Research Article

Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi

Volume: 12 Number: 2 October 31, 2026
EN TR

Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, bağlam temelli REACT öğretim modelinin 5. sınıf öğrencilerinin fen öğrenme motivasyonları ve "Işığın Yayılması" ünitesi konularını günlük yaşamla ilişkilendirme düzeylerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, Ordu ilindeki bir devlet okulunda öğrenim gören 60 deney ve 59 kontrol grubu olmak üzere toplam 119 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. 6 haftalık uygulama sürecinde deney grubunda REACT modelinin beş aşaması olan ilişkilendirme, deneyimleme, uygulama, iş birliği ve transfer etme basamaklarına uygun tasarlanan materyaller kullanılırken; kontrol grubunda mevcut öğretim programına dayalı ders işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak 10 açık uçlu sorudan oluşan "Işığın Yayılması Ünitesi Günlük Yaşamla İlişkilendirme Testi" (IYÜGYİT) ve "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" (FÖYMÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, REACT modelinin öğrencilerin fen kavramlarını günlük yaşamla ilişkilendirme düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek etki büyüklüğüyle (η² = 0.528) artırdığını ortaya koymuştur. Deney grubundaki öğrencilerin "dağınık yansıma" ve "ışığın yayılması" gibi soyut kavramlardaki yanılgılardan kurtularak bilgiyi yaşamsal senaryolarda birer çözüm aracı olarak kullanabildikleri saptanmıştır. Fen motivasyonu açısından gruplar arasında genel bir anlamlı fark oluşmasa da deney grubundaki öğrencilerin motivasyonlarının uygulama sonunda kendi içlerinde anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, REACT modelinin fen öğretimini akademik bir veri olmaktan çıkarıp yaşamsal bir ihtiyaca dönüştürmede oldukça etkili olduğu, ancak motivasyon üzerindeki etkisinin daha net gözlenmesi için daha uzun süreli uygulamalara ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.

Keywords

References

  1. Tabachnick B. G., Fidell L. S. (2013) Using multivariate statistics, 6th ed. Boston, MA: Pearson.
  2. Tekbıyık, A., & Akdeniz, A. R. (2010). Bağlam temelli ve geleneksel fizik problemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 4(1), 123-140.
  3. Yıldırım, G., & Gültekin, M. (2017). İlkokul 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde bağlam temelli öğrenme uygulamaları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 81-101.
  4. Zimmerman, B. J., & Schunk, D. H. (2008). An essential dimension of self-regulated learning. Motivation And Self-Regulated Learning: Theory, Research, And Applications, 1, 1-30.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2026

Submission Date

June 9, 2026

Acceptance Date

August 7, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Aktaş, N., & Çinici, A. (2026). Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, 12(2), 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951
AMA
1.Aktaş N, Çinici A. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 2026;12(2):376-407. doi:10.59304/ijhe.1966951
Chicago
Aktaş, Nazife, and Ayhan Çinici. 2026. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına Ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi 12 (2): 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951.
EndNote
Aktaş N, Çinici A (October 1, 2026) Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 12 2 376–407.
IEEE
[1]N. Aktaş and A. Çinici, “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”, IJHE, vol. 12, no. 2, pp. 376–407, Oct. 2026, doi: 10.59304/ijhe.1966951.
ISNAD
Aktaş, Nazife - Çinici, Ayhan. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına Ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 12/2 (October 1, 2026): 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951.
JAMA
1.Aktaş N, Çinici A. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 2026;12:376–407.
MLA
Aktaş, Nazife, and Ayhan Çinici. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına Ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, vol. 12, no. 2, Oct. 2026, pp. 376-07, doi:10.59304/ijhe.1966951.
Vancouver
1.Nazife Aktaş, Ayhan Çinici. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 2026 Oct. 1;12(2):376-407. doi:10.59304/ijhe.1966951

International Journal of Humanities and Education (IJHE) 

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) International License.