Research Article

Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme

Volume: 41 Number: 3 September 7, 2026
EN TR

Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

İşsizlik, bireylerin sosyal ve ekonomik hayata katılımını engelleyen yapısal bir sorun olarak kamu politikalarının öncelikli müdahale alanlarından biridir. Bu bağlamda uygulanan iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri, kişiye özel rehberlik sunarak bireylerin istihdama katılımını amaçlamaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de İŞKUR bünyesinde görev yapan iş ve meslek danışmanlarının değerlendirmeleri ışığında sistemin etkinliğini analiz etmeyi ve somut politika önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 81 ilden 781 danışman ile gerçekleştirilen saha çalışmasında nicel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda çalışma, hem teorik hem de ampirik bir yaklaşım benimseyerek danışmanların değerlendirmeleri temelinde politika yapıcılara yol gösterici nitelikte bulgular sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, araştırmanın odağında iki temel soru bulunmaktadır: İlk olarak, Türkiye’de kamu tarafından sunulan istihdama yönelik aracılık hizmetleri ile işgücü piyasası arasındaki ilişkinin niteliği sorgulanmaktadır. İkinci olarak ise işsiz bireylerin profilleri ile kişiye özel kamu istihdam hizmetleri arasındaki ilişkinin nasıl şekillendiği incelenmektedir. Bu çerçevede çalışma, söz konusu ilişkileri bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyarak istihdam politikalarının etkinliğinin artırılmasına yönelik değerlendirmeler sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma bulgularına göre; danışmanların %76,6’sı mevcut performans sisteminin nitelikten ziyade sayısal hedeflere odaklandığını, %54’ü ise iş yükü fazlalığı nedeniyle danışanlara yeterli süre ayıramadığını belirtmiştir. Ayrıca katılımcıların yarısından fazlası uzun süreli işsizlere yönelik ayrı bir ihtisas birimi kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Elde edilen bulgular ve uluslararası örnekler (İngiltere, Fransa vb.) ışığında; danışmanlık hizmetlerinin hedef kitle odaklı (uzun süreli işsizler, gençler vb.) branşlaşmaya gidilmesi, performans sisteminin niteliksel kriterlerle revize edilmesi ve yapay zeka destekli dijital ön değerlendirme araçlarının sisteme entegre edilmesi önerilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmaya ilişkin Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tarafından verilen etik kurulu kararı ek olarak iletilmiştir. Çalışma, araştırma ve yayın etiği kurallarına uygundur.

References

  1. Akkun, İ., Kavak, Y., & Senemoğlu, N. (1997). İş ve işçi bulma kurumu işgücü yetiştirme ve mesleki rehabilitasyon hizmetlerinin kadın istihdamına katkısı açısından değerlendirilmesi araştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 12(12), 419.
  2. Albayrak, A.S. (2006). Uygulamalı Çok Degiskenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
  3. Arnold, J. (2014). Psychology for Human Resource Management. Pearson Education.
  4. Barnett, T., & Shubert, E. (2002). Employment Law and Human Resource Practices. Thompson Learning.
  5. Burwell, R. (2006). Constructivist approaches to career development. Career Development Quarterly, 54(1), 50–58.
  6. Can, A. (2017). İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin profil temelli sunumu: Dijitalleşme ekseninde bir değerlendirme. Çalışma ve Toplum, 4(55), 1145–1172.
  7. Carlyon, T. (2020). Defining work and occupation: A socioeconomic approach. Work and Occupations, 47(2), 109–132.
  8. Coetzee, M. (2007). Psychological Career Resources and Subjective Work Experiences of Working Adults. University of South Africa, Institute for Behavioural Sciences.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Employment

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 7, 2026

Submission Date

September 29, 2025

Acceptance Date

February 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 41 Number: 3

APA
Eraslan, M. T. (2026). Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme. İzmir İktisat Dergisi, 41(3), 725-744. https://doi.org/10.24988/ije.1792974
AMA
1.Eraslan MT. Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41(3):725-744. doi:10.24988/ije.1792974
Chicago
Eraslan, Mehmet Tarık. 2026. “Türkiye’de İş Ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme”. İzmir İktisat Dergisi 41 (3): 725-44. https://doi.org/10.24988/ije.1792974.
EndNote
Eraslan MT (September 1, 2026) Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme. İzmir İktisat Dergisi 41 3 725–744.
IEEE
[1]M. T. Eraslan, “Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, pp. 725–744, Sept. 2026, doi: 10.24988/ije.1792974.
ISNAD
Eraslan, Mehmet Tarık. “Türkiye’de İş Ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme”. İzmir İktisat Dergisi 41/3 (September 1, 2026): 725-744. https://doi.org/10.24988/ije.1792974.
JAMA
1.Eraslan MT. Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41:725–744.
MLA
Eraslan, Mehmet Tarık. “Türkiye’de İş Ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, Sept. 2026, pp. 725-44, doi:10.24988/ije.1792974.
Vancouver
1.Mehmet Tarık Eraslan. Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme. İzmir İktisat Dergisi. 2026 Sep. 1;41(3):725-44. doi:10.24988/ije.1792974
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts