Sinema Eserlerinde Eser Sahipliği ve Bağlantılı Hak Sahipliği
Abstract
ÖZ
Bu çalışmanın amacı sinemada eser sahipliği ve bağlantılı hak sahipliği konusunda mevzuat bakımından ortaya çıkan sorun ve eksiklikleri pratikte ortaya çıkan sorunlarla beraber değerlendirmek ve çözüm önerileri sunmaktır. Çalışmada belgesel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun, konuyla ilgili bazı yargı kararlarının incelenmesi ile bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlardan bazıları şunlardır: 12.06.1995 tarihine kadar bir sinema eserinin yapımcısı ancak 20 yıl süre ile sinema eserinden dolayı telif hakkı geliri elde edebilmekte iken, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yapılan değişiklik ile yapımcının, filmin aleniyet tarihinden itibaren 70 yıl süre ile gelir elde edebileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla koruma süresinin 70 yıla çıkarılmasıyla yapımcılar 50 yıl daha fazla telif hakkı geliri elde etmeye devam ederken 12.06.1995 tarihinden önce yapımına başlanan veya meydana getirilen sinema eserleri bakımından yönetmen, senaryo yazarı, özgün müzik bestecisi gibi sinema eserinde fikrî emeği olan diğer kişiler telif hakkı geliri elde edememektedir. Söz konusu hüküm gereği ortaya çıkan durumun ortadan kaldırılması gerekmektedir. Ayrıca Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 80. maddesinde bağlantılı haklara yönelik düzenleme, bağlantılı haklar ve komşu haklar kavramlarına yönelik karışıklığa yol açtığı için kanun hükmünün anlaşılmasını güçleştirmektedir. Dolayıysa bu hükmün anlaşılır hale getirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bağlantılı haklar, eser sahipliği, icracı sanatçı, sinema eseri, komşu haklar.
Keywords
Bağlantılı haklar, eser sahipliği, icracı sanatçı, sinema eseri, komşu haklar.
References
- Akkayan Yıldırım, A. (2001). 4630 Sayılı kanun değişikliği ve gelişmeler ışığında “sinema eseri” ve “sinema eser sahipliği”. İçinde A. Kendigelen (Editör), Ticaret Hukuku, Medeni Usul Hukuku, İcra ve İflas Hukuku (Prof. Dr.. Hayri Domaniç’e 80. Yaş Günü Armağanı) (C. 1, ss. 1-45). Beta Yayıncılık.
- Akyüz, B. (2009). Müzik eseri ve müzik eseri sahibinin mali hakları ile korunması [Yüksek Lisans Tezi]. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Atasoy, E. (2013). Birlikte eser sahipliği kavramı, türlerinin birbirleri ile olan benzerlikleri ve farklılıkları. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2, 29-56.
- Ateş, M. (2012). Fikrî hukukta eser sahipliği. Adalet Yayınevi.
- Ateş, M. (2019, Ocak 22). Senarist ne zamandan beri sinema eserinin sahibidir? https://fikrimulkiyet.com. https://fikrimulkiyet.com/senarist-ne-zamandan-beri-sinema-eserinin-sahibidir/
- Ateş, M. (2020a). Manevî hakların eser sahibinin ölümünden sonra kullanılması: Fsek madde 19 üzerine bir tedkik. İstanbul Hukuk Mecmuası, 78(3), 1279-1322.
- Ateş, M. (2020b). Sahibi ölen fikir ve sanat eseri üzerindeki malî hakların mirasçılara intikali. Ticaret ve Fikrî Mülkiyet Hukuku Dergisi, 6(1), 44-59.
- Bayamlıoğlu, E. (2013). Eser sahibi hakları ve rekabet politikası ekseninde spor yayınları. On İki Levha Yayıncılık.
- Cebe, R. & Suçin, H. (2014). Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun kısa tarihçesi ve eser üreticileri açısından önemi. Rast Müzikoloji Dergisi, 2(1), 120-127. https://doi.org/10.12975/rastmd.2014.02.01.00024
- Çınar, Ö. (2002). Fikri hukuk açısından eser sahibinin hakları ve korunması [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.