Research Article

Evrelerden Dönülmezlik İlkesi

Volume: 82 Number: 4 December 30, 2024
  • Ercan Yaşar *
EN TR

Evrelerden Dönülmezlik İlkesi

Abstract

Ceza muhakemesinde evreler denildiğinde soruşturma ve kovuşturma evreleri akla gelmektedir. Mevcut 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda doğrudan anılmasa da ara muhakeme evresinin olduğu da kabul görmektedir. Kısıtlı bir süre ile iddianamenin iadesine imkân tanıyan bu evre mevzu hukukumuz açısından halen soruşturma evresi sayıldığından çalışma konumuz açısından önem arz etmemektedir. Zira evrelerden dönülmezlikten bahsedildiğinde, kastedilen münhasıran kovuşturma evresinden soruşturma evresine dönülmezliktir. Ara muhakeme evresi de soruşturma evresinden sayıldığından kovuşturma evresinden ara muhakeme evresine dönülemeyeceğini ise dolaylı olarak söyleyebilmekteyiz. Kanun koyucu ayrı bir evre nitelemesi yapmadığından evrelerden dönülmezlik ilkesi anlamında bir engel bulunmazsa da ara muhakeme evresinde mahkemeden bağımsız olarak savcının ilgili iddianameyi geri çekip çekemeyeceği açık değildir; daha doğru bir ifade ile mevzuatta öngörülmediğinden mümkün görünmemektedir. Gerçekten kovuşturma evresinin başlamasıyla birlikte savcının etkin olduğu evre sona ermiş olmakta ve süreci yürütme ve yönetme işi mahkemeye geçmektedir. Ancak muhakeme şartlarının eksikliği yahut muhakeme engellerinin ortaya çıkması kimi hallerde soruşturma evresine dönülmesini yahut durma kararı verilerek ilgili eksikliklerin mahkeme dışı makamlarca giderilmesini gerektirebilmektedir. Bu sebeple kimi ülke uygulamalarında soruşturma evresine dönüş duruşma devresi ve veya sonrasında mümkün kılınmıştır. Bizde ise bu konuya cevaz veren bir düzenleme bulunmadığı için bize göre telafisi kovuşturma evresinde mümkün olmayan sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Keza Anayasa Mahkemesi’nin yakın tarihte seri muhakeme usulüne ilişkin olarak verdiği iptal kararı da soruşturma evresine dönüşü zorunlu kılmaktadır. Bu ve benzeri hallerde ortaya çıkabilecek haksızlıkları (adil yargılanma bağlamındaki sorunları) giderme adına soruşturma evresine dönülmesinin mümkün olması gerektiğini mukayeseli hukuk çerçevesinde açıklamaya çalışarak mevzuatımızda değişiklik önerisinde bulunma adına bu çalışmayı ele almış bulunmaktayız.

Keywords

References

  1. Alan Akcan E, ‘Ceza Muhakemesi Hukukunda İddianamenin İadesi Kurumu’ (2016) 15(2) İKÜHFD 173-192. google scholar
  2. Baytaz AB, ‘Seri Muhakeme Usulü’, (2020) 8(2) Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 1- 47. google scholar
  3. Berz U & Burmann M, Handbuch des Strafienverkehrsrechts Band II (Werkstand 44. Erganzungslieferung, Hrsg. Michael Burmann & Reiner HeB, Bearbeiter: Schneider, C.H. Beck, München, August 2021) (via Beckonline). google scholar
  4. Centel N ve Zafer H, Ceza Muhakemesi Hukuku (19. Bası, Beta 2020). google scholar
  5. Clausmeier D, Die Einstellung von Verfahren mit Auslandsberührung durch die Staatsanwaltschaft (Berliner Wissenschaftsverlag 2016). google scholar
  6. Daphinoff M, Das Strafbefehlsverfahren in der Schweizerischen Strafprozessordnung (Schulthess 2012). google scholar
  7. Donatsch A, Schwarzenegger C & Wohlers W, Strafprozessrecht (2. Auflage, Schulthess 2014). google scholar
  8. Donay S, Güncelleştirilmiş Ceza Yargılaması Hukuku (1. Baskı, Beta 2015). google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Law (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Ercan Yaşar * This is me
Türkiye

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

December 28, 2022

Acceptance Date

November 24, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 82 Number: 4

APA
Yaşar, E. (2024). Evrelerden Dönülmezlik İlkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(4), 1271-1287. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0008
AMA
1.Yaşar E. Evrelerden Dönülmezlik İlkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82(4):1271-1287. doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0008
Chicago
Yaşar, Ercan. 2024. “Evrelerden Dönülmezlik İlkesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 (4): 1271-87. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0008.
EndNote
Yaşar E (December 1, 2024) Evrelerden Dönülmezlik İlkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 4 1271–1287.
IEEE
[1]E. Yaşar, “Evrelerden Dönülmezlik İlkesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 4, pp. 1271–1287, Dec. 2024, doi: 10.26650/mecmua.2024.82.4.0008.
ISNAD
Yaşar, Ercan. “Evrelerden Dönülmezlik İlkesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82/4 (December 1, 2024): 1271-1287. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0008.
JAMA
1.Yaşar E. Evrelerden Dönülmezlik İlkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82:1271–1287.
MLA
Yaşar, Ercan. “Evrelerden Dönülmezlik İlkesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 4, Dec. 2024, pp. 1271-87, doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0008.
Vancouver
1.Ercan Yaşar. Evrelerden Dönülmezlik İlkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024 Dec. 1;82(4):1271-87. doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0008