Research Article

Bazı Sarılıcı Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Hatlarının Agro-Morfolojik ve Teknolojik Özellikler Yönünden Karşılaştırılması

Volume: 11 Number: 3 December 29, 2025
EN TR

Bazı Sarılıcı Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Hatlarının Agro-Morfolojik ve Teknolojik Özellikler Yönünden Karşılaştırılması

Öz

Ülkemizin çeşitli coğrafi bölgeleri fasulye üretimi için oldukça uygun olup her bölgeye özgü önemli yerel fasulye genotiplerini barındırmaktadır. Yerel genetik kaynakların etkin bir şekilde kullanılması ıslah programları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Batı Anadolu Bölgesi'nden toplanmış ve tek bitki seleksiyon yöntemiyle seçilmiş 8 sarılıcı kuru fasulye hattı agro-morfolojik ve teknolojik özellikler bakımından iki standart çeşit ile karşılaştırılmıştır. Deneme, 2024 yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Araştırma ve Uygulama arazisinde yürütülmüştür. Araştırmada, çiçeklenme gün sayısı, bakla bağlama gün sayısı, bitkide dal sayısı, baklada tane sayısı, bitkide bakla sayısı, bitki boyu, fizyolojik olum gün sayısı, 100 tane ağırlığı ve bitki başına verim özelliklerinin sırasıyla 34.00-51.33 gün, 37.67-55.33 gün, 2.87-4.13 dal bitki-1, 5.20-7.33 tane bakla-1, 21.21-59.50 bakla bitki-1, 141.25-278.08 cm, 82.67-116.67 gün, 32.67-62.00 g ve 40.67-107.86 g bitki-1 arasında değiştiği belirlenmiştir. Teknolojik özellikler bakımından ise hat ve çeşitlerde su tutma kapasitesinin 0.39-0.92 g tane-1, su tutma indeksinin 0.82-1.76%, şişme kapasitesinin 0.38-0.70 ml tane-1, şişme indeksinin 1.96-2.82%, pişme süresinin 30.67-46.00 dk ve protein içeriğinin 30.16-34.98% arasında değiştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Blksr-19, Brs-24, Brs-4, Dzc-2 ve Ylv-14 hatları ümitvar hatlar olarak seçilmiş ve bölge verim denemelerine aktarılmalarına karar verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

TÜBİTAK 2209-A Proje No: 1919B012304488

Thanks

Bu çalışma 1919B012304488 numaralı TÜBİTAK 2209-A projesi kapsamında yürütülmüştür. Desteklerinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.

References

  1. Anonim, (2001). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi, Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı, Yemeklik Tane Baklagiller. https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Tescil/Teknik%20Talimatlar/Yemeklik%20Tane%20Baklagiller/yemeklik%20tane%20baklagiller.pdf. [Erişim tarihi: 21 Mart 2025]
  2. Aquino-Bolaños, E. N., García-Díaz, Y. D., Chavez-Servia, J. L., Carrillo-Rodríguez, J. C., Vera-Guzmán, A. M., Heredia-García, E. (2016). Anthocyanin, polyphenol, and flavonoid contents and antioxidant activity in Mexican common bean (Phaseolus vulgaris L.) landraces. Emirates Journal of Food and Agriculture, 28: 581-588. https://doi.org/10.9755/ejfa.2016-02-147
  3. Bitocchi, E., Rau, D., Bellucci, E., Rodriguez, M., Murgia, M. L., Gioia, T., Santo, D., Nanni, L., Attene, G., & Papa, R., (2017).Beans (Phaseolus ssp.) as a model for understanding crop evolution. Frontiers in Plant Science, 8: 722. https://doi.org/10.3389/fpls.2017.00722
  4. Ceyhan, E., Harmankaya, M., & Avcı, M. A. (2008). Effects of Sowing Dates and Cultivars on Protein and Mineral Contents of Bean (Phaseolus vulgaris L.), Asian Journal of Chemistry, 20, 5601-5613.
  5. Ceyhan, E., Kahraman, A., & Onder, M. (2012). The Impacts of Environment on Plant Products. International Journal of Bioscience, Biochemistry and Bioinformatics, 2, 48-51. https://doi.org/10.7763/IJBBB.2012.V2.68
  6. Ceyhan, E., Kahraman, A.,. Avcı, M. A., & Dalgıç, H. (2014). Combining Ability Of Bean Genotypes Estimated By Line × Tester Analysis Under Highly-Calcareous Soils. The Journal of Animal & Plant Sciences, 24(2), 579-584.
  7. Çancı, H., Kantar, F., Bozkurt, M., Yeken, M. Z., Çiftçi, V., & Özer, G. (2019). Batı Anadolu fasulye genetik kaynaklarının biyolojik çeşitliliğinin araştırılması ve karakterizasyonu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22, 251-263. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.579482
  8. Çelik, A., Emiralioğlu, O., Yeken, M. Z., Çiftçi, V., Özer, G., Kim, Y., Baloch, F. S., & Chung, Y. S. (2023). A novel study on bean common mosaic virus accumulation shows disease resistance at the initial stage of infection in Phaseolus vulgaris. Frontiers in Genetics, 14, 1136794. https://doi.org/10.3389/fgene.2023.1136794

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cereals and Legumes

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

May 16, 2025

Acceptance Date

September 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 3

APA
Pınar, A. F., Saitmuratov, A., Kafalı, A. N., Emiralioğlu, O., Çiftçi, V., & Yeken, M. Z. (2025). Bazı Sarılıcı Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Hatlarının Agro-Morfolojik ve Teknolojik Özellikler Yönünden Karşılaştırılması. Uluslararası Tarım Ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 11(3), 355-364. https://doi.org/10.24180/ijaws.1699318

17365       17368               17366