Türkiye’de Ortaokul Düzeyinde Öğrenim Gören Suriyeli Arap Öğrencilerin Türkçe Sesli Okuma Becerisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada ortaokul düzeyinde öğrenim gören Suriyeli Arap öğrencilerin, sınıf düzeyleri ve cinsiyet durumlarına göre, temel olarak yaptığı Türkçe sesli okuma hatalarını tespit etmek ve bu hataların düzeltilmesine yönelik önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Metinsellik ölçütlerine göre yazılan ve alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda düzeltilen “Ebe Sobe” adlı metin, Suriyeli Arap öğrencilere sesli okuma yöntemiyle okutulmuş ve bu okumalar ses kayıt cihazıyla kaydedilip doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Suriyeli Arap öğrenciler, en çok sesli okuma hatasını hece tekrar etmede yapmıştır. Bu hatayı sırasıyla ses karışması, ses ekleme, kelime tekrar etme, ses atlama, hece atlama, hece ekleme, kelime atlama ve kelime ekleme hataları takip etmiştir. Araştırmada Suriyeli Arap öğrencilerin, Türkçe ile Arapça arasındaki ses farklılıklarını kavrayamadıkları için sese dayalı hataları; Türkçenin hece özelliklerini bilmediklerinden ve okuyacakları diğer kelimeyi tanıyabilmek için zaman kazanmak amacıyla tekrar hataları; dikkatsizlikten, kelimede yan yana bulunan aynı ünsüzden birini okumadan geçerek ve zorlandıkları ses, hece veya kelimelerde atlama hataları; kelimede geçen bir ünlüyü kelimedeki iki ünsüz arasına getirerek ve kısaltma ve sayıları okurken ekleme hataları yaptığı tespit edilmiştir. Suriyeli Arap öğrencilerin; hedef dildeki alfabenin farklı olması, Türkçe kelimeleri tanımadaki yetersizlikleri, metni doğru seslendirme kaygılarının yüksek olması ve ana dillerinden olumsuz aktarım yapmaları sebebiyle sesli okuma hataları yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İkinci dil olarak Türkçe öğretimi
• Suriyeli Arap öğrenciler
• Sesli okuma
• Sesli okuma hataları

The Examining Turkish Reading Aloud Skill of Syrian Arab Students Studying at Secondary School Level in Turkey

Öz

In this study, it has been aimed to determine the basic mistakes of reading aloud in Turkish by the Syrian Arab students studying at secondary school level, according to their grade level and gender, and to make suggestions for the correction of these mistakes. The text called “Ebe Sobe”, which was written according to the textuality criteria and corrected in line with the opinions of the field experts, has been made to read aloud to the Syrian Arab students, and these readings were recorded with a voice recorder and has been analysed with the document analysis method. The Syrian Arab students have made the most mistakes in reading aloud in syllable repetition. This mistake has been followed by mixing sounds, adding sounds, repeating words, skipping sounds, skipping syllables, adding syllables, skipping words and adding words, respectively. In the research, sound-based errors of the Syrian Arab students because of they could not comprehend the sound differences between Turkish and Arabic; because they do not know the syllabic features of Turkish, and they repeat mistakes in order to gain time to recognize the other word they will read; omission errors in the sound, syllable or words they have difficulty with, by inattention, without reading one of the same consonants that are next to each other in the word; it has been determined that she/he made addition errors by bringing a vowel in the word between two consonants in the word and while reading the abbreviation and numbers. The Syrian Arab students; the alphabet in the target language is different, they inability to know Turkish words, the high they concerns of voicing the text correctly and they due to make negative transfers from their mother language it has been concluded that she/he made reading aloud errors.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a second language
• Syrian Arab students
• Reading aloud
• Errors in reading aloud

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
2. Coşkun, İ. ve Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyelilerin eğitiminde yol haritası fırsatlar ve zorluklar (Rapor No: 69). İstanbul: Turkuvaz.
3. Demirel, Ö. (2002). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
4. DHA (2021). Suriyeli 432 bin 956 çocuk okullu olacak. https://www.dha.com.tr/egitim/suriyeli-432-bin 956-cocuk-okullu-olacak/haber-1831953 sayfasından erişilmiştir.
5. Dilek, B. S. (2018). Suriyeli göçü. Ankara: Kripto.
6. Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi temel eğitim politikaları (Rapor No: 153). İstanbul: Turkuvaz.
7. Emin, M. N. (2019). Geleceğin inşası Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi. İstanbul: SETA.
8. GİGM (2021). Geçici koruma kapsamında bulunan Suriyelilerin yaş ve cinsiyete göre dağılımı. https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 sayfasından erişilmiştir.

9. Güzel, A. ve Barın, E. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Ankara: Akçağ.
10. Harris, A. J. ve Sipay, E. R. (1990). How to increase reading ability a guide to developmental remedial methods. New York: Longman.
11. Kara, M. (2013). Zenica üniversitesi Türkoloji bölümündeki Boşnak öğrencilerin Türkçe metin okumadaki sorunları. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 939-950.
12. Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
13. Kaya, M. (2017). Türkiye’deki Suriyeliler iç içe geçişler ve karşılaşmalar. İstanbul: Hiperyayın.
14. MEB (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB.
15. MEB (2013). Ülkemizde geçici koruma altında bulunan Suriye vatandaşlarına yönelik eğitim öğretim hizmetleri genelgesi. http://www.memurlar.net/common/news/documents/416126/26092013-2693370.pdf sayfasından erişilmiştir.
16. MEB (2014). Yabancılara yönelik eğitim-öğretim hizmetleri genelgesi. http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1 715.pdf sayfasından erişilmiştir.
17. MEB (2015). T.C. Millî Eğitim Bakanlığı 2015-2019 stratejik planı. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosya lar/2015_09/10052958_10.09.2015sp17.15imzasz.pdf sayfasından erişilmiştir.
18. MEB (2016). Suriyeli çocukların eğitimi için yol haritası belirlendi. https://www.meb.gov.tr/suriyeli-çocuk larin-egitimi-icin-yol-haritasi-belirlendi/haber/11750/tr sayfasından erişilmiştir.
19. MEB (2020). Göç ve acil durumlarda eğitim daire başkanlığı. http://hbogm.meb.gov.tr/www/goc-ve-acil durum-egitim-daire-baskanligi/icerik/497 sayfasından erişilmiştir.
20. Orhan, D. D. (2013). Ortadoğu’nun krizi: Arap baharı ve demokrasinin geleceği. Atılım Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1-2), 17-29.
21. PIKTES (2021). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesi. https://piktes.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
22. Salvia, J. ve Ysseldyke, J. E. (1978). Asssesment in special and remedial education. Boston: Houghton Mifflin Company.
23. Seydi, A. R. (2014). Türkiye’nin Suriyeli sığınmacıların eğitim sorununun çözümüne yönelik izlediği politikalar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 267-305.
24. Sidekli, S., Güneş, F., Yangın, S. ve Gökbulut, Y. (2007, Nisan). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin sesli okuma hatalarının belirlenmesi. VI. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumunda sunulmuş bildiri, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
25. Taştan, C. ve Çelik, Z. (2017). Türkiye’de Suriyeli çocukların eğitimi güçlükler ve öneriler (Rapor No: 78). Ankara: Semih Ofset.
26. Ustabulut, M. Y. (2014). İki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimindeki sesli okuma hataları üzerine tespit ve öneriler. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
27. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretimi yöntemleri. Ankara: Akçağ.