Araştırma Makalesi

Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi

Cilt: 12 Sayı: 2 31 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, bağlam temelli REACT öğretim modelinin 5. sınıf öğrencilerinin fen öğrenme motivasyonları ve "Işığın Yayılması" ünitesi konularını günlük yaşamla ilişkilendirme düzeylerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, Ordu ilindeki bir devlet okulunda öğrenim gören 60 deney ve 59 kontrol grubu olmak üzere toplam 119 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. 6 haftalık uygulama sürecinde deney grubunda REACT modelinin beş aşaması olan ilişkilendirme, deneyimleme, uygulama, iş birliği ve transfer etme basamaklarına uygun tasarlanan materyaller kullanılırken; kontrol grubunda mevcut öğretim programına dayalı ders işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak 10 açık uçlu sorudan oluşan "Işığın Yayılması Ünitesi Günlük Yaşamla İlişkilendirme Testi" (IYÜGYİT) ve "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" (FÖYMÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, REACT modelinin öğrencilerin fen kavramlarını günlük yaşamla ilişkilendirme düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek etki büyüklüğüyle (η² = 0.528) artırdığını ortaya koymuştur. Deney grubundaki öğrencilerin "dağınık yansıma" ve "ışığın yayılması" gibi soyut kavramlardaki yanılgılardan kurtularak bilgiyi yaşamsal senaryolarda birer çözüm aracı olarak kullanabildikleri saptanmıştır. Fen motivasyonu açısından gruplar arasında genel bir anlamlı fark oluşmasa da deney grubundaki öğrencilerin motivasyonlarının uygulama sonunda kendi içlerinde anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, REACT modelinin fen öğretimini akademik bir veri olmaktan çıkarıp yaşamsal bir ihtiyaca dönüştürmede oldukça etkili olduğu, ancak motivasyon üzerindeki etkisinin daha net gözlenmesi için daha uzun süreli uygulamalara ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Tabachnick B. G., Fidell L. S. (2013) Using multivariate statistics, 6th ed. Boston, MA: Pearson.
  2. Tekbıyık, A., & Akdeniz, A. R. (2010). Bağlam temelli ve geleneksel fizik problemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 4(1), 123-140.
  3. Yıldırım, G., & Gültekin, M. (2017). İlkokul 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde bağlam temelli öğrenme uygulamaları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 81-101.
  4. Zimmerman, B. J., & Schunk, D. H. (2008). An essential dimension of self-regulated learning. Motivation And Self-Regulated Learning: Theory, Research, And Applications, 1, 1-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2026

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aktaş, N., & Çinici, A. (2026). Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 12(2), 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951
AMA
1.Aktaş N, Çinici A. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 2026;12(2):376-407. doi:10.59304/ijhe.1966951
Chicago
Aktaş, Nazife, ve Ayhan Çinici. 2026. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 12 (2): 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951.
EndNote
Aktaş N, Çinici A (01 Ekim 2026) Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 12 2 376–407.
IEEE
[1]N. Aktaş ve A. Çinici, “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”, IJHE, c. 12, sy 2, ss. 376–407, Eki. 2026, doi: 10.59304/ijhe.1966951.
ISNAD
Aktaş, Nazife - Çinici, Ayhan. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 12/2 (01 Ekim 2026): 376-407. https://doi.org/10.59304/ijhe.1966951.
JAMA
1.Aktaş N, Çinici A. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 2026;12:376–407.
MLA
Aktaş, Nazife, ve Ayhan Çinici. “Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, c. 12, sy 2, Ekim 2026, ss. 376-07, doi:10.59304/ijhe.1966951.
Vancouver
1.Nazife Aktaş, Ayhan Çinici. Bağlam Temelli REACT Modelinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Motivasyonlarına ve Konuları Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeylerine Etkisi. IJHE. 01 Ekim 2026;12(2):376-407. doi:10.59304/ijhe.1966951

Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 

Bu eser Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.