Research Article

Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme

Volume: 40 Number: 4 October 1, 2025
EN TR

Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma; gerilim teorisi, rasyonel seçim teorisi, sosyal öğrenme teorisi ve kontrol teorileri dahil olmak üzere çeşitli kriminolojik perspektiflerden vergi kaçakçılığını incelemektedir. Çalışma, bu teoriler ışığında bireylerin ve işletmelerin yasa dışı uygulamalara yönelmesine neden olan temel motivasyonları ve yapısal faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teorik analizler ve bu kapsamda yapılan çalışmalar; ekonomik baskılar, sosyal öğrenme süreçleri ve zayıflayan toplumsal normların vergi kaçakçılığına önemli katkılarda bulunduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, vergi kaçakçılığıyla etkin bir şekilde mücadele etmek için yalnızca yasal önlemlerin değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik politikaların da devreye girmesi gerektiğine dikkat çekilmektedir. Sonuçlar, vergi kaçakçılığına yol açan gerilimlerin, fırsatların ve toplumsal etkilerin ele alınmasının, daha adil ve sürdürülebilir bir vergi sistemi oluşturmak için kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda; caydırıcılık stratejilerinin sisteme entegrasyonu, sosyal bağların güçlendirilmesi ve uyum kültürünün teşvik edilmesi, vergi kaçakçılığını azaltmada kilit öneme sahiptir. Çalışma, vergi kaçakçılığında rol oynayan ekonomik, sosyal ve psikolojik faktörlerin karmaşık etkileşimini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, vergi uyum stratejileri geliştirmek isteyen politika yapıcılar ve akademisyenler için değerli içgörüler sunmaktadır. Diğer yandan, vergi kaçakçılığı olgusunu suç teorileri bağlamında inceleyerek, bireylerin ve işletmelerin yasa dışı uygulamalara yönelme nedenlerini teorik bir çerçevede ele almakta ve politika yapıcılar için etkili mücadele stratejileri önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Agnew, R. (1992). Foundation for a general strain theory of crime and delinquency. Criminology, 30(1), 47-88.
  2. Agnew, R. ve Brezina, T. (2019). General strain theory. In M. D. Krohn, N. Hendrix, G. Penly Hall, & A. J. Lizotte (Eds.), İçinde Handbook on crime and deviance (ss. 145-160). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-20779-3_8
  3. Akers, R. L. (1985). Deviant behavior: A social learning approach. Wadsworth.
  4. Akers, R. L. ve Sellers, C. S. (2013). Student study guide for criminological theories: Introduction, evaluation, application (6th ed.). Oxford University Press.
  5. Allingham, M., & Sandmo, A. (2002). Income tax evasion: A theoretical analysis. Taxation: Critical Perspectives on the World Economy, 3, 305-318.
  6. Alm, J. ve Antoine, M. (2020). 40 years of tax evasion games: A meta-analysis. Experimental Economics, 24, 699-750. https://doi.org/10.1007/s10683-020-09679-3
  7. Altuntop, S. (2012). Suça bakışta kontrol yaklaşımı ve kontrol teorileri̇. Kriminoloji Dergisi, 4(2), 1-15.
  8. Amira Izzatie, I. ve Mazurina Mohd, A. (2020). Factors influencing intention to participate in tax evasion: Individual perspectives. Journal of Accounting and Finance, 8, 103-114. https://doi.org/10.13189/ujaf.2020.080403

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy of Treasury

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 1, 2025

Publication Date

October 1, 2025

Submission Date

January 15, 2025

Acceptance Date

April 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 40 Number: 4

APA
Özdemir, H. (2025). Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1125-1151. https://doi.org/10.24988/ije.1620342
AMA
1.Özdemir H. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40(4):1125-1151. doi:10.24988/ije.1620342
Chicago
Özdemir, Hakan. 2025. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1125-51. https://doi.org/10.24988/ije.1620342.
EndNote
Özdemir H (October 1, 2025) Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1125–1151.
IEEE
[1]H. Özdemir, “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, pp. 1125–1151, Oct. 2025, doi: 10.24988/ije.1620342.
ISNAD
Özdemir, Hakan. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (October 1, 2025): 1125-1151. https://doi.org/10.24988/ije.1620342.
JAMA
1.Özdemir H. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40:1125–1151.
MLA
Özdemir, Hakan. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, Oct. 2025, pp. 1125-51, doi:10.24988/ije.1620342.
Vancouver
1.Hakan Özdemir. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi. 2025 Oct. 1;40(4):1125-51. doi:10.24988/ije.1620342
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts