ENERJİ SÜBVANSİYONLARININ ETKİLERİ VE TÜRKİYE AÇISINDAN AMPİRİK BİR DEĞERLENDİRMESİ
Abstract
Enerjinin kullanım alanları ve işlevlerine binaen hükümetler tarafından desteklenmeleri söz konusu olmaktadır. Bu desteklerin başında sübvansiyonlar gelmektedir. Günümüzde birçok ülke her yıl gayrisafi yurtiçi hasılaları(GSYİH)’ nın önemli bir kısmını enerji sübvansiyonlarına ayırmaktadırlar. Çeşitli enerji kaynakları olmakla birlikte enerji elde etmek için dünyada en çok başvurulan fosil yakıtlardır. Ancak fosil yakıtların neden olduğu olumsuz etkiler bu alandaki sübvansiyoların da sorgulanmasını gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, enerji sübvansiyonlarının çevresel, ekonomik ve sosyal etkilerini Türkiye uygulaması ile incelemektir. Böylece Türkiye açısından elde edilen bulguların ışığı altında izlenecek enerji sübvansiyonu politikası konusunda önerilerde bulunulabilinecektir. Bu çerçevede Türkiye için 1990-2018 dönemi verileri kullanılarak ARDL eştümleşme analizi ve Toda-Yamamoto nedensellik analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre Toda-Yamamoto nedensellik analizi ile enerji sübvansiyonları ve çevresel etkiler arasında kısa vadede tek yönlü ilişki olduğu bulunmuştur. Bu sonuca göre enerji sübvansiyonlarının aşamalı olarak tamamen kaldırılması, küresel CO2 emisyonlarını %5,8 azaltabilme potansiyeline sahiptir. Eştümleşme analiz sonuçlarına göre, enerji sübvansiyonlarının uzun dönemli ekonomik etkilerine rastlanmamıştır. Sosyal etkiler açısından da eştümleşme analizine göre enerji sübvansiyonlarının işsizlikle olan ilişkisi uzun dönemde anlamsız bulunmuştur. Bu bulgulara dayalı olarak Türkiye’de de enerji sübvansiyon politikalarından değişim yapılması gerektiği söylenebilir.
Keywords
References
- Acar, S.; Yeldan, E. (2016). “Environmental Impacts of Coal Subsidies in Turkey: A General Equilibrium Analysis”. Energy Policy, 90, 1-15.
- Acar, S.; Kitson, L.; Bridle, R. (2015). “Subsidies to Coal and Renewable Energy in Turkey, Geneva: International Institute for Sustainable Development (IISD)”, Global Subsidies Initiative Report.
- Anatolian Agency (AA). “Turkey Gains Gas Find Worth $80 Billion: IEA Head”, 24 August 2020. https://www.aa.com.tr/en/energy/projects/turkey-s-giant-gas-find-worth-80-billion-iea-head/30321 (Erişim Tarihi: 29.08.2020).
- Anatolian Agency (AA). “Turkey to Stabilize Consumer Fuel Tax with New Rule”, 17 May 2018. www.aa.com.tr/en/energy/transportation-fuel-oil/turkey-to-stabilize-consumer-fuel-tax-with-newrule/20091, (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
- Anderson, K.; McKibbin W. J. (1997). “Reducing Coal Subsidies and Trade Barriers: Their Contribution to Greenhouse Gas Abatement”. University of Adelaide, Center for International Economic Studies (CIES), Seminar Paper 97-07.
- Arıkboğa, Ü. (2019). “Çevre Politikasının Ekonomik Araçları ve Türkiye’de Belediye Uygulamaları”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 41(1), 23-50.
- BBC News, “Karadeniz’de Bulunan Doğal Gaz Rezervi 405 Milyar Metreküpe Yükseldi”, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-54585247", (Erişim Tarihi: 09.01.2020).
- Bridle, R.; Kitson, L., The Impact of Fossil-Fuel Subsidies on Renewable Electricity Generation. International Institute for Sustainable Development (IISD), 2014, http://www.iisd.org/sites/default/files/publications/impact-fossil-fuel-subsidies-renewable-electricity-generation.pdf, (Erişim Tarihi: 24.11.2020).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Hakan Akar
0000-0002-2145-5894
Türkiye
Filiz Giray
*
Türkiye
Mehmet Çınar
0000-0001-8441-243X
Türkiye
Publication Date
December 31, 2021
Submission Date
July 15, 2021
Acceptance Date
November 9, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 14 Number: 2