Yaban’da Yabancılaşma ve Aidiyet Sorunu

Öz

Tarihin belli bir dönemiyle sınırlanamayan bir insanlık durumu olan yabancılaşma, öteden beri tartışılan, neredeyse insanlıkla yaşıt olduğu ileri sürülen, bununla birlikte endüstrileşme ile ivme kazanan modern toplumların ana gerçeklerinden biridir. Felsefi/psikolojik/sosyolojik bir kavram olarak ele alınan yabancılaşma problemi edebiyatta da kendisine tartışma zemini bulmuştur. Özellikle modern/postmodern edebiyatın bir mesele olarak ele aldığı kavram geçtiğimiz yüzyıldan başlayarak edebi metinler zemininde başat biçimde söz konusu edilen bir kavram olagelmiştir. Bu bağlamda yabancılaşma Türk edebiyatında da bilhassa 2. Dünya Savaşından sonra ortaya konan eserlerin temel meselelerinden biri olmuştur. Yakup Kadri Karaosmanoğlu Osmanlı İmparatorluğu’nun son yılları ve Cumhuriyet yıllarını idrak etmiş, Türk toplumunun Tanzimat’tan Cumhuriyet’e yaşadığı macerayı, değişimi eserine konu yapmış, modern Türk romanının teşekkülünde büyük bir basamak teşkil eden romancılarımızdandır. Bu çalışmada, toplumun tecrübe ettiği savaş hadisesinin insanın kendisine yabancılaşmasına yol açtığı tespitinden hareketle, bireyin kendine yabancılaşması ve bireyin topluma yabancılaşması süreçleri açıklığa kavuşturulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Yaban
• yabancılaşma
• Yakup Kadri Karaosmanoğlu
• aydın
• kaçış

Alienation in the "Yaban" and the Problem of Belonging

Abstract

Alienation, a concept of humanity not limited any period of the history, is one of the main facts of the modern societies which has been discussed for so long, claimed to be at the same age as the humanity, and have accelerated together with the industrialization. The issue of alienation considered to be a philosophical/psychological/sociological concept has also a ground of discussion in literature. Especially claimed to be an issue of modern/postmodern literature, this concept has been a principal term in the literary text since the previous century. The alienation in this regard has been one of the dominant matters of the books in the Turkish literature published following the 2nd World War.Yakup Kadri Karaosmanoğlu is one of our novelists who comprehended the recent years of the Ottoman Empire and the Republican years, discoursed the adventure, change experienced by the Turkish Nation from the Tanzimat (reforms) Era to the Republic in his books and has a remarkable place in the establishment of the modern Turkish society. This paper, based on the fact that the wars experienced by the society cause the alienation of the individual against himself, aims to reveal the self-alienation and alienation against the society concepts.

Keywords

• alienation
• Yakup Kadri Karaosmanoğlu
• intellectual
• escape

Kaynakça

1. 1. AKAR, Y. (2011). Fakir Baykurt’un Romanlarında Yabancılaşma ve Aidiyet Sorunu, TurkishStudies, 6/3Summer, 1637-1644.
2. 2. AKYILDIZ, H. (1998). Bireysel ve Toplumsal Boyutlarıyla Yabancılaşma, SDÜ. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3, 163-176.
3. 3. ARMAĞAN, B. (2013). Aslı Erdoğan Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. 4. BACANLI, H. (1997). Sosyal İlişkilerde Benlik/Kendini Ayarlamanın Psikolojisi, İstanbul: MEB Yayınları.
5. 5. BACHELARD, G. (2008). Uzamın Poetikası. Çev. Alp Tümertekin, İstanbul:İthaki Yayınları.
6. 6. BALIK, M. (2011). Edip Cansever'in Tragedyalar'ında Yalnızlık, Bunalım ve Yabancılaşma, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4/18, 7-23.
7. 7. CEVİZCİ, A. (2000). Felsefe Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayınları.
8. 8. GÖKÇEK, F. (2001). Yaban Romanında Yabancılaşma, Türk Yurdu, 168, 33-38.