Research Article

Kışlık Buğday Genotiplerinin Türkiye’ de Kök Çürüklüğü Etmeni Fusarium culmorum’a Karşı Dayanıklılığı’nın Belirlenmesi

Volume: 4 Number: 2 December 30, 2018
TR EN

Kışlık Buğday Genotiplerinin Türkiye’ de Kök Çürüklüğü Etmeni Fusarium culmorum’a Karşı Dayanıklılığı’nın Belirlenmesi

Abstract

Kuru alan kök (kökboğazı/dip) çürüklükleri’ne neden olan Fusarium türleri tahıllara özellikle buğdaya zarar vermekte, tane sayı ve kalitesini azaltarak önemli verim kaybına neden olmaktadır. Türkiye’de kök çürüklüğü hastalık etmeni Fusarium türleri içinde buğday bitkisine zarar veren başlıca etmen olarak rapor edilen tür Fusarium culmorum’dur. Maalesef, günümüze kadar Fusarium türlerine karşı sadece birkaç kısmi dayanıklı buğday genotipi bulunmuştur. Bu nedenle, bu çalışma Fusarium hastalığının neden olduğu zararı sınırlandırmak amacıyla çeşitli buğday genotiplerinde yeni dayanıklılık kaynaklarının bulunması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, Uluslararası Kışlık Buğday Geliştirme Programı (IWWIP) aracılığıyla 19 farklı Ülke’den toplam 141 ıslah materyali (hat ve çeşit) sağlanmıştır ve Türkiye’de 3 farklı ortamda (büyütme odası,sera, tarla) yerel izolat Fusarium culmorum’a karşı dayanıklılıklarının belirlenmesi amacıyla 2012 yılında test edilmiştir. Dayanıklılık bakımından en iyi performansı gösteren genotipler verilerin doğrulanması amacıyla 2013 yılında tekrar test edilmiştir. Fenotiplendirme yapılan 141 genotip içinden toplam materyalin %12’ lik kısmını oluşturan 17 genotip fide ve/veya yetişkin dönemde orta dayanıklı olarak gruplandırılmıştır. Meksika kaynaklı genotipler, fide dayanıklılığı daha fazla gösteren Amerika kaynaklı genotiplerin aksine yetişkin dönem dayanıklılığı göstermiştir. Yüksek dayanıklılık gösteren kışlık buğdaylar PATWIN YR5 ve TAST/SPRW//ZAR/5/YUANDONG 3/4/PPB8-68/CHRC/3/PYN//TAM101/AMIGO kök çürüklüğü’ ne karşı ıslahta ümitvar olarak görülmektedir.

Keywords

References

  1. Akgül DS., 2008. The status of the root, crown and foot rot disease in wheat growing areas of Cukurova region, determination of cultivar reactions, effect of some fertilization and fungicide applications on disease development, PhD Thesis, Cukurova University Institute of Science, Adana.
  2. Aktas H., Kinaci E., Yildirim AF., Sayin L and Kural A., 1999. Determination of root and foot rot pathogens which are problems in Konya province and research and solution. Central Anatolia Cereal Agriculture Problems and Solutions Symposium, 8-11 Haziran, Konya.
  3. Alexandratos N and Bruinsma J., 2012. World agriculture towards 2030/2050: the 2012 Revision. FAO, Agricultural Development Economics Division, ESA Working Paper No. 12-03. www.fao.org/economic/esa. [Access: April 9, 2018].
  4. Bagci SA., Hekimhan H., Mergoum M., Aktas H., Taner S., Tulukcu E and Ekiz H, 2001. Effects of foot and root rot pathogens on yields of some cereal genotypes and determination of resistance sources. 4th Field crops Congress, 17-21 September, Tekirdağ, Turkey.
  5. Benli B., Pala M., Stockle C and Oweis T., 2007. Assessment of winter wheat production under early sowing with supplemental irrigation in a cold highland environment using CropSyst simulation model. Agricultural Water Management, 93: 45-53.
  6. Bentley AR., Tunali B., Nicol JM., Burgess LW and Summerell BA., 2006. A survey of Fusarium species associated with wheat and grass stem bases in northern Turkey. Sydowia, 58: 163-177.
  7. Bovill WD., Ma W., Ritter K., Collard BCY., Davis M., Wildermuth GB and Sutherland MW., 2006. Identification of novel QTL for resistance to crown rot in the doubled haploid wheat population ‘W21MMT70’ x ‘Mendos’. Plant Breeding, 125: 538-543.
  8. Braun HJ, Zencirci N, Altay F, Atli A, Muzaffer A, Esser V, Kambertay M and TS Payne, 2001. Turkish wheat pool. The world wheat book: A history of wheat breeding (Eds. AP Bonjean and Angus WJ), Lavoisier Press, pp. 851-879.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2018

Submission Date

April 12, 2018

Acceptance Date

June 11, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 4 Number: 2

APA
Erginbaş Orakcı, G., Morgounov, A., & Dababat, A. A. (2018). Kışlık Buğday Genotiplerinin Türkiye’ de Kök Çürüklüğü Etmeni Fusarium culmorum’a Karşı Dayanıklılığı’nın Belirlenmesi. Uluslararası Tarım Ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 4(2), 193-202. https://doi.org/10.24180/ijaws.414501

Cited By

17365       17368               17366