Research Article

Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz

Volume: 41 Number: 3 September 7, 2026
TR EN

Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz

Abstract

Dijital perakende ortamında çevrim içi alışverişin artmasıyla birlikte, sanal alışveriş sepetlerinin terk edilmesi olgusu hem pazarlamacılar hem de araştırmacılar için önemli bir sorun alanı haline gelmiştir. Tüketicilerin ürünleri sepete ekledikten sonra satın alma sürecini tamamlamadan çevrim içi mağazadan ayrılmaları, satış kayıplarının yanı sıra müşteri deneyiminde de önemli zayıflıklara işaret etmektedir. Bu çalışma, çevrim içi alışveriş sürecinde ortaya çıkan karar yorgunluğunun, sepet terk etme davranışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 384 tüketiciden anket yoluyla veri toplanmış ve analizlerde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, karar yorgunluğunun beş farklı sepet terk etme boyutunun tamamı üzerinde (genel terk, eğlence, fiziki mağaza tercihi, güvenlik ve maliyet) pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Özellikle maliyet hassasiyeti ve genel terk eğilimi, karar yorgunluğundan en fazla etkilenen alanlar olmuştur. Sonuçlar, bilgi yükü ve zihinsel yorgunluk gibi psikolojik unsurların, satın alma sürecinin son aşamasında tüketicinin karar alma kapasitesini olumsuz etkileyerek sepet terk etme davranışına yol açtığını göstermektedir.

Keywords

References

  1. Baki, R. (2020). Analysis of factors affecting customer trust in online hotel booking website usage. European Journal of Tourism Hospitality and Recreation, 10(2):106-117. DOI:10.2478/ejthr-2020-0009
  2. Cho, J. (2004). Likelihood to abort an online transaction: ınfluences from cognitive evaluations, attitudes, and behavioral variables. Information & Management, 41(7), 827-838. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.08.013
  3. Çavuş Genç, E., Karaduman, İ., & Özkan, A. (2021). Çevrimiçi alışverişte sepeti terk etme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Business & Management Studies: An International Journal, 9(3), 1156-1172. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i3.1847
  4. Enache, M. C. (2024). The cognitive principles ınfluencing online consumer behavior in e-commerce platforms. Annals Of Dunarea De Jos University of Galati. fascicle I. Economics and Applied Informatics, 30(2), 92-97. https://doi.org/10.35219/eai15840409415
  5. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10th ed). Allyn & Bacon.
  6. Gul, R., Arshad, M. R., Sana Batool, & Munaza Kanwal. (2023). Online shopping cart abandonment, a worth discussing digitalization phenomenon in Pakistani cultural context. International Journal of Social Science & Entrepreneurship, 3(1), 282-293. https://doi.org/10.58661/ijsse.v3i1.12
  7. Hassan, N., Abdelraouf, M., & El-Shihy, D. (2025). The moderating role of personalized recommendations in the trust–satisfaction–loyalty relationship: an empirical study of AI-driven e-commerce. Future Business Journal, 11(1), 66. DOI:10.1186/s43093-025-00476-z
  8. Hickman, R. L., Pignatiello, G. A., & Tahir, S. (2018). Evaluation of the decisional fatigue scale among surrogate decision makers of the critically ıll. Western Journal of Nursing Research, 40(2), 191-208. https://doi.org/10.1177/0193945917723828

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 7, 2026

Submission Date

October 21, 2025

Acceptance Date

March 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 41 Number: 3

APA
Buladi Çubukcu, B. (2026). Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi, 41(3), 745-766. https://doi.org/10.24988/ije.1807690
AMA
1.Buladi Çubukcu B. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41(3):745-766. doi:10.24988/ije.1807690
Chicago
Buladi Çubukcu, Betül. 2026. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi Ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi 41 (3): 745-66. https://doi.org/10.24988/ije.1807690.
EndNote
Buladi Çubukcu B (September 1, 2026) Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi 41 3 745–766.
IEEE
[1]B. Buladi Çubukcu, “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, pp. 745–766, Sept. 2026, doi: 10.24988/ije.1807690.
ISNAD
Buladi Çubukcu, Betül. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi Ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi 41/3 (September 1, 2026): 745-766. https://doi.org/10.24988/ije.1807690.
JAMA
1.Buladi Çubukcu B. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41:745–766.
MLA
Buladi Çubukcu, Betül. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi Ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, Sept. 2026, pp. 745-66, doi:10.24988/ije.1807690.
Vancouver
1.Betül Buladi Çubukcu. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi. 2026 Sep. 1;41(3):745-66. doi:10.24988/ije.1807690
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts