Research Article

Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Number: 67 July 25, 2024
EN TR

Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

An Erratum to this article was published on July 17, 2025. https://dergipark.org.tr/en/pub/ikad/article/1744594

Abstract

Dijital yorgunluk, fiziksel, psikolojik ve zihinsel yorgunluk ve kişiler arası ilişkiler de dahil olmak üzere insanların yaşamlarını olumsuz etkileyen bilgi çağına özgü bir yorgunluk biçimidir. Bu çalışmada geliştirilen Dijital Yorgunluk Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması, dijital teknolojiyi yoğun olarak kullananların dijital yorgunluk algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, dijital yorgunluğun ortak temalarını, dijital yorgunluğa neden olan faktörleri ve ilişkili sonuçları belirlemek için literatürün sistematik ve derinlemesine incelemesi yapılmış ve katılımcılarla görüşmeler yapılarak madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra dijital yorgunluğun altında yatan boyutları belirlemek amacıyla keşfedici faktör analizi yapılarak, birbiriyle örtüşen maddelerin çıkarılmasıyla ölçeğin iyileştirilmesi sağlanmıştır. Faktör Analizi; Dijital Bağımlılık, psikolojik yorgunluk, Fiziksel-Zihinsel Yorgunluk ve Psikosomatik Sorunlar gibi dijital yorgunluğun farklı yönlerini temsil eden dört faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Daha sonra belirlenen faktör yapısının istikrarını değerlendirmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach's alpha güvenilirlik analizi yapılmıştır. Analizler ölçeğin Cronbach alfa katsayısının yüksek iç tutarlılığa (0,957) sahip olduğunu göstermiştir. Ölçek skorları geliştirilen ölçeğin araştırmacılar ve uygulayıcılar için dijital yorgunluğu ölçmek için güvenilir ve geçerliliği yüksek bir ölçek olduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

122G157

Ethical Statement

Etik rapor gerekmemektedir

Thanks

Desteklerinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkür ederiz

References

  1. Abel, J. P., Buff, C. L., & Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: Scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research (JBER), 14(1), 33-44. https://doi.org/10.19030/jber.v14i1.9554
  2. Ahsan, S., Rasheed, A., & Zonash, R. (2019). Impact of internet gaming disorder on self-efficacy and self-doubt among university students. Pakistan Journal of Physiology, 15(4), 38-41.
  3. Aksu, G., Eser, M. T., & Güzeller, C. O. (2016). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları. Detay Yayıncılık.
  4. Alimoradi, Z., Lin, C. Y., Broström, A., Bülow, P. H., Bajalan, Z., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2019). Internet addiction and sleep problems: A systematic review and meta-analysis. Sleep medicine reviews, 47, 51-61. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2019.06.004
  5. Allcott, H., Gentzkow, M., & Song, L. (2022). Digital addiction. American Economic Review, 112(7), 2424-2463. https://doi.org/10.1257/aer.20210867
  6. Almourad, M. B., McAlaney, J., Skinner, T., Pleya, M., & Ali, R. (2020). Defining digital addiction: Key features from the literature. Psihologija, 53(3), 237-253. https://doi.org/10.2298/PSI191029017A
  7. Alonso, F., Esteban, C., Useche, S. A., & López de Cózar, E. (2016). Prevalence of physical and mental fatigue symptoms on Spanish drivers and its incidence on driving safety. Advances in Psychology and Neuroscience, 1(2), 10-18.
  8. Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2021). Young users social media addiction: Causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 25, 2024

Submission Date

January 27, 2024

Acceptance Date

April 12, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 67

APA
Tutar, H., & Mutlu, H. T. (2024). Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, 67, 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571
AMA
1.Tutar H, Mutlu HT. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2024;(67):56-74. doi:10.47998/ikad.1426571
Chicago
Tutar, Hasan, and Hakan Tahiri Mutlu. 2024. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik Ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, nos. 67: 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571.
EndNote
Tutar H, Mutlu HT (July 1, 2024) Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 67 56–74.
IEEE
[1]H. Tutar and H. T. Mutlu, “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, no. 67, pp. 56–74, July 2024, doi: 10.47998/ikad.1426571.
ISNAD
Tutar, Hasan - Mutlu, Hakan Tahiri. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik Ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 67 (July 1, 2024): 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571.
JAMA
1.Tutar H, Mutlu HT. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2024;:56–74.
MLA
Tutar, Hasan, and Hakan Tahiri Mutlu. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik Ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, no. 67, July 2024, pp. 56-74, doi:10.47998/ikad.1426571.
Vancouver
1.Hasan Tutar, Hakan Tahiri Mutlu. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2024 Jul. 1;(67):56-74. doi:10.47998/ikad.1426571

Cited By

Concept of Digital Well-being

Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry

https://doi.org/10.18863/pgy.1544897