Araştırma Makalesi

Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme

Cilt: 40 Sayı: 4 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma; gerilim teorisi, rasyonel seçim teorisi, sosyal öğrenme teorisi ve kontrol teorileri dahil olmak üzere çeşitli kriminolojik perspektiflerden vergi kaçakçılığını incelemektedir. Çalışma, bu teoriler ışığında bireylerin ve işletmelerin yasa dışı uygulamalara yönelmesine neden olan temel motivasyonları ve yapısal faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teorik analizler ve bu kapsamda yapılan çalışmalar; ekonomik baskılar, sosyal öğrenme süreçleri ve zayıflayan toplumsal normların vergi kaçakçılığına önemli katkılarda bulunduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, vergi kaçakçılığıyla etkin bir şekilde mücadele etmek için yalnızca yasal önlemlerin değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik politikaların da devreye girmesi gerektiğine dikkat çekilmektedir. Sonuçlar, vergi kaçakçılığına yol açan gerilimlerin, fırsatların ve toplumsal etkilerin ele alınmasının, daha adil ve sürdürülebilir bir vergi sistemi oluşturmak için kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda; caydırıcılık stratejilerinin sisteme entegrasyonu, sosyal bağların güçlendirilmesi ve uyum kültürünün teşvik edilmesi, vergi kaçakçılığını azaltmada kilit öneme sahiptir. Çalışma, vergi kaçakçılığında rol oynayan ekonomik, sosyal ve psikolojik faktörlerin karmaşık etkileşimini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, vergi uyum stratejileri geliştirmek isteyen politika yapıcılar ve akademisyenler için değerli içgörüler sunmaktadır. Diğer yandan, vergi kaçakçılığı olgusunu suç teorileri bağlamında inceleyerek, bireylerin ve işletmelerin yasa dışı uygulamalara yönelme nedenlerini teorik bir çerçevede ele almakta ve politika yapıcılar için etkili mücadele stratejileri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agnew, R. (1992). Foundation for a general strain theory of crime and delinquency. Criminology, 30(1), 47-88.
  2. Agnew, R. ve Brezina, T. (2019). General strain theory. In M. D. Krohn, N. Hendrix, G. Penly Hall, & A. J. Lizotte (Eds.), İçinde Handbook on crime and deviance (ss. 145-160). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-20779-3_8
  3. Akers, R. L. (1985). Deviant behavior: A social learning approach. Wadsworth.
  4. Akers, R. L. ve Sellers, C. S. (2013). Student study guide for criminological theories: Introduction, evaluation, application (6th ed.). Oxford University Press.
  5. Allingham, M., & Sandmo, A. (2002). Income tax evasion: A theoretical analysis. Taxation: Critical Perspectives on the World Economy, 3, 305-318.
  6. Alm, J. ve Antoine, M. (2020). 40 years of tax evasion games: A meta-analysis. Experimental Economics, 24, 699-750. https://doi.org/10.1007/s10683-020-09679-3
  7. Altuntop, S. (2012). Suça bakışta kontrol yaklaşımı ve kontrol teorileri̇. Kriminoloji Dergisi, 4(2), 1-15.
  8. Amira Izzatie, I. ve Mazurina Mohd, A. (2020). Factors influencing intention to participate in tax evasion: Individual perspectives. Journal of Accounting and Finance, 8, 103-114. https://doi.org/10.13189/ujaf.2020.080403

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

1 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2025

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özdemir, H. (2025). Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1125-1151. https://doi.org/10.24988/ije.1620342
AMA
1.Özdemir H. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. ije. 2025;40(4):1125-1151. doi:10.24988/ije.1620342
Chicago
Özdemir, Hakan. 2025. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1125-51. https://doi.org/10.24988/ije.1620342.
EndNote
Özdemir H (01 Ekim 2025) Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1125–1151.
IEEE
[1]H. Özdemir, “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”, ije, c. 40, sy 4, ss. 1125–1151, Eki. 2025, doi: 10.24988/ije.1620342.
ISNAD
Özdemir, Hakan. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (01 Ekim 2025): 1125-1151. https://doi.org/10.24988/ije.1620342.
JAMA
1.Özdemir H. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. ije. 2025;40:1125–1151.
MLA
Özdemir, Hakan. “Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme”. İzmir İktisat Dergisi, c. 40, sy 4, Ekim 2025, ss. 1125-51, doi:10.24988/ije.1620342.
Vancouver
1.Hakan Özdemir. Vergi Kaçakçılığına Teorik Bakış: Suç Teorileri Çerçevesinde Bir İnceleme. ije. 01 Ekim 2025;40(4):1125-51. doi:10.24988/ije.1620342

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.