Research Article

Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular

Volume: 41 Number: 3 September 7, 2026
TR EN

Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin en yüksek ihracat hacmine sahip olan yirmi ülke ile gerçekleştirdiği ihracata yönelik şokların kalıcı olup olmadığını ampirik olarak incelemektedir. İhracatın şoklara verdiği tepkiler, yatay kesit bağımlılığını ve yapısal kırılmaları dikkate alan panel durağanlık testleri aracılığıyla analiz edilmektedir. Bu bağlamda, birinci ve ikinci nesil panel durağanlık testlerine ek olarak Fourier yaklaşımına dayalı yapısal kırılmalı panel durağanlık testlerinden yararlanılarak, şokların uzun dönemli etkileri kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir. Analizde Ocak 2013–Mart 2025 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılmakta ve Türkiye’nin en büyük yirmi ihracat ortağına ait reel ihracat serileri incelenmektedir. Ampirik bulgular, panel genelinde ihracat serisinin durağan olmadığını ve dışsal şokların kalıcı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Yatay kesit bağımlılığı ve yapısal kırılmalar dikkate alındığında da bu sonucun değişmediği gözlenmektedir. Ülke bazında elde edilen sonuçlar ise ihracat şoklarının etkilerinin homojen olmadığını göstermektedir. Özellikle Almanya, Belçika, Irak, İspanya, İtalya, Rusya ve Ukrayna ile yapılan ihracatta durağanlık boş hipotezinin reddedilmesi, bu pazarlara yönelik ihracatın şoklara karşı daha kırılgan bir yapı sergilediğine işaret etmektedir. Buna karşılık bazı ülkelerde ihracat serilerinin şoklara verdiği tepkilerin geçici olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin ihracata dayalı büyüme modelinde şoklara karşı yapısal kırılganlıkların varlığına işaret etmekte ve pazar çeşitlendirmesinin, ihracat kompozisyonunun iyileştirilmesini ve esnek dış ticaret politikalarının önemini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Aghion, P., Bacchetta, P., Ranciere, R., ve Rogoff, K. (2009). Exchange rate volatility and productivity growth: The role of financial development. Journal of Monetary Economics, 56(4), 494-513.
  2. Alessandria, G., Johnson, R. C., ve Yi, K. M. (2023). Perspectives on trade and structural transformation. Oxford Development Studies, 51(4), 455-475.
  3. Awokuse, T. O. (2007). Causality between exports, imports, and economic growth: Evidence from transition economies. Economics Letters, 94(3), 389-395.
  4. Bai, J., ve Ng, S. (2002). Determining the number of factors in approximate factor models. Econometrica, 70(1), 191-221.
  5. Bai, J., ve Ng, S. (2005). A new look at panel testing of stationarity and the PPP hypothesis (s. 426-450). Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  6. Bayar, G., Ünal, M., ve Tokpunar, S. (2015). Determinants of Turkish exports to European Union countries: a Sectoral panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 51(6), 1307-1325.
  7. Berument, M. H., Dincer, N. N., ve Yasar, P. (2016). Persistency of Turkish export shocks: a quantile autoregression (QAR) approach. Empirica, 43(3), 445-460.
  8. Caballero, R. J., ve Corbo, V. (1989). The effect of real exchange rate uncertainty on exports: empirical evidence. The World Bank Economic Review, 3(2), 263-278.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis, Applied Macroeconometrics, Macroeconomics (Other), International Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 7, 2026

Submission Date

December 17, 2025

Acceptance Date

February 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 41 Number: 3

APA
Karul, Ç., & Akyüz, M. (2026). Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi, 41(3), 701-724. https://doi.org/10.24988/ije.1843963
AMA
1.Karul Ç, Akyüz M. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41(3):701-724. doi:10.24988/ije.1843963
Chicago
Karul, Çağın, and Mert Akyüz. 2026. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi 41 (3): 701-24. https://doi.org/10.24988/ije.1843963.
EndNote
Karul Ç, Akyüz M (September 1, 2026) Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi 41 3 701–724.
IEEE
[1]Ç. Karul and M. Akyüz, “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, pp. 701–724, Sept. 2026, doi: 10.24988/ije.1843963.
ISNAD
Karul, Çağın - Akyüz, Mert. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi 41/3 (September 1, 2026): 701-724. https://doi.org/10.24988/ije.1843963.
JAMA
1.Karul Ç, Akyüz M. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41:701–724.
MLA
Karul, Çağın, and Mert Akyüz. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 3, Sept. 2026, pp. 701-24, doi:10.24988/ije.1843963.
Vancouver
1.Çağın Karul, Mert Akyüz. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi. 2026 Sep. 1;41(3):701-24. doi:10.24988/ije.1843963
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts