Araştırma Makalesi

Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi

Cilt: 41 Sayı: 4 20 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi

Öz

Bu çalışmada, 2013-2022 yılları arasında Türkiye’deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ’ler) makroekonomik performansı, özellikle dış şoklara karşı yapısal kırılganlıklar dikkate alınarak incelenmiştir. Performansın değerlendirilmesinden önce finansal etkinlik, üretim etkinliği, ar-ge ve inovasyon etkinliği, dış ticaret etkinliği ve çalışan etkinliği boyutları nesnel ve öznel çok kriterli yöntemler kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Yıllık performans sıralamaları RATMI, MACAD ve Logaritmik-MABAC yöntemleriyle belirlenmiş, modelin sağlamlığı ise senaryolara dayalı duyarlılık analizleriyle test edilmiştir. Araştırma bulguları, KOBİ’lerin performansının doğrusal ve istikrarlı bir büyüme eğrisi izlemek yerine makroekonomik şoklara karşı son derece duyarlı olduğunu göstermiştir. 2018’deki finansal çalkantı ve 2020’deki pandeminin yol açtığı daralmalar incelendiğinde, kriz öncesinde Ar-Ge yatırımlarındaki düşüş, literatürde yer alan yatırım ataleti ve belirsizlik kuramlarıyla tutarlılık sergilemiştir. Ayrıca, sağlam teknolojik ve finansal temellere sahip olmayan dış ticaret girişimlerinin, dış baskı altında hızla kötüleşen seyirde daha yüksek bir hassasiyet sergilediği görülmüştür. Metodolojik açıdan bakıldığında ise, MACAD ve RATMI teknikleri, aşırı duyarlılık senaryolarında bile sonuçları karşılıklı olarak doğrulayan, dayanıklı ve son derece tutarlı bir analitik temel sunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulaal, R. M., & Bafail, O. A. (2022). Two new approaches (RAMS‐RATMI) in multi‐criteria decision‐making tactics. Journal of Mathematics, 2022(1), 6725318. https://doi.org/10.1155/2022/6725318
  2. Abdulaal, R. M., Makki, A. A., & Al-Filali, I. Y. (2023). A novel hybrid approach for prioritizing investment initiatives to achieve financial sustainability in higher education institutions using MEREC-G and RATMI. Sustainability, 15(16), 12635. https://doi.org/10.3390/su151612635
  3. Akarsu, O., & Çıraklı, ME (2026). Exchange rate dynamics and heterogeneity in firm export behavior: A top-to-bottom analysis. Central Bank Review, 26 (2), 100256. https://doi.org/10.1016/j.cbrev.2026.100256
  4. Akgül, Y. (2025). A novel MCDM framework for evaluating corporate financial performance: Evidence from the Turkish insurance sector, Journal of Operational Strategic Analytic, 3 (2), 65–79, https://doi.org/10.56578/josa0
  5. Alıcı, A., Ertek, A., & Aktemur, Ş. (2026). Havayolu Sektöründe Çalışan Odaklı Sosyal ve Finansal Performans Analizi: Bütünleşik LOPCOW-COCOSO Yaklaşımı. Black Sea Journal of Engineering and Science, (Advanced Online Publication), 334-350. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1831229
  6. Alkahtani, B. S. T., Simic, V., Anjum, M., Pamucar, D., Algahtani, O., & Alzaid, S. S. (2025). Decision support system for financial and accounting performance assessment in manufacturing industries. International Journal of Computational Intelligence Systems, 18(1), 314. https://doi.org/10.1007/s44196-025-01066-1
  7. Altıntaş, F. F. (2025). A new approach for determining weight coefficients of criteria within the scope of multi-criteria decision making: Logarithmic effect-based measurement (LEBM). Journal of Turkish Operations Management, 9(1), 215-232. https://doi.org/10.56554/jtom.1327595
  8. Amira, K. I. (2024). Analysis of capital budgeting decision-making using the ELECTRE decision support system method (case study on export-oriented MSMEs: PT. Mekar Saluyu Group). Jurnal Multidisiplin Indonesia, 3(7), 4198–4212. https://doi.org/10.58344/jmi.v3i7.1678

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2026

Kabul Tarihi

1 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Güçlü, P. (2026). Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi, 41(4), 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097
AMA
1.Güçlü P. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. ije. 2026;41(4):1282-1325. doi:10.24988/ije.1912097
Chicago
Güçlü, Pembe. 2026. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41 (4): 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097.
EndNote
Güçlü P (01 Ekim 2026) Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. İzmir İktisat Dergisi 41 4 1282–1325.
IEEE
[1]P. Güçlü, “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”, ije, c. 41, sy 4, ss. 1282–1325, Eki. 2026, doi: 10.24988/ije.1912097.
ISNAD
Güçlü, Pembe. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41/4 (01 Ekim 2026): 1282-1325. https://doi.org/10.24988/ije.1912097.
JAMA
1.Güçlü P. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. ije. 2026;41:1282–1325.
MLA
Güçlü, Pembe. “Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi”. İzmir İktisat Dergisi, c. 41, sy 4, Ekim 2026, ss. 1282-25, doi:10.24988/ije.1912097.
Vancouver
1.Pembe Güçlü. Türkiye’deki KOBİ’lerin RATMI, MACAD ve L-MABAC Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Uzun Vadeli Performans Analizi. ije. 01 Ekim 2026;41(4):1282-325. doi:10.24988/ije.1912097

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.