Türk Dış Politikası İle Sinemanın Yakın İşbirliği: Kore Savaşı Örneği

Year 2017, Issue: 45, 152 - 171, 14.12.2017

Filiz Erdemir Göze

https://izlik.org/JA77UX47ZS

Abstract

Kore Savaşı, Türk dış politikası açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Türkiye, Birleşmiş Milletler üyesi olarak ABD’nin asker yardımı isteğine karşılık vererek bu savaş içerisinde fiilen yer almıştır. Başka nedenlerin yanı sıra bu savaşa desteği sonucunda Türkiye, NATO üyeliğine kabul edilmiş ve Batılı ülkeler arasındaki yerini pekiştirmiştir. Önemli sonuçlara yol açan Kore Savaşı, henüz savaş devam ederken Türk sinemasında da ele alınmıştır. Bu filmler, dönemin dış politikasındaki temel unsurları anlayabilmek açısından önemli birer kaynaktırlar. Bu çerçevede çalışmanın amacı, dönemin dış politika anlayışının Kore Savaşı’nı anlatan filmlerde nasıl temsil edildiğidir. Bu amaç kapsamında Kore’de Türk Süngüsü (1951, Vedat Örfi Bengü), Yurda Dönüş (1952, Nedim Otyam) ve Şimal Yıldızı (1954, Atıf Yılmaz) filmleri seçilmiş, bu filmler söylemleri açısından belirli kategoriler altında analiz edilmiştir. Analiz sonrasında, Türk sinemasının Kore Savaşı konusunda Türk dış politikasının tezlerini yansıttığı ve savunduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

Dış politika , Kore Savaşı , Türk sineması , Kore Filmleri.

Close Cooperation of Turkish Foreign Policy With Cinema: Example of Korean War

https://izlik.org/JA77UX47ZS

Abstract

Korean War is an important turning point in terms of Turkish foreign policy. Turkey, as a member of United Nations, actively took part in the war by responding the military aid request of the USA. In addition to other reasons, as a result of its support to this war, Turkey was accepted to the membership of NATO and strengthened its place among western countries. Korean War, which led to some important results, was also addressed in Turkish cinema while it was still going on. These movies are important resources in order to understand key elements of the period’s foreign policy. In this respect, the aim of the study is to understand how the period’s foreign policy understanding was represented in the films that were about Korean War. Within the scope of this aim, Kore’de Türk Süngüsü (1951, Vedat Örfi Bengü), Yurda Dönüş (1952, Nedim Otyam) and Şimal Yıldızı (1954, Atıf Yılmaz) films are chosen, and these films are analysed according to their discourse under specific categories. After the analysis, it is concluded that Turkish cinema reflected and defended arguments of Turkish foreign policy about Korean War.

Keywords

Foreign policy , Korean War , Turkish cinema , Korean Films.

