Research Article

Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi

Volume: 41 Number: 4 October 20, 2026
EN TR

Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi

Abstract

Bu çalışmada, 2013-2022 yılları arasında Türkiye’deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ’ler) makroekonomik performansı, özellikle dış şoklara karşı yapısal kırılganlıklar dikkate alınarak incelenmiştir. Performansın değerlendirilmesinden önce finansal etkinlik, üretim etkinliği, ar-ge ve inovasyon etkinliği, dış ticaret etkinliği ve çalışan etkinliği boyutları nesnel ve öznel çok kriterli yöntemler kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Yıllık performans sıralamaları RATMI, MACAD ve Logaritmik-MABAC yöntemleriyle belirlenmiş, modelin sağlamlığı ise senaryolara dayalı duyarlılık analizleriyle test edilmiştir. Araştırma bulguları, KOBİ’lerin performansının doğrusal ve istikrarlı bir büyüme eğrisi izlemek yerine makroekonomik şoklara karşı son derece duyarlı olduğunu göstermiştir. 2018’deki finansal çalkantı ve 2020’deki pandeminin yol açtığı daralmalar incelendiğinde, kriz öncesinde Ar-Ge yatırımlarındaki düşüş, literatürde yer alan yatırım ataleti ve belirsizlik kuramlarıyla tutarlılık sergilemiştir. Ayrıca, sağlam teknolojik ve finansal temellere sahip olmayan dış ticaret girişimlerinin, dış baskı altında hızla kötüleşen seyirde daha yüksek bir hassasiyet sergilediği görülmüştür. Metodolojik açıdan bakıldığında ise, MACAD ve RATMI teknikleri, aşırı duyarlılık senaryolarında bile sonuçları karşılıklı olarak doğrulayan, dayanıklı ve son derece tutarlı bir analitik temel sunmuştur.

Keywords

References

  1. Abdulaal, R. M., & Bafail, O. A. (2022). Two new approaches (RAMS‐RATMI) in multi‐criteria decision‐making tactics. Journal of Mathematics, 2022(1), 6725318. https://doi.org/10.1155/2022/6725318
  2. Abdulaal, R. M., Makki, A. A., & Al-Filali, I. Y. (2023). A novel hybrid approach for prioritizing investment initiatives to achieve financial sustainability in higher education institutions using MEREC-G and RATMI. Sustainability, 15(16), 12635. https://doi.org/10.3390/su151612635
  3. Akarsu, O., & Çıraklı, ME (2026). Exchange rate dynamics and heterogeneity in firm export behavior: A top-to-bottom analysis. Central Bank Review, 26 (2), 100256. https://doi.org/10.1016/j.cbrev.2026.100256
  4. Akgül, Y. (2025). A novel MCDM framework for evaluating corporate financial performance: Evidence from the Turkish insurance sector, Journal of Operational Strategic Analytic, 3 (2), 65–79, https://doi.org/10.56578/josa0
  5. Alıcı, A., Ertek, A., & Aktemur, Ş. (2026). Havayolu Sektöründe Çalışan Odaklı Sosyal ve Finansal Performans Analizi: Bütünleşik LOPCOW-COCOSO Yaklaşımı. Black Sea Journal of Engineering and Science, (Advanced Online Publication), 334-350. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1831229
  6. Alkahtani, B. S. T., Simic, V., Anjum, M., Pamucar, D., Algahtani, O., & Alzaid, S. S. (2025). Decision support system for financial and accounting performance assessment in manufacturing industries. International Journal of Computational Intelligence Systems, 18(1), 314. https://doi.org/10.1007/s44196-025-01066-1
  7. Altıntaş, F. F. (2025). A new approach for determining weight coefficients of criteria within the scope of multi-criteria decision making: Logarithmic effect-based measurement (LEBM). Journal of Turkish Operations Management, 9(1), 215-232. https://doi.org/10.56554/jtom.1327595
  8. Amira, K. I. (2024). Analysis of capital budgeting decision-making using the ELECTRE decision support system method (case study on export-oriented MSMEs: PT. Mekar Saluyu Group). Jurnal Multidisiplin Indonesia, 3(7), 4198–4212. https://doi.org/10.58344/jmi.v3i7.1678

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 20, 2026

Submission Date

March 17, 2026

Acceptance Date

October 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 41 Number: 4

APA
Güçlü, P. (2026). Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi, 41(4), 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097
AMA
1.Güçlü P. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41(4):1282-1325. doi:10.24988/ije.1912097
Chicago
Güçlü, Pembe. 2026. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD Ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41 (4): 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097.
EndNote
Güçlü P (October 1, 2026) Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi 41 4 1282–1325.
IEEE
[1]P. Güçlü, “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 4, pp. 1282–1325, Oct. 2026, doi: 10.24988/ije.1912097.
ISNAD
Güçlü, Pembe. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD Ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41/4 (October 1, 2026): 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097.
JAMA
1.Güçlü P. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi. 2026;41:1282–1325.
MLA
Güçlü, Pembe. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD Ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 41, no. 4, Oct. 2026, pp. 1282-25, doi:10.24988/ije.1912097.
Vancouver
1.Pembe Güçlü. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi. 2026 Oct. 1;41(4):1282-325. doi:10.24988/ije.1912097
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts