An Evaluation Of The Effectiveness Of Job And Vocational Counseling In Türkiye

Öz

Unemployment constitutes a structural challenge that hinders individuals’ participation in social and economic life and therefore, remains a priority area of public policy intervention. Within this context, employment counseling services aim to facilitate labour-market integration by providing personalised guidance to jobseekers. This study seeks to analyse the effectiveness of the system in Türkiye on the basis of assessments made by employment and vocational counsellors operating under İŞKUR, and to develop concrete policy recommendations. A quantitative survey design was employed in a nationwide field study involving 781 counsellors from all 81 provinces. Adopting both theoretical and empirical perspectives, the study aims to generate findings that can guide policymakers by drawing on counsellors’ evaluations. Accordingly, the research is structured around two central questions. The first examines the nature of the relationship between publicly provided employment intermediation services and the labour market in Türkiye. The second explores how the profiles of unemployed individuals interact with personalised public employment services. In this regard, the study seeks to offer a holistic account of these relationships and provide insights to enhance the effectiveness of employment policies. The empirical findings indicate that 76,6% of counsellors consider the current performance system to be driven predominantly by quantitative targets rather than qualitative outcomes, while 54% report that excessive workload prevents them from allocating adequate time to clients. Furthermore, more than half of the respondents emphasise the need to establish a specialised unit dedicated to long-term unemployed individuals. In light of these findings and international practices (e.g., the United Kingdom and France), the study recommends adopting a target-group-oriented specialisation model (such as for long-term unemployed persons or youth), revising the performance assessment framework with qualitative indicators, and integrating AI-supported digital pre-assessment tools into the service delivery process.

Anahtar Kelimeler

• Employment and Vocational Counseling
• Public Employment Services
• Active Labor Market Policies
• İŞKUR

Türkiye’de İş ve Meslek Danışmanlığının Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

İşsizlik, bireylerin sosyal ve ekonomik hayata katılımını engelleyen yapısal bir sorun olarak kamu politikalarının öncelikli müdahale alanlarından biridir. Bu bağlamda uygulanan iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri, kişiye özel rehberlik sunarak bireylerin istihdama katılımını amaçlamaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de İŞKUR bünyesinde görev yapan iş ve meslek danışmanlarının değerlendirmeleri ışığında sistemin etkinliğini analiz etmeyi ve somut politika önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 81 ilden 781 danışman ile gerçekleştirilen saha çalışmasında nicel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda çalışma, hem teorik hem de ampirik bir yaklaşım benimseyerek danışmanların değerlendirmeleri temelinde politika yapıcılara yol gösterici nitelikte bulgular sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, araştırmanın odağında iki temel soru bulunmaktadır: İlk olarak, Türkiye’de kamu tarafından sunulan istihdama yönelik aracılık hizmetleri ile işgücü piyasası arasındaki ilişkinin niteliği sorgulanmaktadır. İkinci olarak ise işsiz bireylerin profilleri ile kişiye özel kamu istihdam hizmetleri arasındaki ilişkinin nasıl şekillendiği incelenmektedir. Bu çerçevede çalışma, söz konusu ilişkileri bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyarak istihdam politikalarının etkinliğinin artırılmasına yönelik değerlendirmeler sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma bulgularına göre; danışmanların %76,6’sı mevcut performans sisteminin nitelikten ziyade sayısal hedeflere odaklandığını, %54’ü ise iş yükü fazlalığı nedeniyle danışanlara yeterli süre ayıramadığını belirtmiştir. Ayrıca katılımcıların yarısından fazlası uzun süreli işsizlere yönelik ayrı bir ihtisas birimi kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Elde edilen bulgular ve uluslararası örnekler (İngiltere, Fransa vb.) ışığında; danışmanlık hizmetlerinin hedef kitle odaklı (uzun süreli işsizler, gençler vb.) branşlaşmaya gidilmesi, performans sisteminin niteliksel kriterlerle revize edilmesi ve yapay zeka destekli dijital ön değerlendirme araçlarının sisteme entegre edilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş ve Meslek Danışmanlığı
• Kamu İstihdam Hizmetleri
• Aktif İşgücü Programları
• İŞKUR

Etik Beyan

Bu çalışmaya ilişkin Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tarafından verilen etik kurulu kararı ek olarak iletilmiştir. Çalışma, araştırma ve yayın etiği kurallarına uygundur.

