Araştırma Makalesi

Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme

Cilt: 9 Sayı: 2 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de paylaşımlı yolculuk uygulamalarının paylaşım ekonomisi ve sürdürülebilir turizm bağlamında nasıl algılandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, dijital platformlar aracılığıyla gerçekleşen araç paylaşımının bireysel motivasyonlar, güven algısı, toplumsal normlar ve sürdürülebilirlik değerleri açısından çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, paylaşımlı yolculuk uygulamalarını kullanan ve kullanmayan toplam 20 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler betimsel ve tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, paylaşım ekonomisinin Türkiye’de özellikle ekonomik tasarruf, zaman yönetimi ve çevresel duyarlılık ekseninde benimsendiğini göstermektedir. Katılımcıların büyük bölümü uygulamaları bütçe dostu ve pratik bulurken, özellikle kadın katılımcılar fiziksel güvenlik ve mahremiyet endişelerini güçlü biçimde dile getirmiştir. Çalışma, “algılanan fayda–algılanan risk – güven – kullanım niyeti – sürdürülebilirlik” zincirinin paylaşım ekonomisi davranışını şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, paylaşım ekonomisinin çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlama potansiyeline karşın, tutum – davranış farkının belirgin olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de paylaşımlı yolculuğun sürdürülebilir turizm hedeflerine katkı sağlayabilmesi için güvenlik standartlarının güçlendirilmesi, yasal ve yönetişimsel düzenlemelerin geliştirilmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve yerel yönetim – platform işbirliklerinin desteklenmesi önerilmektedir. Bu yönüyle araştırma, paylaşım ekonomisinin turizmdeki dönüşüm gücüne ilişkin kuramsal ve pratik bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik süreç kapsamında, araştırma için Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Etik Komisyonu’ndan 24/09/2025 tarihli “Araştırma Kod No: 2025/380” sayılı izin alınmıştır.

Kaynakça

  1. Aguiléra, A., ve Pigalle, E. (2021). Carpooling users and practices in Europe. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 147, 244–258. https://doi.org/10.1016/j.tra.2021.03.010
  2. Aydın, O. (2018). Nitel araştırmalarda yöntemsel yaklaşımlar. Ankara: Pegem Akademi.
  3. Belk, R. (2014). You are what you can access: Sharing and collaborative consumption online. Journal of Business Research, 67(8), 1595–1600. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.10.001
  4. BlaBlaCar. (2019). The BlaBlaCar 2019 Impact Report. Paris: Le BIPE BRO.
  5. Botsman, R. (2010, Haziran). The case for collaborative consumption [Video]. TED. https://www.ted.com/talks/rachel_botsman_the_case_for_collaborative_consumption
  6. Botsman, R., ve Rogers, R. (2011). What’s mine is yours: The rise of collaborative consumption. New York: HarperCollins.
  7. Chan, N. D., ve Shaheen, S. A. (2011). Ridesharing in North America: Past, present, and future. Transport Reviews, 32(1), 93–112. https://doi.org/10.1080/01441647.2011.635972
  8. Çalık, M., ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinde genel bir bakış ve uygulama örnekleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33–45. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Turizm

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2025

Kabul Tarihi

15 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Balcı, E. (2025). Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 170-188. https://doi.org/10.30625/ijctr.1823207
AMA
1.Balcı E. Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. IJCTR. 2025;9(2):170-188. doi:10.30625/ijctr.1823207
Chicago
Balcı, Emine. 2025. “Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9 (2): 170-88. https://doi.org/10.30625/ijctr.1823207.
EndNote
Balcı E (01 Aralık 2025) Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9 2 170–188.
IEEE
[1]E. Balcı, “Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme”, IJCTR, c. 9, sy 2, ss. 170–188, Ara. 2025, doi: 10.30625/ijctr.1823207.
ISNAD
Balcı, Emine. “Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 170-188. https://doi.org/10.30625/ijctr.1823207.
JAMA
1.Balcı E. Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. IJCTR. 2025;9:170–188.
MLA
Balcı, Emine. “Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 170-88, doi:10.30625/ijctr.1823207.
Vancouver
1.Emine Balcı. Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme. IJCTR. 01 Aralık 2025;9(2):170-88. doi:10.30625/ijctr.1823207