroslu N ve Feyzioğlu M, Ceza Muhakemesi Hukuku (17. Baskı, Savaş Yayınları 2017). google scholar
• Tosun Ö, Türk Suç Muhakemesi Hukuku Dersleri (Sulhi Garan Matbaası Koll. Şti., 1973). google scholar
• Tosun Ö, Türk Suç Muhakemesi Hukuku Dersleri, Cilt I, Genel Kısım (4. Bası, Acar Matbaacılık Tesisleri 1984). google scholar
• Ünver Y ve Hakeri H, Sorularla Ceza Muhakemesi Hukuku (TBB Yayınları 2006). google scholar
• Ünver Y ve Hakeri H, Ceza Muhakemesi Hukuku, 2. Cilt (7. Baskı, Adalet 2013). google scholar
• Ünver Y ve Hakeri H, Ceza Muhakemesi Hukuku (19. Baskı, Adalet 2022). google scholar
• Wiprachtiger H, Kommentar zur Schweizerischer Strafprozessordnung und Schweizerischer Jugendstrafprozessordnung, (Hrsg. Marianne Heer, Stâmpfli Verlag 2010). google scholar
• Yenisey F ve Nuhoğlu A, Ceza Muhakemesi Hukuku (10. Baskı, Seçkin 2022). google scholar