Kaynakça

1. Akkun, İ., Kavak, Y., & Senemoğlu, N. (1997). İş ve işçi bulma kurumu işgücü yetiştirme ve mesleki rehabilitasyon hizmetlerinin kadın istihdamına katkısı açısından değerlendirilmesi araştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 12(12), 419.
2. Albayrak, A.S. (2006). Uygulamalı Çok Degiskenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
3. Arnold, J. (2014). Psychology for Human Resource Management. Pearson Education.
4. Barnett, T., & Shubert, E. (2002). Employment Law and Human Resource Practices. Thompson Learning.
5. Burwell, R. (2006). Constructivist approaches to career development. Career Development Quarterly, 54(1), 50–58.
6. Can, A. (2017). İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin profil temelli sunumu: Dijitalleşme ekseninde bir değerlendirme. Çalışma ve Toplum, 4(55), 1145–1172.
7. Carlyon, T. (2020). Defining work and occupation: A socioeconomic approach. Work and Occupations, 47(2), 109–132.
8. Coetzee, M. (2007). Psychological Career Resources and Subjective Work Experiences of Working Adults. University of South Africa, Institute for Behavioural Sciences.

9. Coşkun, B. (2017). Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun yeniden yapılanma süreci. Turkish Journal of Marketing,2(3), 125-155.
10. Dougherty, A. M. (2014). Psychological Consultation and Collaboration in School and Community Settings. Cengage Learning.
11. Emirgil, B., Aca, N., & Işığıçok, E. (2014). Bursa ilinde iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin etkinliğinin incelenmesi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 6(1), 27–45.
12. Herr, E. L. (1997). Super’s life-span, life-space approach and ıts outlook for refinement. Career Development Quarterly, 45(3), 238–246.
13. Jacobs, E. (2021). Group Counseling: Strategies and Skills. Cengage Learning.
14. Karagülle, Ö. (2007). İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin kalitesinin artırılması üzerine bir araştırma. Kamu Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 33–58.
15. Kaplan, D. M. (2014). The Counselor’s Handbook: A Practical Guide to Counseling. Routledge.
16. Koç, Y. (2020). İŞKUR taşra teşkilatında iş ve meslek danışmanlığı yapısının kurumsal analizi. Çalışma ve Toplum, 1(64), 75–102.
17. Korkut, G., Kürşat, O., & Tetik, A. (2015). Yeni kamu yönetimi anlayışı ile değişen kamu hizmeti ve Türkiye İş Kurumu. İş ve Hayat, 1(2), 107-135.
18. Linn, R. L. ve Miller, M.D. (2005). Measurement and assessment in teaching. (Ninth Edition). Upper Saddle River, New Jersey: Pearson.
19. McKenzie, R. B. (2002). The Neoclassical Economics of Labor Markets. South-Western College Pub.
20. Nichols, A., Mitchell, J., & Lindner, S. (2013). Consequences of long-term unemployment. Urban Institute Brief, July 2013.
21. Nordvik, H. (1996). Relationships between Holland’s Vocational typology and myers–briggs type ındicator. Journal of Career Assessment, 4(4), 349–360.
22. Pordelan, N. (2022). A new framework for career counseling: Dynamic and adaptive strategies. Journal of Career Development, 49(1), 85–101.
23. Şarman, M. (2018). Çanakkale ilinde iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerine yönelik memnuniyetin ölçülmesi. Çalışma İlişkileri Dergisi, 9(2), 223–244.
24. Van Praag, B., & Cramer, J. S. (2001). Wage structure and labor market ınstitutions. Labour Economics, 8(4), 475–493.
25. Warner, M. E., & Hefetz, A. (2020). Contracting and Public Management. Routledge.
26. Yıldız, M., & Yörübulut, M. (2017). İş ve meslek danışmanlarının profili ve eğitim ihtiyacı: Nitel bir değerlendirme. Sosyal Politikalar Dergisi, 6(2), 55–78.