Research Article

Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi

Volume: 11 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi

Abstract

Bu çalışma, katılım ve mevduat bankacılık sistemlerinin kârlılıklarını etkileyen makroekonomik faktörleri MIDAS (Mixed Data Sampling) regresyon modeli kullanarak incelemektedir. MIDAS yöntemi, yüksek frekanslı (günlük, aylık) açıklayıcı değişkenlerin düşük frekanslı (çeyreklik) bağımlı değişkenle entegrasyonuna olanak sağlaması nedeniyle tercih edilmiştir. Analizlerde 2012:01–2024:12 dönemine ait veriler kullanılmıştır. Bankaların net dönem kârı çeyreklik, CDS primi aylık, USD kuru, EUR kuru ve altın fiyatları ise günlük frekansta modele dâhil edilmiştir. Modelleme sonuçlarına göre, mevduat bankalarının kârlılıkları üzerinde CDS primi ve USD kuru pozitif ve anlamlı etkiler göstermektedir. CDS primindeki artış, bankaların kredi faiz marjlarını yükseltme eğilimlerinden dolayı kârlılığı desteklemektedir. USD kurundaki yükseliş ise ihracatçı firmaların gelir artışı üzerinden kredi geri dönüşlerini güçlendirmekte, böylece bankaların performansına olumlu katkı sağlamaktadır. EUR kuru ve altın fiyatları ise mevduat bankalarının kârlılığı üzerinde sınırlı düzeyde negatif etkiler üretmektedir. Katılım bankalarına ilişkin modelde CDS primi ve USD kuru pozitif yönlü etkiler göstermekte; ancak bu etkiler, bankacılık modeline özgü yapı ve fiyatlama esnekliği nedeniyle farklı şiddette ortaya çıkmaktadır. EUR kuru ve altın fiyatları bu banka grubunda da kârlılığı olumsuz yönde etkilemektedir. Genel olarak bu çalışma, makroekonomik göstergelerin bankacılık sektöründeki etkilerini anlamak ve bankaların risk yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi için önemli bir katkı sunmakta ve politika yapıcılar ile banka yöneticileri için önerilerde bulunmaktadır.

Keywords

References

  1. Akbaş, F. (2023). Kurumsal Yönetim, Bankaya Özgü ve Makro Değişkenlerin Kârlılık Üzerindeki Etkisi: BİST’te İşlem Gören Bankalar Üzerine Bir Uygulama. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (11), 63-74. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1299474
  2. Andreou, E., Ghysels, E., & Kourtellos, A. (2010). Regression Models With Mixed Sampling Frequencies. Journal of Econometrics, 158(2), 246-261. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2010.01.004
  3. Athanasoglou, P. P., Brissimis, S. N., & Delis, M. D. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 121-136.
  4. Aziz, O. and Knutsen, J. (2019). The Banks Profitability And Economic Freedom Quality: Empirical Evidence From Arab Economies. Journal of Banking and Financial Economics, 1/2019(11), 96-110.
  5. Bakoush, M., Abouarab, R., & Wolfe, S. (2019). Disentangling the impact of securitization on bank profitability. Research in International Business and Finance, 47, 519-537. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2018.09.013
  6. Bal, H., & Sönmezer, S. (2022). Türkiye’de bankacılık sektörünün kârlılığının belirleyicileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), 243-254.
  7. Barışık, S., & Demirel, B. (2014). Finansal Kırılganlık ve Türk Bankacılık Sektörü İçin 2002-2011 Dönemi FinansalKırılganlık Endeksi. TISK Academy/TISK Akademi, 9(17).
  8. Bayrakdaroğlu, A., & Aydın, G. C. (2017). Mevduat Faiz Oranlarındaki Değişkenliğin Kredi Hacmi Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 120-149.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Participation Banking, Islamic Finance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 29, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

January 7, 2025

Acceptance Date

August 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 2

APA
Şahin, E. E., & Çakar, R. (2025). Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi. Uluslararası İslam Ekonomisi Ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 11(2), 168-196. https://doi.org/10.54427/ijisef.1614800
AMA
1.Şahin EE, Çakar R. Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi. IJISEF. 2025;11(2):168-196. doi:10.54427/ijisef.1614800
Chicago
Şahin, Eyyüp Ensari, and Recep Çakar. 2025. “Katılım Ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi”. Uluslararası İslam Ekonomisi Ve Finansı Araştırmaları Dergisi 11 (2): 168-96. https://doi.org/10.54427/ijisef.1614800.
EndNote
Şahin EE, Çakar R (September 1, 2025) Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi 11 2 168–196.
IEEE
[1]E. E. Şahin and R. Çakar, “Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi”, IJISEF, vol. 11, no. 2, pp. 168–196, Sept. 2025, doi: 10.54427/ijisef.1614800.
ISNAD
Şahin, Eyyüp Ensari - Çakar, Recep. “Katılım Ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi”. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi 11/2 (September 1, 2025): 168-196. https://doi.org/10.54427/ijisef.1614800.
JAMA
1.Şahin EE, Çakar R. Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi. IJISEF. 2025;11:168–196.
MLA
Şahin, Eyyüp Ensari, and Recep Çakar. “Katılım Ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi”. Uluslararası İslam Ekonomisi Ve Finansı Araştırmaları Dergisi, vol. 11, no. 2, Sept. 2025, pp. 168-96, doi:10.54427/ijisef.1614800.
Vancouver
1.Eyyüp Ensari Şahin, Recep Çakar. Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi. IJISEF. 2025 Sep. 1;11(2):168-96. doi:10.54427/ijisef.1614800

25855

All articles published on IJISEF are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License. This license grants you the right to reproduce, share and disseminate data mining applications, search engines, websites, blogs, and all other platforms, provided that all published articles, data sets, graphics and attachments are cited. Open access is an approach that facilitates interdisciplinary communication and encourages different disciplines to work with each other.