Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz
Abstract
Dijital perakende ortamında çevrim içi alışverişin artmasıyla birlikte, sanal alışveriş sepetlerinin terk edilmesi olgusu hem pazarlamacılar hem de araştırmacılar için önemli bir sorun alanı haline gelmiştir. Tüketicilerin ürünleri sepete ekledikten sonra satın alma sürecini tamamlamadan çevrim içi mağazadan ayrılmaları, satış kayıplarının yanı sıra müşteri deneyiminde de önemli zayıflıklara işaret etmektedir. Bu çalışma, çevrim içi alışveriş sürecinde ortaya çıkan karar yorgunluğunun, sepet terk etme davranışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 384 tüketiciden anket yoluyla veri toplanmış ve analizlerde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, karar yorgunluğunun beş farklı sepet terk etme boyutunun tamamı üzerinde (genel terk, eğlence, fiziki mağaza tercihi, güvenlik ve maliyet) pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Özellikle maliyet hassasiyeti ve genel terk eğilimi, karar yorgunluğundan en fazla etkilenen alanlar olmuştur. Sonuçlar, bilgi yükü ve zihinsel yorgunluk gibi psikolojik unsurların, satın alma sürecinin son aşamasında tüketicinin karar alma kapasitesini olumsuz etkileyerek sepet terk etme davranışına yol açtığını göstermektedir.
Keywords
References
- Baki, R. (2020). Analysis of factors affecting customer trust in online hotel booking website usage. European Journal of Tourism Hospitality and Recreation, 10(2):106-117. DOI:10.2478/ejthr-2020-0009
- Cho, J. (2004). Likelihood to abort an online transaction: ınfluences from cognitive evaluations, attitudes, and behavioral variables. Information & Management, 41(7), 827-838. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.08.013
- Çavuş Genç, E., Karaduman, İ., & Özkan, A. (2021). Çevrimiçi alışverişte sepeti terk etme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Business & Management Studies: An International Journal, 9(3), 1156-1172. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i3.1847
- Enache, M. C. (2024). The cognitive principles ınfluencing online consumer behavior in e-commerce platforms. Annals Of Dunarea De Jos University of Galati. fascicle I. Economics and Applied Informatics, 30(2), 92-97. https://doi.org/10.35219/eai15840409415
- George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10th ed). Allyn & Bacon.
- Gul, R., Arshad, M. R., Sana Batool, & Munaza Kanwal. (2023). Online shopping cart abandonment, a worth discussing digitalization phenomenon in Pakistani cultural context. International Journal of Social Science & Entrepreneurship, 3(1), 282-293. https://doi.org/10.58661/ijsse.v3i1.12
- Hassan, N., Abdelraouf, M., & El-Shihy, D. (2025). The moderating role of personalized recommendations in the trust–satisfaction–loyalty relationship: an empirical study of AI-driven e-commerce. Future Business Journal, 11(1), 66. DOI:10.1186/s43093-025-00476-z
- Hickman, R. L., Pignatiello, G. A., & Tahir, S. (2018). Evaluation of the decisional fatigue scale among surrogate decision makers of the critically ıll. Western Journal of Nursing Research, 40(2), 191-208. https://doi.org/10.1177/0193945917723828
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Business Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
September 7, 2026
Submission Date
October 21, 2025
Acceptance Date
March 4, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 41 Number: 3