Öğrencilerin Dinleme Süreçlerinde Kullandıkları Dinleme Stratejilerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma dinleyicilerin, bilimsel ve kurmaca metinleri dinlerken hangi stratejileri kullanarak dinlemeyi anlamlandırmaya çalıştıklarını dinleyicilerin görüşleri doğrultusunda incelemek ve tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Yıldız Teknik Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği Bölümünde okumakta olan 40 adet üçüncü sınıf öğrencisi ve 31 adet dördüncü sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 71 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada dinleme stratejilerinin belirlenebilmesi adına dinleme eğitimi dersini almış olan öğrencilerin seçilmesi münasebetiyle üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri tercih edilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analiz edilmesinde nitel analiz yaklaşımlarından betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre bilimsel metinlerde kurmaca metinlere oranla düşünce kodlarını oluşturan stratejilerin daha çok tercih edildiği, kurmaca metinlerde ise bilimsel metinlere oranla eyleme dönük kodları oluşturan stratejilerin daha çok tercih edildiği görülmektedir. Eyleme dönük kodları oluşturan stratejilerin ise düşünce kodlarını oluşturan stratejilere daha az tercih edildiği görülmektedir. Eyleme dönük kodları oluşturan stratejilerin, sadece kurmaca metinlerin dinleme sonrası aşamasında, düşünce kodlarını oluşturan stratejilere oranla tercih edildiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dinleme Becerisi
• Dinleme Stratejisi
• Bilimsel Metin
• Kurmaca Metin

Determining Listening Strategies Used by Students in Listening Processes

Abstract

This research was conducted to observe and identify the opinions of listeners about which strategies they are trying to listen while listening to the informative and fictional texts. The study group consists of 71 students, 40 of which are third grade students and 31 of which are fourth grade students studying at Yıldız Technical University Turkish Language Education Department. In the study, third and fourth year students were selected for the selection of students taking the listening training course to determine listening strategies. The research was carried out through case study model of qualitative research methods. In the analysis of the data obtained from the research, descriptive analysis was used from the qualitative analysis approaches. According to the findings obtained in the research, strategists who make unique thought codes from informative texts are preferred in fictional texts, and strategists forming action codes in fictional texts are preferred in informative texts. It seems that the strategies that form the behavior codes are less preferred than those that form the thought codes. It is seen that the strategies that form the acted-out codes are preferred only in the post-listening phase of the fictional texts compared to the strategies forming the thought codes.

Keywords

• listening skills
• listening strategies
• informative text
• fictional text

Kaynakça

1. Adalı, O. (2004). Anlamak ve Anlatmak. İstanbul: Pan Yayıncılık.
2. Akbayır, S. (2006). Cümle ve Metin Bilgisi (Geliştirilmiş 4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
3. Akçataş, A. (2001). İletişim Eksiklikleri ve Dilin Kullanımı. Dil Dergisi (106). 61-66.
4. Creswell, J. W. (2014). A concise introduction to mixed methods research. California: Sage Publications.
5. Demirel, Ö. (1999). İlköğretim Okullarında Türkçe Öğretimi. İstanbul: MEB Yayınları.
6. Erkul, R. (2004). Cümle ve Metin Bilgisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
7. Güneş, F. (2007). Türkçe Öğretimi ve Zihinsel Yapılandırma. Ankara: Nobel Yayıncılık.
8. Karadüz, A. (2010). Dil Becerileri ve Eleştirel Düşünme. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5(3), 1566-1593.

9. Kuşçu, H. (2010). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Dinleme, Konuşma, Okuma ve Yazılı Anlatım Becerilerinin Yapılandırıcı Yaklaşıma Göre Geliştirilmesinde Türkçe Öğretmeninin Rolü (Çekmeköy İlçesi Örneği). İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. MEB, (2009). İlköğretim Türkçe (1-5. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayıncılık.
11. Melanlıoğlu, D. (2012). Dinleme Becerisine Yönelik Ölçme Değerlendirme Çalışmalarında Üstbiliş Stratejilerinin Kullanımı. İnternational Periodical For The Langueges, Literature and History of Turkishor Turkic. 7(1), 1583-1595.