İkidilli Türk Çocukları İçin Hazırlanan “Türkçe ve Türk Kültürü” Kitaplarında Atasözü Öğretimi

Öz

Çeşitli sebeplerle yurt dışına gitmek durumunda kalan Türkler, özellikle Batı Avrupa ülkelerinde her geçen gün artmaktadır. Bu artış eğitim, ekonomi, siyaset gibi alanlarda birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Özellikle yurt dışında doğan veya küçük yaşlarda yurt dışına giden Türk çocukları sadece ev ortamlarında anadillerinin kullanılmasından dolayı ve anadili ile birlikte yabancı bir dil öğrenmek durumunda kaldıklarından, eğitim ve kültürel açıdan birçok sorunla karşılaşmaktadırlar. Bu sorunların önüne geçebilmek adına 2009 yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yurt dışındaki Türk çocuklarına okutulmak üzere Türkçe ve Türk Kültürü kitapları hazırlanmıştır. Söz konusu bu kitaplar anadili eğitiminin yanında Türk kültürünün öğretilmesinde de son derece önemli kaynaklardır. Bu araştırma söz konusu kitaplardaki atasözlerinin belirlenerek kullanım sayısı ve sıklığının incelenmesiyle ilgilidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkçe ve Türk Kültürü (1-3, 4-5, 6-7, 8-10. sınıflar) ders öğretim materyali, çalışma kitapları, öğretmen kılavuz kitapları ve öğretmen kılavuz kitabı içerisindeki dinleme metinleri oluşturmaktadır. İnceleme sonucunda kitaplarda bulunan atasözlerinin kullanım durumları tespit edilmiş, her kitap için elde edilen veriler tek tek tablolar hâlinde gösterilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe ve Türk Kültürü kitaplarındaki atasözlerinin kullanımlarıyla ilgili bazı eksikliklere dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe öğretimi
• atasözü
• ikidillilik
• Türkçe ve Türk kültürü kitapları

Teaching Proverbs in "Turkish and Turkish Culture" Books Prepared for Bilingual Turkish Children

Abstract

Turks who have to go abroad for various reasons are increasing day by day in Western European countries. The increase in the number of people who have to go has brought many problems in areas such as education, economy and politics. Especially, Turkish children who are born abroad or who go abroad when they are young are confronted with many educational and cultural problems because they only use their mother tongue in their home environment and have to learn a foreign language together with their mother tongue. In order to prevent these problems, Turkish and Turkish Culture books were prepared by the Ministry of National Education in order to be taught to Turkish children abroad. In other words, these books are also very important sources in teaching Turkish culture as well as their mother tongue education. This research is concerned with examining the number and frequency of use of the proverbs in the books. In the research, document analysis method was used as qualitative research methods. The sample of the research consists of Turkish and Turkish Culture (1-3, 4-5, 6-7, 8-10 classes) textbooks, study books and texts in teachers’ guidebook. As a result of the examination, the use cases of the proverbs found in the books were determined and the data obtained for each book were shown in individual tables. As a result of the research, some shortcomings related to the usage of the proverbs in the Turkish and Turkish Culture books were pointed out.

Keywords

• Turkish teaching
• proverb
• bilingualism
• Turkish and Turkish culture books

Kaynakça

1. Arıcı, B., Kırkkılıç, H. A. (2017). Yurt Dışında Görev Yapan Türkçe ve Türk Kültürü Öğretmenlerinin Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine İlişkin Görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(41), 480-500.
2. Aksan, D. (1998). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Ankara: TDK Yayınları.
3. Atalay, T. D. (2015). Türkçe’nin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Safahat’tan Hareketle Atasözü Öğretimi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, II, 191-206.
4. Bulut, M. (2013). Türkçe Eğitimi ve Öğretiminde Dil ve Kültür Aktarımı Aracı Olarak Atasözleri ve Deyimlerin Önemi. Turkish Studies, 8(13), 559-575.
5. Çelik, Y., Gülcü, İ. (2016). Yurtdışında Kullanılan Türkçe ve Türk Kültürü Ders Kitaplarına Yönelik Öğretmen Görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 287-296.
6. Çınar, İ., İnce, B. (2015). Türkçe ve Türk Kültürü Ders Kitaplarındaki Söz Varlığına Derlem Temelli Bir Bakış. International Journal of Languages’ Esducation and Teaching, 3(1), 198-209.