Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz
Öz
Dijital perakende ortamında çevrim içi alışverişin artmasıyla birlikte, sanal alışveriş sepetlerinin terk edilmesi olgusu hem pazarlamacılar hem de araştırmacılar için önemli bir sorun alanı haline gelmiştir. Tüketicilerin ürünleri sepete ekledikten sonra satın alma sürecini tamamlamadan çevrim içi mağazadan ayrılmaları, satış kayıplarının yanı sıra müşteri deneyiminde de önemli zayıflıklara işaret etmektedir. Bu çalışma, çevrim içi alışveriş sürecinde ortaya çıkan karar yorgunluğunun, sepet terk etme davranışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 384 tüketiciden anket yoluyla veri toplanmış ve analizlerde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, karar yorgunluğunun beş farklı sepet terk etme boyutunun tamamı üzerinde (genel terk, eğlence, fiziki mağaza tercihi, güvenlik ve maliyet) pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Özellikle maliyet hassasiyeti ve genel terk eğilimi, karar yorgunluğundan en fazla etkilenen alanlar olmuştur. Sonuçlar, bilgi yükü ve zihinsel yorgunluk gibi psikolojik unsurların, satın alma sürecinin son aşamasında tüketicinin karar alma kapasitesini olumsuz etkileyerek sepet terk etme davranışına yol açtığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baki, R. (2020). Analysis of factors affecting customer trust in online hotel booking website usage. European Journal of Tourism Hospitality and Recreation, 10(2):106-117. DOI:10.2478/ejthr-2020-0009
- Cho, J. (2004). Likelihood to abort an online transaction: ınfluences from cognitive evaluations, attitudes, and behavioral variables. Information & Management, 41(7), 827-838. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.08.013
- Çavuş Genç, E., Karaduman, İ., & Özkan, A. (2021). Çevrimiçi alışverişte sepeti terk etme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Business & Management Studies: An International Journal, 9(3), 1156-1172. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i3.1847
- Enache, M. C. (2024). The cognitive principles ınfluencing online consumer behavior in e-commerce platforms. Annals Of Dunarea De Jos University of Galati. fascicle I. Economics and Applied Informatics, 30(2), 92-97. https://doi.org/10.35219/eai15840409415
- George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10th ed). Allyn & Bacon.
- Gul, R., Arshad, M. R., Sana Batool, & Munaza Kanwal. (2023). Online shopping cart abandonment, a worth discussing digitalization phenomenon in Pakistani cultural context. International Journal of Social Science & Entrepreneurship, 3(1), 282-293. https://doi.org/10.58661/ijsse.v3i1.12
- Hassan, N., Abdelraouf, M., & El-Shihy, D. (2025). The moderating role of personalized recommendations in the trust–satisfaction–loyalty relationship: an empirical study of AI-driven e-commerce. Future Business Journal, 11(1), 66. DOI:10.1186/s43093-025-00476-z
- Hickman, R. L., Pignatiello, G. A., & Tahir, S. (2018). Evaluation of the decisional fatigue scale among surrogate decision makers of the critically ıll. Western Journal of Nursing Research, 40(2), 191-208. https://doi.org/10.1177/0193945917723828
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
7 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
21 Ekim 2025
Kabul Tarihi
4 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 3