EN
TR
Katılım ve Mevduat Bankalarının Karlılıkları Üzerine MİDAS Etki Analizi
Öz
Bu çalışma, katılım ve mevduat bankacılık sistemlerinin kârlılıklarını etkileyen makroekonomik faktörleri MIDAS (Mixed Data Sampling) regresyon modeli kullanarak incelemektedir. MIDAS yöntemi, yüksek frekanslı (günlük, aylık) açıklayıcı değişkenlerin düşük frekanslı (çeyreklik) bağımlı değişkenle entegrasyonuna olanak sağlaması nedeniyle tercih edilmiştir. Analizlerde 2012:01–2024:12 dönemine ait veriler kullanılmıştır. Bankaların net dönem kârı çeyreklik, CDS primi aylık, USD kuru, EUR kuru ve altın fiyatları ise günlük frekansta modele dâhil edilmiştir. Modelleme sonuçlarına göre, mevduat bankalarının kârlılıkları üzerinde CDS primi ve USD kuru pozitif ve anlamlı etkiler göstermektedir. CDS primindeki artış, bankaların kredi faiz marjlarını yükseltme eğilimlerinden dolayı kârlılığı desteklemektedir. USD kurundaki yükseliş ise ihracatçı firmaların gelir artışı üzerinden kredi geri dönüşlerini güçlendirmekte, böylece bankaların performansına olumlu katkı sağlamaktadır. EUR kuru ve altın fiyatları ise mevduat bankalarının kârlılığı üzerinde sınırlı düzeyde negatif etkiler üretmektedir. Katılım bankalarına ilişkin modelde CDS primi ve USD kuru pozitif yönlü etkiler göstermekte; ancak bu etkiler, bankacılık modeline özgü yapı ve fiyatlama esnekliği nedeniyle farklı şiddette ortaya çıkmaktadır. EUR kuru ve altın fiyatları bu banka grubunda da kârlılığı olumsuz yönde etkilemektedir. Genel olarak bu çalışma, makroekonomik göstergelerin bankacılık sektöründeki etkilerini anlamak ve bankaların risk yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi için önemli bir katkı sunmakta ve politika yapıcılar ile banka yöneticileri için önerilerde bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbaş, F. (2023). Kurumsal Yönetim, Bankaya Özgü ve Makro Değişkenlerin Kârlılık Üzerindeki Etkisi: BİST’te İşlem Gören Bankalar Üzerine Bir Uygulama. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (11), 63-74. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1299474
- Andreou, E., Ghysels, E., & Kourtellos, A. (2010). Regression Models With Mixed Sampling Frequencies. Journal of Econometrics, 158(2), 246-261. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2010.01.004
- Athanasoglou, P. P., Brissimis, S. N., & Delis, M. D. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 121-136.
- Aziz, O. and Knutsen, J. (2019). The Banks Profitability And Economic Freedom Quality: Empirical Evidence From Arab Economies. Journal of Banking and Financial Economics, 1/2019(11), 96-110.
- Bakoush, M., Abouarab, R., & Wolfe, S. (2019). Disentangling the impact of securitization on bank profitability. Research in International Business and Finance, 47, 519-537. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2018.09.013
- Bal, H., & Sönmezer, S. (2022). Türkiye’de bankacılık sektörünün kârlılığının belirleyicileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), 243-254.
- Barışık, S., & Demirel, B. (2014). Finansal Kırılganlık ve Türk Bankacılık Sektörü İçin 2002-2011 Dönemi FinansalKırılganlık Endeksi. TISK Academy/TISK Akademi, 9(17).
- Bayrakdaroğlu, A., & Aydın, G. C. (2017). Mevduat Faiz Oranlarındaki Değişkenliğin Kredi Hacmi Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 120-149.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Katılım Bankacılığı , İslam Finansı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
29 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
7 Ocak 2025
Kabul Tarihi
26 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2