Research Article

Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme

Volume: 9 Number: 2 December 25, 2025
EN TR

Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de paylaşımlı yolculuk uygulamalarının paylaşım ekonomisi ve sürdürülebilir turizm bağlamında nasıl algılandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, dijital platformlar aracılığıyla gerçekleşen araç paylaşımının bireysel motivasyonlar, güven algısı, toplumsal normlar ve sürdürülebilirlik değerleri açısından çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, paylaşımlı yolculuk uygulamalarını kullanan ve kullanmayan toplam 20 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler betimsel ve tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, paylaşım ekonomisinin Türkiye’de özellikle ekonomik tasarruf, zaman yönetimi ve çevresel duyarlılık ekseninde benimsendiğini göstermektedir. Katılımcıların büyük bölümü uygulamaları bütçe dostu ve pratik bulurken, özellikle kadın katılımcılar fiziksel güvenlik ve mahremiyet endişelerini güçlü biçimde dile getirmiştir. Çalışma, “algılanan fayda–algılanan risk – güven – kullanım niyeti – sürdürülebilirlik” zincirinin paylaşım ekonomisi davranışını şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, paylaşım ekonomisinin çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlama potansiyeline karşın, tutum – davranış farkının belirgin olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de paylaşımlı yolculuğun sürdürülebilir turizm hedeflerine katkı sağlayabilmesi için güvenlik standartlarının güçlendirilmesi, yasal ve yönetişimsel düzenlemelerin geliştirilmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve yerel yönetim – platform işbirliklerinin desteklenmesi önerilmektedir. Bu yönüyle araştırma, paylaşım ekonomisinin turizmdeki dönüşüm gücüne ilişkin kuramsal ve pratik bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Within the scope of the ethical process, permission was obtained from the Ethics Committee of Ankara Hacı Bayram Veli University for the research, dated 09/24/2025, numbered “Research Code No: 2025/380.

References

  1. Aguiléra, A., ve Pigalle, E. (2021). Carpooling users and practices in Europe. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 147, 244–258. https://doi.org/10.1016/j.tra.2021.03.010
  2. Aydın, O. (2018). Nitel araştırmalarda yöntemsel yaklaşımlar. Ankara: Pegem Akademi.
  3. Belk, R. (2014). You are what you can access: Sharing and collaborative consumption online. Journal of Business Research, 67(8), 1595–1600. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.10.001
  4. BlaBlaCar. (2019). The BlaBlaCar 2019 Impact Report. Paris: Le BIPE BRO.
  5. Botsman, R. (2010, Haziran). The case for collaborative consumption [Video]. TED. https://www.ted.com/talks/rachel_botsman_the_case_for_collaborative_consumption
  6. Botsman, R., ve Rogers, R. (2011). What’s mine is yours: The rise of collaborative consumption. New York: HarperCollins.
  7. Chan, N. D., ve Shaheen, S. A. (2011). Ridesharing in North America: Past, present, and future. Transport Reviews, 32(1), 93–112. https://doi.org/10.1080/01441647.2011.635972
  8. Çalık, M., ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinde genel bir bakış ve uygulama örnekleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33–45. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sustainable Tourism

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2025

Submission Date

November 13, 2025

Acceptance Date

December 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Balcı, E. (2025). Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 170-188. https://doi.org/10.30625/ijctr.1823207