Türkçe Eğitiminde Okul Dışı Uygulamalar: Bir Eğitim Durumu Örneği

Öz

Okul dışı öğrenme, eğitimin yaşamla bütünleşmesine ve çocuk doğasına uygun öğrenme biçimlerine olanak tanır. Müze, millî park, kütüphane gibi okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen eğitim etkinliklerinde ortamın öğrenme başarısına etkisinin yüksek olduğu, çeşitli araştırmalarda görülmektedir. Anadili eğitimi ise bebeklikten itibaren ailede başlayan ve örgün eğitimle sınırlandırılamayacak dilsel bir beceri alanıdır. Bu bağlamda Türkçe eğitimi sınıf ortamı dışında da uygulanabilecek ders ve etkinliklerin yapılandırılmasına uygun özelliklere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bir okul dışı öğrenme ortamı olarak çocuk kütüphanesinde gerçekleştirmek üzere tasarlanmış ve uygulaması yapılmış bir eğitim durumu örneği sunmaktır. Çalışmada Almanya’da yaşayan Türk çocuklarının anadili becerilerini geliştirmeye yönelik ve masal türüyle yapılandırılmış, farklılıklara saygı konulu bu eğitim durumunun uygulaması sonucunda katılımcılardan alınan dönütlerle çalışmanın genel değerlendirmesini de içeren bir örnek ortaya koyulmaktadır. Bütünleştirilmiş yaklaşım kullanılarak hazırlanan eğitim durumu, İsmail Kaya’nın yazıp resimlediği “Sadece Mor Rengi Seven Kral” adlı masal kitabıyla yapılandırılmış ve Essen Şehir Kütüphanesi’nin Çocuk Bölümü’nde 07.07.2018 tarihinde uygulanmıştır. Uygulamaya 8-10 yaş aralığında gönüllü 10 çocuk katılmıştır. Bu nitel araştırmayla uygulaması yapılan eğitim durumu örneğine yer verilirken okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen Türkçe eğitimi çalışmalarının etkili olma durumuna ilişkin de dönütler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Anadili
• kütüphane
• masal

Extra Scholastic Applications in Teaching Turkish: An Example of Educational Attainment

Abstract

Extra scholastic learning practice facilitates integration of education with life and such learning patterns suitable to child nature. It is observed in various studies that learning environments have a great impact on learning success in any educational event held in extra scholastic learning venues such as museums, national parks, and libraries. Teaching native language is a field of linguistic success, which starts in cradle in the family environment and may not to be limited to a formal education. Concordantly, teaching Turkish has such distinctions suitable for configuring courses and activities that may be applied extra scholastically. The objective of the current study is to propose an example of educational attainment that is designed and applied for realization in children libraries as an extra scholastic learning venue. In the study, an example is presented as result of the application of this educational attainment in terms of respect for diversity that is configured in a story form intended for developing native language skills of Turkish children living in Germany and contains an overall evaluation of the study with the feedbacks received from the participants. Educational attainment drawn up with utilization of integrated approach is configured by means of the storybook “Sadece Mor Rengi Seven Kral (`The King Loving Only Purple Color`)” written and illustrated by Ismail Kaya, and applied in Children Section of Essen City Library on 07.07.2018. Ten volunteer children ranging in 8 to 10 years old attended the application. While an example of educational attainment is exhibited with this qualitative study, such feedbacks are presented in regards to the impact of the activities of teaching Turkish held in extra scholastic learning venues.

Keywords

• Mother tongue
• library
• tale

Kaynakça

1. Aksan, D. (2007). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: TDK Yayınları.
2. Altunbay, M. (2016). Çocuklarda sosyal algının gelişmesini etkileyen unsurlar ve Türkçe eğitiminde sosyal algı kazanımı. Türkçe Eğitiminde Algı içinde. (Editör: Gıyasettin Aytaş). Ankara: Akçağ Yayınevi.
3. Bostan Sarıoğlan, A., Küçüközer, H. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Okul Dışı Öğrenme Ortamları ile ilgili görüşlerinin araştırılması. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 2 (1), 1-15.
4. Can Aran, Ö. (2021). Öğretmen adaylarının yirmi birinci yüzyıl öğrenme yaşantılarına uygun olarak yetiştirilmesine ilişkin öneriler. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17 (34), 15221548.
5. Çıldır, B. (2019). Okuma kültürü edinme sürecinde okul dışı öğrenme ortamlarının rolü. Türkçe Eğitimi ve Çocuk Edebiyatı Kurultayı- Prof. Dr. Sedat Sever’e Armağan içinde. (Editör: S. Karagül). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
6. Çıldır, B. (2018). Müzede eğitim etkinliklerinin öğrencilerin yazma becerisine etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51 (3), 19-43.
7. Dilidüzgün, S. (2003) Çağdaş çocuk yazını. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
8. Güney, E. C. (1971) Folklor ve halk edebiyatı. Ankara: MEB Devlet Kitapları.

9. Karbeyaz, A., Karamustafaoğlu, O. (2021). Okul dışı öğrenme ortamlarının öğretime katkısı hakkında sınıf öğretmenlerinin görüşleri üzerine bir inceleme. İstanbul Journal of Social Sciences, (29), 1-20.
10. Kavcar, C. (1999) Edebiyat ve eğitim. Ankara: Engin Yayınevi.
11. Kır, H., Kalfaoğlu, M., Aksu, H. H. (2021). Matematik öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımına yönelik görüşleri. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 8 (1), 5976.
12. Resnick, L. b. (1987). The 1987 Presidental adress: Learning in school and out. Educational Researcher, 16 (9), 13-20.
13. Saraç, H. (2017). Türkiye’de okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin yapılan araştırmalar: İçerik analizi çalışması. Eğitim Kuramları ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3 (2), 60-81.
14. Sever, S. (2013) Çocuk edebiyatı ve okuma kültürü. İzmir: TUDEM.
15. Sever, S., Kaya, Z., Aslan, C. (2006). Etkinliklerle Türkçe Öğretimi. İstanbul: MORPA Yayınları.
16. Şen, Ü. (2015). Yurt dışında yaşayan türk çocuklarına Türkçe öğretimi ve materyal tasarımı. Ankara: EDGE Akademi.
17. Yağmur, K. (2010). Batı Avrupa’da uygulanan dil politikaları kapsamında Türkçe öğretiminin değerlendirilmesi. Bilig, 55, 221-242.
18. Yavuz, M. H. (2002) Masallar ve eğitimsel işlevleri. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.