Mengü/Bengü Kelimesi Üzerine
Abstract
Etimoloji, köken bilgisi anlamına gelmektedir. En basit tanımıyla kelimelerin köklerini, nereden geldiklerini, hangi evrelerden geçtiğini araştıran bir bilim dalıdır. Bir kelimenin etimolojisinin sağlıklı bir biçimde yapılabilmesi için anlamsal, sessel ve biçimsel ölçütler, tarihi ölçütlerle de desteklenerek bir senteze varılmalıdır. Köken bilgisi çalışmaları sayesinde araştırmaya konu olan kelimenin ya da kelimelerin yanı sıra bu kelimelerin ait olduğu dilin, gelişim sürecine ve tarihine de ışık tutulmuş olur. Bu çalışmada en eski yazıtlarımızdan itibaren görülen ve soyut kavramlar içerisinde değerlendirebileceğimiz “mengü/bengü“ kelimesi üzerinde durulacaktır. Mengü kelimesi “ebedi, kalıcı, sonsuzluk, daimi“ anlamlarına gelmektedir. Kelime hem zarf hem isim hem de sıfat olarak kullanılmaktadır. Mengü kelimesi bu çalışmada; Köktürkçe, Uygurca, Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça ve son olarak günümüz lehçelerindeki anlam, biçim ve ses özellikleri açısından incelenecek ve bu yönlerden uğradığı değişiklikler tespit edilecektir. Bunun için Türkçenin sayılan dönemlerindeki öne çıkan eserlerinden tarama yapılacaktır. Ayrıca çalışmanın sonunda mengü kelimesinin mevcut etimolojisi dışında bu kelimeye dair yeni bir etimoloji denemesi önerilecektir.
Keywords
References
- AKBULUT, Serpil, Eski Uygur Türkçesi Metinlerinde Geniş Zaman Ekinin Kullanımı (Yüksek Lisans Tezi), Celal Bayar Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa, 2005.
- AKSAN, Doğan, En Eski Türkçenin İzlerinde, Bilgi Yayınevi, Ekim, 2015.
- ARAT, Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig-Metin, Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul, 1947.
- ARAT, Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig-İndeks, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, İstanbul, 1979.
- ARGUNŞAH, Mustafa; GÜNER, Galip, Codex Cumanicus, Kesit Yayınları, Ekim, 2015.
- ATA, Aysu, Kısasü’l Enbiya, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1997.
- ATALAY, Besim, Divanü Lügati’t-Türk-Çeviri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2018.
- ATALAY, Besim, Divanü Lügati’t-Türk-Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2018.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Kübra Şahinbaş
*
Türkiye
Publication Date
August 12, 2019
Submission Date
June 6, 2019
Acceptance Date
July 16, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 5 Number: 11