Türk Televizyon Dizilerinin Jeopolitikası: Geçmişin Yeniden İcadı, Bilişsel Haritalar ve Ortak Tahayyüller

Günümüzde kültür ürünleri, ulusal alanda kimliğin oluşması ve söylemin güçlenmesinde önemli bir araç olmasının yanı sıra uluslararası alanda ulusal kimliğin görünür olması ve söylemin yaygınlaşmasında oldukça önemlidir. Bu durum ise jeopolitik kurgu ve anlamları sorgulatmakta ve değiştirmektedir. Sorgulama ve değişim hali, günümüzde etkili bir kültürel yayılım aracı olarak televizyon dizileri üzerinden yeni bilişsel haritalar, düşünsel topluluklar, tarih, kimlik, kültür ve coğrafya kavramları ile tartışılmıştır. Bu çalışmanın iddiaları, Uyanış: Büyük Selçuklu dizisi örneği üzerinden betimlenmekte, tartışılmaktadır. Türk televizyon dizileri aracılığıyla ulusal kültürün yaygınlığı ve diğer toplumlarda nasıl karşılık bulduğu sorunsalı çerçevesinde, dizi izleyici ve takipçilerin dijital mecralarda bıraktıkları izler incelenmiştir. Çalışmada öncelikle örnek dizi içerik ve söylemlerinin analiziyle semiyolojik olarak betimlenme yapılmış, sonrasında ise dizinin dijital platformlardaki takipçilerinin yorumlarına odaklanılmıştır. Dizinin izler kitle üzerindeki etkisi, dijital etnografik bir yöntemle dizinin resmi YouTube kanalında yer alan beğeni ve yorumlara dayanarak açıklanmıştır. Böylece dizinin hangi ülke izleyicilerini nasıl ve neden etkilediği soruları cevaplanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak küresel bir etkiye sahip kültür ürünleri olarak Türk televizyon dizileri, kültürel yakınlıklar ve benzerlikler ekseninde coğrafi sınırları aşarak bilişsel haritalarla zihinsel tasavvur ve tahayyüllere dayanan bir birlik inşa etme kurgusuna sahiptir. İzlenme, takip edilme ve beğenilme oranlarıyla bunu gerçekleştirme etkisinin oldukça güçlü olduğu görülür.

Today, cultural products serve not only as significant tools in the formation of identity and the reinforcement of national discourse but also play a critical role in enhancing the visibility of national identity and disseminating discourse on the international stage. This dynamic actively challenges and reconfigures existing geopolitical narratives and symbolic frameworks. The processes of such questioning and transformation are explored through the medium of television series—potent tools of cultural dissemination—within a conceptual framework that includes cognitive maps, intellectual communities, historical consciousness, identity politics, cultural narratives, and spatial imaginaries. This study explores these claims through a case analysis of Awakening: The Great Seljuks (The Great Seljuks: Guardians of Justice). Focusing on the prevalence of national culture in Turkish television series and its reception in other societies, the research investigates the digital media traces left by the series’ viewers and followers. The methodology includes a semiological analysis of the series’ content and discourse, followed by an exploration of audience comments on digital platforms. Employing a digital ethnographic approach, the study analyzes the impact of the series by examining likes and comments on its official YouTube channel. The study aims to address the questions: how and why does the series resonate with international audiences, and which countries are particularly engaged? The findings suggest that Turkish television series, as globally impactful cultural products, foster a sense of unity based on shared imaginaries and cognitive maps. These series transcend geographical boundaries through cultural affinities and similarities. Ultimately, the research demonstrates that high levels of viewership, following, and engagement strongly indicate the series’ potential to generate such cultural influence.