Araştırma Makalesi

Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular

Cilt: 41 Sayı: 3 7 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin en yüksek ihracat hacmine sahip olan yirmi ülke ile gerçekleştirdiği ihracata yönelik şokların kalıcı olup olmadığını ampirik olarak incelemektedir. İhracatın şoklara verdiği tepkiler, yatay kesit bağımlılığını ve yapısal kırılmaları dikkate alan panel durağanlık testleri aracılığıyla analiz edilmektedir. Bu bağlamda, birinci ve ikinci nesil panel durağanlık testlerine ek olarak Fourier yaklaşımına dayalı yapısal kırılmalı panel durağanlık testlerinden yararlanılarak, şokların uzun dönemli etkileri kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir. Analizde Ocak 2013–Mart 2025 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılmakta ve Türkiye’nin en büyük yirmi ihracat ortağına ait reel ihracat serileri incelenmektedir. Ampirik bulgular, panel genelinde ihracat serisinin durağan olmadığını ve dışsal şokların kalıcı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Yatay kesit bağımlılığı ve yapısal kırılmalar dikkate alındığında da bu sonucun değişmediği gözlenmektedir. Ülke bazında elde edilen sonuçlar ise ihracat şoklarının etkilerinin homojen olmadığını göstermektedir. Özellikle Almanya, Belçika, Irak, İspanya, İtalya, Rusya ve Ukrayna ile yapılan ihracatta durağanlık boş hipotezinin reddedilmesi, bu pazarlara yönelik ihracatın şoklara karşı daha kırılgan bir yapı sergilediğine işaret etmektedir. Buna karşılık bazı ülkelerde ihracat serilerinin şoklara verdiği tepkilerin geçici olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin ihracata dayalı büyüme modelinde şoklara karşı yapısal kırılganlıkların varlığına işaret etmekte ve pazar çeşitlendirmesinin, ihracat kompozisyonunun iyileştirilmesini ve esnek dış ticaret politikalarının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aghion, P., Bacchetta, P., Ranciere, R., ve Rogoff, K. (2009). Exchange rate volatility and productivity growth: The role of financial development. Journal of Monetary Economics, 56(4), 494-513.
  2. Alessandria, G., Johnson, R. C., ve Yi, K. M. (2023). Perspectives on trade and structural transformation. Oxford Development Studies, 51(4), 455-475.
  3. Awokuse, T. O. (2007). Causality between exports, imports, and economic growth: Evidence from transition economies. Economics Letters, 94(3), 389-395.
  4. Bai, J., ve Ng, S. (2002). Determining the number of factors in approximate factor models. Econometrica, 70(1), 191-221.
  5. Bai, J., ve Ng, S. (2005). A new look at panel testing of stationarity and the PPP hypothesis (s. 426-450). Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  6. Bayar, G., Ünal, M., ve Tokpunar, S. (2015). Determinants of Turkish exports to European Union countries: a Sectoral panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 51(6), 1307-1325.
  7. Berument, M. H., Dincer, N. N., ve Yasar, P. (2016). Persistency of Turkish export shocks: a quantile autoregression (QAR) approach. Empirica, 43(3), 445-460.
  8. Caballero, R. J., ve Corbo, V. (1989). The effect of real exchange rate uncertainty on exports: empirical evidence. The World Bank Economic Review, 3(2), 263-278.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Uygulamalı Makro Ekonometri, Makro İktisat (Diğer), Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2025

Kabul Tarihi

11 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karul, Ç., & Akyüz, M. (2026). Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi, 41(3), 701-724. https://doi.org/10.24988/ije.1843963
AMA
1.Karul Ç, Akyüz M. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. ije. 2026;41(3):701-724. doi:10.24988/ije.1843963
Chicago
Karul, Çağın, ve Mert Akyüz. 2026. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi 41 (3): 701-24. https://doi.org/10.24988/ije.1843963.
EndNote
Karul Ç, Akyüz M (01 Eylül 2026) Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. İzmir İktisat Dergisi 41 3 701–724.
IEEE
[1]Ç. Karul ve M. Akyüz, “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”, ije, c. 41, sy 3, ss. 701–724, Eyl. 2026, doi: 10.24988/ije.1843963.
ISNAD
Karul, Çağın - Akyüz, Mert. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi 41/3 (01 Eylül 2026): 701-724. https://doi.org/10.24988/ije.1843963.
JAMA
1.Karul Ç, Akyüz M. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. ije. 2026;41:701–724.
MLA
Karul, Çağın, ve Mert Akyüz. “Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular”. İzmir İktisat Dergisi, c. 41, sy 3, Eylül 2026, ss. 701-24, doi:10.24988/ije.1843963.
Vancouver
1.Çağın Karul, Mert Akyüz. Türkiye’nin Başlıca Ticaret Ortaklarına Yönelik İhracat Şoklarının Kalıcılığı: Panel Durağanlık Testlerinden Bulgular. ije. 01 Eylül 2026;41(3):701-24. doi:10.24988/ije.1843963

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.