TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE SERMAYE YETERLİLİĞİNE GÖRE ÖZKAYNAK KÂRLILIĞININ GÖRÜNÜMÜ

Öz

Taşınan risk ve kârlılık arasında denge kurulması ve bu dengenin yönetimi banka faaliyetlerinin çekirdeğini oluşturmaktadır. Risk ve kârlılık arasındaki etkileşimin analizinde, riski temsilen sermaye yeterliliği rasyosu ve kârlılığı temsilen özkaynak kârlılığını kullanan bu çalışmada, Türk bankacılık sektöründe 2014-2023 döneminde sermaye yeterliliği ve özkaynak karlılığında ulaşılan sonuçlar değerlendirilmekte; taşıdıkları riske göre banka gruplarının ulaştıkları kârlılık düzeyi analiz edilmektedir. Özkaynak kârlılığı bağlamında, 2018 yılına kadar genelde pozitif reel özkaynak kârlılığına sahip olan bankalar sonraki dönemde yüksek oranlı negatif reel kârlılıklar edinmiştir. Sermaye yeterliliği ve özkaynak kârlılığı arasında ters yönlü ilişki bulunduğu varsayımından hareket eden çalışmada kullanılan metodolojiye göre, sermaye yeterliliğinde %0,1’lik değişime yol açan risk ağırlıklı varlıklardaki değişim, özkaynak karlılığında aynı düzeyde ve ters yönde değişime yol açmaktadır. Mevduat bankalarının bir bütün olarak ulaştığı sonuçlara kıyasla, yabancı bankaların 3,2, yerli özel bankaların 3,1, katılım bankalarının 1,7 puan daha yüksek ortalama özkaynak kârlılığına ulaşırken, kamu bankalarının ise 5,1 puan daha düşük kârlılık elde ettikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sermaye Yeterliliği
• Özkaynak Kârlılığı
• Risk
• Bankacılık Sektörü

THE OUTLOOK OF RETURN ON EQUITY BASED ON CAPITAL ADEQUACY IN THE TURKISH BANKING SECTOR

Öz

The establishment of balance between risk and profitability and the management of this balance constitute the core of banking activities. In representing the relationship between risk and profitability, this study utilizes the capital adequacy ratio to represent risk and return on equity to represent profitability. It evaluates the results achieved in capital adequacy and profitability in the Turkish banking sector in the period of 2014-2023 and analyzes the profitability levels achieved by banking groups based on the risks they carry. In the context of equity profitability, banks generally had positive real equity profitability until 2018, but subsequently acquired high-rate negative real profitability in the following period. Based on the assumption of an inverse relationship between capital adequacy and equity profitability, the methodology used in the study suggests that a 1% change in capital adequacy resulting from a change in risk-weighted assets leads to a corresponding change in return on equity at the same level but in the opposite direction. Compared to the results achieved by deposit banks as a whole, it has been determined that foreign banks achieve an average equity profitability 3,2 points higher, private domestic banks 3,1 points higher, and participation banks 1,7 points higher, while public banks obtain profitability 5,1 points lower.

Anahtar Kelimeler

• Capital Adequacy
• Return on Equity
• Risk
• Banking Sector

Kaynakça

1. Akkaynak, B. (2022). Sermaye Yapısı Teorileri ve Türk Bankacılık Sisteminin Sermaye Yapısı Belirleyicileri. Akdeniz İİBF Dergisi, 22(1), 57-68.
2. Arzova, S.B. ve Şahin, B.Ş. (2023). Bankaların Finansal Karlılık Oranlarıyla Finansal Sağlamlık Göstergeleri İlişkisi: Türkiye’de Granger Nedensellik Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (119), 61-76.
3. BDDK. Aylık Bülten, Sermaye Yeterliliği Tablosu. https://www.bddk.org.tr/BultenAylik
4. BDDK. Aylık Bankacılık Sektörü Verileri (Gelişmiş Gösterim), https://www.bddk.org.tr/BultenAylik/tr/Home/Gelismis
5. Çıtak, F. ve Kandil Göker, I.E. (2020). Bankacılık Sektöründe Sermaye Yeterlilik Rasyosunu Belirleyen Faktörlerin Analizi. Business and Economics Research Journal, 11(1), 169-185.
6. ECB. (2018). ECB Guide to the Internal Capital Adequacy Assessment Process (ICAAP).
7. https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.icaap_guide_201811.en.pdf