Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenlerinin Ders Kitaplarındaki Etkinliklere İlişkin Görüşleri

Öz

Etkinlikler, öğrenme ortamlarında öğretmenler ve öğrenciler tarafından uygulanan çeşitli öğretim ve ölçme amaçlı uygulamaları içerirler. Türk edebiyatı, dil ve anlatım gibi derslerde kullanılan ders kitapları sayesinde dinleme, okuma, yazma, konuşma gibi becerilere yönelik etkinlikler öğretmenler tarafından düzenlenebilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın genel amacı, Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin ders kitaplarında yer alan etkinliklerle ilgili görüşlerini belirlemektir. Çalışma olgubilimsel desene dayalıdır ve nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini Kahramanmaraş ilindeki dört çeşit lisede görev yapan 14 Türk dili ve edebiyatı öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde kolay ulaşılabilir ve maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri yüz yüze yapılan görüşmeler sırasında kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veriler üzerinde içerik analizi yapılarak çeşitli kodlara ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; öğretmenler ders kitaplarındaki etkinliklerin konuyu anlamaya yardımcı olduğunu, öğrenciyi derse hazırladığını, etkinliklerin kazanımlarla uyumlu olduğunu, etkinlik sayısının gereğinden fazla olduğunu, zamanın ve öğrenci seviyesinin etkinlikleri gerçekleştirmede yetersiz olduğunu, etkinliklerin öğrenciler tarafından tam olarak anlaşılamadığını, etkinliklerin üniversite sınavıyla uyumlu olan ve olmayan özelliklerinin bulunduğunu, derslerde en çok kısa cevaplı soru etkinliğini kullandıklarını belirtmektedirler.

Anahtar Kelimeler

• Türk dili ve edebiyatı
• ders kitabı
• ders kitabı etkinlikleri
• öğretmen görüşü

Turkish Language and Literature Teachers’ Views about Textbook Activities

Abstract

Activities include various teaching and evaluation applications which are realized by teachers and students in learning environments. In some lessons such as Turkish literature and language and expression, activities such as listening, reading, writing, and speaking may be organized by teachers via textbooks. In this context the main purpose of this research is to determine Turkish language and literature teachers’ views about textbook activities. The research is based on phenomenological design and carried out by interview as a qualitative research method. The sample consists of 14 of teachers who work in four kinds of high schools in Kahramanmaraş city. The sample was selected by using convenience sampling and maximum variation sampling models. The data were collected by semi-structured interview form which was used during face to face interviews. Various codes were determined by content analysis of data. Some results of the research are as follows: Teachers declared that the activities help students understand the lesson, the activities prepare students for lesson, they are compatible with the acquisitions, the amount of the activities are more than required, they are not properly understood by students, they have compatible and incompatible characteristics with university exam, short answered question activities are mostly prefered by the teachers.

Keywords

• Turkish language and literature
• textbook
• textbook activities
• teacher’s view

Kaynakça

1. Açık Önkaş, N. ve Günay, E. (2015). Ders kitabı inceleme ölçütlerine göre Türkçe ders kitaplarının karşılaştırılması. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 3(3), 365-378.
2. Altun, M., Arslan, Ç. ve Yazgan, Y. (2004). Lise matematik ders kitaplarının kullanım şekli ve sıklığı üzerine bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 131-147.
3. Aslan, B., Okumuş, O. ve Koçoğlu, Y. (2015). Ortaöğretim tarih ders kitaplarının öğrencilerin gelişim düzeylerine uygunluğunun incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), 689-699.
4. Aydın, M. (2014). 10. sınıf Türk edebiyatı ders kitabının işlevselliği ve müfredata uygunluğunun öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Aykaç, N. (2006). İlköğretim programında yer alan etkinliklerin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Sinop Örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 8(2), 19-35.
6. Bakar, E., Keleş, Ö. ve Koçakoğlu, M. (2009). Öğretmenlerin MEB 6. sınıf fen ve teknoloji ders, kitap setleriyle ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 41-50.
7. Ball, D. L. ve Cohen, D. K. (1996). Reform by the book: What is —or might be— the role of curriculum materials in teacher learning and instructional reform? Educational Reseacher, 25(9), 6-14.
8. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 3(1), 1-15.