Mӓngü Mӓsӓfӓ “Ebedi Mesafe” Adlı Eserdeki Beş Şiirin Muhteva ve Çekim Ekleri Açısından İncelenmesi
Abstract
Semerkant Vilayeti İştihan ilçesi, Baytobi köyünde 1952 yılında doğan Yoldaş Eşbekov, Özbekistan Körler Derneği’nde öğretmen, Teknik Okul’da eğitimci, Doğu Diller Enstitüsü’nde asistan, pek çok dergi ve gazetede tercüman, danışman, editör ve editör yardımcılığı gibi görevler almıştır. Yazar, yıllar boyunca şiir ve farklı türlerde yirmiden fazla eser vermiştir. Bu çalışmanın amacı, Yoldåş Eşbek’e ait Ebedi Mesafe adlı eserde geçen göç, aile kavramıyla ilgili beş şiiri hem muhteva yönüyle hem de isim ve fiil çekim ekleri açısından incelenmiştir. Çalışmada tarama, inceleme, açıklama, örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Tespit edilen isim ve fiil çekim eklerine ilişkin tespitler şöyledir: İsim Çekim Ekleri: Yükleme hâl eki: könglini, körpälärni vb.; Yönelme hâl eki: bӓrçӓsıgӓ vb., +ӓ ekini alan sözcük: mӓnӓ. Bulunma hâl eki: åsmåndӓ, heçkimdӓ, Ayrılma hâl eki: dilingdӓn, oylӓmӓsdӓn vb. İlgi hâl eki: +ning /+Ing eki: åtıning; ükӓlӓring. İyelik ekleri: äcdådım, täläbing, årӓsıdӓ, üylӓrimiz. Fiil Çekim Ekleri: Haber Kipleri: Öğrenilen g.z.: äzåb tårtibdi, qäyğu çekibdi. Görülen g.z.: äççıq qıldim, izlädim. Şimdiki z.: silkinädi, bilmäymän. Gelecek z.: qäytäsän?!, körgäydir, yäşäymän. Gelecek z. ekini şimdiki zaman e. fonksiyonunda: ıngränämän “inliyorum”, äytäsän “söylüyorsun”. Geniş zaman fonksiyonunda örneği şöyledir: bårӓdi “gider”, yåşlӓnmӓydi “yaşlanmaz”. Geniş zaman: kelär, yurär. Kipleri: Şart k.: qӓytsӓ, yıråqlӓşsӓ. Emir k.: öylämäng, äytgil. Ek-fiilin geniş / şimdiki zamanı: ğurrämäs, färhådmän, Birleşik Fiiller: şåd bolӓr; dost årttiru.
Keywords
Supporting Institution
Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.
Ethical Statement
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
An Analysis of the Content and Inflectional Suffixes of Five Poems in the Work Titled Mӓngü Mӓsӓfӓ “İmmortal Distance”
Abstract
Born in 1952 in the village of Baytobi, Ishtihan District of the Samarkand Province, Yoldash Eshbekov worked as a teacher at the Uzbekistan Association for the Blind, an educator at a Technical School, an assistant at the Institute of Eastern Languages, and as a translator, consultant, editor, and assistant editor in many magazines and newspapers. The author has written more than twenty works in poetry and other genres over the years. The aim of this study is to examine five poems by Yoldåş Eşbek, titled "İmmortal Distance," which deal with the concepts of migration and family, both in terms of their content and in terms of noun and verb conjugation suffixes. The study utilized survey, investigation, description, and sampling methods. This study examines five poems by Yoldåş Eşbek, titled "İmmortal Distance" that deal with the concepts of migration and family, analyzing them in terms of noun and verb conjugation suffixes. Here are some examples of the noun and verb conjugation suffixes that have been identified: Noun inflections: Accusative: könglini, körpälärni etc, Dative: bӓrçӓsıgӓ etc. Locative: åsmåndӓ, heçkimdӓ etc. Ablative: dilingdӓn, oylӓmӓsdӓn etc. Genitive: +ning / +Ing eki: eki: åtıning; ükӓlӓring. Possessive case suffixes: äcdådım, täläbing, årӓsıdӓ, üylӓrimiz. Verb Inflectional Suffixes: News Modes: Past tense learned: äzåb tårtibdi, qäyğu çekibdi, past tense seen: äççıq qıldim, izlädim. Present tense: silkinädi, bilmäymän. Future tense: qäytäsän?!, körgäydir, yäşäymän. Use of the future tense suffix in the present tense suffix function: ıngränämän, äytäsän. An example of a present-day function is: bårӓdi, yåşlӓnmӓydi. Simple present tense: kelär, yurär. Deliberation modes: Condition modes: qӓytsӓ, yıråqlӓşsӓ. İmperative modes: öylämäng, äytgil. Present/present tense of the complementary verb: ğurrämäs, färhådmän, compound verbs: şåd bolӓr; dost årttiru.
Keywords
Supporting Institution
The author declared that this study has no financial support.
Ethical Statement
I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.
