Araştırma Makalesi

Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz

Cilt: 41 Sayı: 3 7 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz

Öz

Dijital perakende ortamında çevrim içi alışverişin artmasıyla birlikte, sanal alışveriş sepetlerinin terk edilmesi olgusu hem pazarlamacılar hem de araştırmacılar için önemli bir sorun alanı haline gelmiştir. Tüketicilerin ürünleri sepete ekledikten sonra satın alma sürecini tamamlamadan çevrim içi mağazadan ayrılmaları, satış kayıplarının yanı sıra müşteri deneyiminde de önemli zayıflıklara işaret etmektedir. Bu çalışma, çevrim içi alışveriş sürecinde ortaya çıkan karar yorgunluğunun, sepet terk etme davranışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 384 tüketiciden anket yoluyla veri toplanmış ve analizlerde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, karar yorgunluğunun beş farklı sepet terk etme boyutunun tamamı üzerinde (genel terk, eğlence, fiziki mağaza tercihi, güvenlik ve maliyet) pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Özellikle maliyet hassasiyeti ve genel terk eğilimi, karar yorgunluğundan en fazla etkilenen alanlar olmuştur. Sonuçlar, bilgi yükü ve zihinsel yorgunluk gibi psikolojik unsurların, satın alma sürecinin son aşamasında tüketicinin karar alma kapasitesini olumsuz etkileyerek sepet terk etme davranışına yol açtığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baki, R. (2020). Analysis of factors affecting customer trust in online hotel booking website usage. European Journal of Tourism Hospitality and Recreation, 10(2):106-117. DOI:10.2478/ejthr-2020-0009
  2. Cho, J. (2004). Likelihood to abort an online transaction: ınfluences from cognitive evaluations, attitudes, and behavioral variables. Information & Management, 41(7), 827-838. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.08.013
  3. Çavuş Genç, E., Karaduman, İ., & Özkan, A. (2021). Çevrimiçi alışverişte sepeti terk etme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Business & Management Studies: An International Journal, 9(3), 1156-1172. https://doi.org/10.15295/bmij.v9i3.1847
  4. Enache, M. C. (2024). The cognitive principles ınfluencing online consumer behavior in e-commerce platforms. Annals Of Dunarea De Jos University of Galati. fascicle I. Economics and Applied Informatics, 30(2), 92-97. https://doi.org/10.35219/eai15840409415
  5. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10th ed). Allyn & Bacon.
  6. Gul, R., Arshad, M. R., Sana Batool, & Munaza Kanwal. (2023). Online shopping cart abandonment, a worth discussing digitalization phenomenon in Pakistani cultural context. International Journal of Social Science & Entrepreneurship, 3(1), 282-293. https://doi.org/10.58661/ijsse.v3i1.12
  7. Hassan, N., Abdelraouf, M., & El-Shihy, D. (2025). The moderating role of personalized recommendations in the trust–satisfaction–loyalty relationship: an empirical study of AI-driven e-commerce. Future Business Journal, 11(1), 66. DOI:10.1186/s43093-025-00476-z
  8. Hickman, R. L., Pignatiello, G. A., & Tahir, S. (2018). Evaluation of the decisional fatigue scale among surrogate decision makers of the critically ıll. Western Journal of Nursing Research, 40(2), 191-208. https://doi.org/10.1177/0193945917723828

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2025

Kabul Tarihi

4 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Buladi Çubukcu, B. (2026). Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi, 41(3), 745-766. https://doi.org/10.24988/ije.1807690
AMA
1.Buladi Çubukcu B. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. ije. 2026;41(3):745-766. doi:10.24988/ije.1807690
Chicago
Buladi Çubukcu, Betül. 2026. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi 41 (3): 745-66. https://doi.org/10.24988/ije.1807690.
EndNote
Buladi Çubukcu B (01 Eylül 2026) Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. İzmir İktisat Dergisi 41 3 745–766.
IEEE
[1]B. Buladi Çubukcu, “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz”, ije, c. 41, sy 3, ss. 745–766, Eyl. 2026, doi: 10.24988/ije.1807690.
ISNAD
Buladi Çubukcu, Betül. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi 41/3 (01 Eylül 2026): 745-766. https://doi.org/10.24988/ije.1807690.
JAMA
1.Buladi Çubukcu B. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. ije. 2026;41:745–766.
MLA
Buladi Çubukcu, Betül. “Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz”. İzmir İktisat Dergisi, c. 41, sy 3, Eylül 2026, ss. 745-66, doi:10.24988/ije.1807690.
Vancouver
1.Betül Buladi Çubukcu. Karar Yorgunluğu Bağlamında Çevrim İçi Alışveriş Sepeti Terk Etme Davranışı: Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Bir Analiz. ije. 01 Eylül 2026;41(3):745-66. doi:10.24988/ije.1807690

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.