TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERS KİTAPLARINDAKİ SÖZ VARLIĞINA DERLEM TEMELLİ BİR BAKIŞ

Öz

İkidilli öğrencilerin dil gelişiminde en önemli unsurlardan birisi sözcük öğretimidir. Sözcük öğretiminde asıl amaç, temel iletişim becerilerini sorunsuzca gerçekleştirmeyi sağlamaktır. Sıklık çalışmaları çocuğun ihtiyaç duyduğu sözcüklerin belirlenmesinde önemli kaynaklar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda ikidillilerin eğitiminde kullanılan metinlerdeki sözcüklerin seçiminde sıklık çalışmalarına başvurulup vurulmadığı önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada, dil eğitiminde kullanılmakta olan metinlerdeki sözcüklerin seçiminde alandaki en yetkin çalışmalar arasında sayılan İlyas Göz’ün (2003) "Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü"nün dikkate alınıp alınmadığı incelenmiştir. Metinleri oluşturan sözcükleri incelemeyi amaçlayan bu çalışma, betimsel bir nitelik taşımaktadır. Çalışmada doküman taraması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, ikidilli Türk öğrenciler için hazırlanan metinlerdeki sözcüklerle Göz’ün “Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü”nde var olan sözcükler arasında anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulara göre temel iletişim becerilerinin sağlanması için gerek duyulan söz varlığının öğrencilere kazandırılmasında sözcük sıklığı çalışmalarından yeteri kadar yararlanılmadığı, dahası öğretilecek sözcüklerin planlanmasına ilişkin nitelikli bir politikanın izlenmediği söylenebilir. Öte yandan söz konusu ders kitaplarındaki metinlerin yalnız Göz’ün değil sıklıkla ilgili diğer çalışmalarla da karşılaştırılmasında fayda vardır.

Anahtar Kelimeler

• İkidillilik
• Türkçe derlem
• ders kitabı
• sözcük varlığı

CORPUS BASED GLANCE AT VOCABULARY IN TURKISH AND TURKISH CULTURE TEXTBOOKS

Öz

One on the most important components of the language development of bilingual students is the word acquisition. The main purpose in word acquisition is to provide bi-lingual students with basic communication skills without any difficulties. Frequency studies are among the most important sources to determine the words that the student needs. Therefore it is an important issue, whether frequency studies are considered while choosing the words in the text used for the bi-lingual students’ education, or not. In this study, it is analyzed whether “Dictionary of the Frequency of Turkish Written Words” is considered or not, while choosing the text used in language training. This study, which aims to analyze the words that create the texts, is a descriptive research. In this study is used the document scanning method. The results of the study show that there is a meaningful difference between the words used in the texts prepared for the bi-lingual Turkish students and the words used in the “Dictionary of the Frequency of Turkish Written Words”. According to the findings, it can be said that frequency word studies are not effectively used to make the students acquire the necessary vocabulary in order to provide the basic communication skills. Furthermore a qualified policy is not followed about the planning of the words to be taught.

Anahtar Kelimeler

• Bilingualism
• corpus
• lesson book
• vocabulary

Kaynakça

1. KARADAĞ, Ö. (2013). Kelime Öğretimi, Kriter Yayınları, İstanbul.
2. KARASAR, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
3. KARATAY, H. (2007). “Kelime Öğretimi”, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 141-153. http://gefad.gazi.edu.tr/window/dosyapdf/2007/1/2007-1-141-153-7-halitkaratay.pdf son erişim Nisan 2014.
4. KOÇAK, H. (1999). Sağlık Meslek Lisesi Öğrencilerinin Kelime Hazinesi ile İlgili Bir Araştırma, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara. KOLAÇ, E. (2003). “İlköğretim Dördüncü Sınıf Türkçe Ders Kitaplarının Öğretmen Görüşlerine Dayalı Olarak Değerlendirilmesi” Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 105-137.