Research Article

Farklı Gübre Kaynaklarının ve Dozlarının Makarnalık Buğdayın (Triticum durum L.) Verimine Etkisi

Volume: 10 Number: 3 December 24, 2024
EN TR

Farklı Gübre Kaynaklarının ve Dozlarının Makarnalık Buğdayın (Triticum durum L.) Verimine Etkisi

Öz

Bu çalışmada organik ve inorganik kaynaklı gübrelerin ve dozlarının makarnalık buğdayın verim ve verim öğelerine etkisi ve azot kullanım etkinliği yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2019-2020 yılında Diyarbakır’da Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesine ait serada gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bitki materyali olarak Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından tescil ettirilen Sena makarnalık buğday çeşidi kullanılmıştır. Gübre uygulaması için organik ve inorganik kaynaklı 6 farklı gübre kaynağı ve bu gübrelerin 5 farklı dozu uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, küçükbaş hayvan gübresi ve kompoze gübre (20-20-0) uygulamaları, tane verimi ve biyolojik verim değeri açısından en yüksek sonuçları vermiştir. Tane verimi için en yüksek değer N3 dozunda, biyolojik verim değeri için ise N5 dozunda elde edilmiştir. Farklı gübre uygulamaları arasında en yüksek azot kullanım etkinliği kompoze gübre (20-20-0), sertifikalı ticari organik gübre (Seleda) ve solucan gübresi kaynaklarıyla elde edilirken, en düşük azot kullanım etkinliği büyükbaş ve küçükbaş hayvan gübre kaynaklarında görülmüştür. Uygulanan dozlara göre en yüksek azot kullanım etkinliği N1 dozunda, en düşük ise N0 dozunda elde edilmiştir. Gübre kaynakları arasında yapılan analizlerde, azot kullanım etkinliği ile tane verimi arasında sertifikalı ticari organik gübre (Seleda), tavuk gübresi, solucan gübresi ve küçükbaş hayvan gübre kaynaklarında pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Ayrıca, solucan gübresi dışında diğer tüm gübre kaynaklarında SPAD ile verim arasında pozitif korelasyonlar gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Adediran, J., Taiwo, L., Akande, M., Sobulo, R. A., & Idowu, O. (2005). Application of organic and ınorganic fertilizer for sustainable maize and cowpea yields in Nigeria. Journal of Plant Nutrition, 27, 1163-1181. https://doi.org/10.1081/PLN-120038542
  2. Adekiya, A. O., Ejue, W.S., Olayanju, A., Dunsin, O., Aboyeji, C.M., Aremu, C., Adegbite, K., & Akinpelu, O. (2020). Different organic manure sources and NPK fertilizer on soil chemical properties, growth, yield and quality of okra. Scientific Reports, 10, 16083. https://doi.org/10.1038/s41598-020-73291-x
  3. Aksu, T. (2017). Farklı azot ve çiftlik gübre dozlarının ekmeklik buğdayda (Triticum aestivum L.) verim, kalite ve antioksidan aktivitesi üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. http://adudspace.adu.edu.tr:8080/xmlui/handle/11607/2963
  4. Altuntaş, A., & Akgün, İ. (2016). Uşak koşullarında Kızıltan-91 buğday çeşidi üzerinde farklı azot dozu ve sıvı gübre uygulamalarının verim ve verim unsurlarına etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3, 496‐503.
  5. Atar, B. (2017). Buğdayda verim esaslı azotlu gübreleme. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 21(4), 524-536. https://doi.org/10.29050/harranziraat.309384
  6. Bayhan, M., & Yıldırım, M. (2021). Organic wheat selection through GGE biplot analysis. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 5(2), 426–438. https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol5iss2pp426-438
  7. Bechini, L., & Marino, P. (2009). Short-term nitrogen fertilizing value of liquıd dairy manures ismmainly due to ammonium. Soil Science Society of America Journal, 73(6), 2159-2169. https://doi.org/10.2136/sssaj2008.0217
  8. Bulut, S. (2012). Ekmeklik buğdayda kalite. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 28(5), 441-446. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/25563/269657

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fertilisers and Application , Organic Agriculture

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 21, 2024

Publication Date

December 24, 2024

Submission Date

May 7, 2024

Acceptance Date

September 17, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 3

APA
Bayhan, M., Özkan, R., Koca, Y. K., & Akıncı, C. (2024). Farklı Gübre Kaynaklarının ve Dozlarının Makarnalık Buğdayın (Triticum durum L.) Verimine Etkisi. Uluslararası Tarım Ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 10(3), 455-466. https://doi.org/10.24180/ijaws.1479777

17365       17368               17366