References

• Akşin, Sina (2007). “Siyasal Tarih (1950-1960)”. Yay. Yön. Sina Akşin. Türkiye Tarihi 4 Çağdaş Türkiye 1908-1980. İstanbul: Cem Yayınevi. 215-224.
• Alkan, Mehmet Ö. (2016a). “Amerikan Propagandası: Dostluk Şarkısı”. Haz. Mete Kaan Kaynar. Türkiye’nin 1950’li Yılları. İstanbul: İletişim Yayınları. 623-626.
• Alkan, Mehmet Ö. (2016b). “Soğuk Savaş’ın Toplumsal, Kültürel ve Günlük Hayatı İnşâ Edilirken…”. Haz. Mete Kaan Kaynar. Türkiye’nin 1950’li Yılları. İstanbul: İletişim Yayınları. 591-617.
• Atılgan, Gökhan (2015). “1950-1960 Tarımsal Kapitalizmin Sancağı Altında”. Yay. Haz. Gökhan Atılgan vd. Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat. İstanbul: Yordam Kitap. 387-514.
• Bağcı, Hüseyin (2004). Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar. Ankara: ODTÜ Yayıncılık.
• Bengü, Vedat Örfi (1951). Kore’de Türk Süngüsü [Film]. Türkiye.
• Bora, Tanıl ve Kerem Ünüvar (2016). “Ellili Yıllarda Türkiye’de Siyasi Düşünce Hayatı”. Haz. Mete Kaan Kaynar. Türkiye’nin 1950’li Yılları. İstanbul: İletişim Yayınları. 159-175.
• Boratav, Korkut (1989). Türkiye İktisat Tarihi 1908-1985. İstanbul: Gerçek Yay.
• Bostanoğlu, Burcu (2008). Türkiye-ABD İlişkilerinin Politikası. Ankara: İmge Kitabevi.
• Clarke, James (2012). Sinema Akımları, Çev. Çağdaş Eylem Babaoğlu, İstanbul: Kalkedon Yayınları.
• Comolli, Jean-Luc ve Jean Narboni (2008). “Sinema/İdeoloji/Eleştiri”. Çev. Mustafa Temiztaş. Sinema Tarih/Kuram/Eleştiri. Der. Seçil Büker vd. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi. 99-112.
• Çavdar, Tevfik (2004). Türkiye’nin Demokrasi Tarihi. Ankara: İmge Kitabevi.
• Denizli, Ali (2010). Kore Savaşı Uzaklardaki Kahramanlar ve Zaferleri. İstanbul: Başlık Yayın.
• Diken, Bülent ve Carsten B. Laustsen (2010). Filmlerle Sosyoloji. İstanbul: Metis Yayınları.
• Dora, Celâl (1963). Kore Savaşında Türkler. İstanbul: İsmail Akgün Matbaası.
• Eroğul, Cem (2003). Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi. Ankara: İmge Kitabevi.
• Ferro, Marc (1988). Cinema and History. Trans. Naomi Greene. Detroit: Wayne State University Press.
• Göktepe, Cihat ve Süleyman Seydi (2015). “Soğuk Savaş Başlangıcında Türk Dış Politikası”. bilig. Kış 2015. Sayı 72: 197-222.
• Güçhan, Gülseren (1992). Toplumsal Değişme ve Türk Sineması. Ankara: İmge Kitabevi.
• Güvenir, O. Murat (1991). 2. Dünya Savaşında Türk Basını. İstanbul: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
• Hale, William (2003). Türk Dış Politikası 1774-2000. Çev. Petek Demir. İstanbul: Mozaik.
• Kayal, Gündoğdu (2011). Kore Mektupları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Kaynar, Mete Kaan (2016). “Türkiye’nin Ellili Yılları Üzerine Bazı Notlar”. Haz. Mete Kaan Kaynar. Türkiye’nin 1950’li Yılları, İstanbul: İletişim Yayınları. 15-38.
• Kellner, Douglas (2013). Sinema Savaşları Bush-Cheney Döneminde Hollywood Sineması ve Siyaset. Çev. Gürol Koca. İstanbul: Metis Yayınları.
• Koçak, Cemil (1996). Türkiye’de Milli Şef Dönemi (1938-1945). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Koçak, Cemil (2007). “Siyasal Tarih (1923-1950)”. Yay. Yön. Sina Akşin. Türkiye Tarihi 4 Çağdaş Türkiye 1908-1980. İstanbul: Cem Yayınevi. 127-211.
• Kolker, Robert (2011). Film, Biçim ve Kültür. Ankara: De Ki Basım Yayım.
• Kore’de Türk Askeri (1989). Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları. Ankara: Genelkurmay Basımevi.
• Kore’de Türk Muharebeleri (2012). Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları. Ankara: Genelkurmay Basımevi.
• Lotman, Yuriy M. (2012). Sinema Göstergebilimi. Çev. Oğuz Özügül. Ankara: Nirengi Kitap.
• Maktav, Hilmi (2013). Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset. İstanbul: Agora Kitaplığı.
• Monaco, James (2014). Bir Film Nasıl Okunur?. Çev. Ertan Yılmaz. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
• Öke, Mim Kemal ve Erol Mütercimler (2000). Yalnızlıktan Saygınlığa Demokrat Parti’nin Dış Politikası. Ankara: Demokratlar Kulübü.
• Özcan, Gencer (2016). “Ellili Yıllarda “Dış” Politika”. Haz. Mete Kaan Kaynar. Türkiye’nin 1950’li Yılları. İstanbul: İletişim Yayınları. 97-133.
• Özön, Nijat (1995). Karagözden Sinemaya Türk Sineması ve Sorunları 1. Cilt. Ankara: Kitle Yayınları.
• Ruscuklu, Bülent (2005). Kore Savaşı Unutulan Savaş ve Gazi Faruk Pekerol’un Anıları. İstanbul: Alfa.
• Ryan, Michael ve Douglas Kellner (1997). Politik Kamera. Çev. Elif Özsayar. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Sander, Oral (2008). Siyasi Tarih 1918-1994. Ankara: İmge Kitabevi.
• Sander, Oral (2013). Türkiye’nin Dış Politikası. Der. Melek Fırat. Ankara: İmge Kitabevi.
• Seçer, Turhan (2008). Kore Savaşı’nın Bilinmeyenleri. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
• Schick, İrvin Cemil ve Ertuğrul Ahmet Tonak (2003). “Uluslararası Boyut: Ticaret, Yardım ve Borçlanma”. Der. İrvin C. Schick vd. Geçiş Sürecinde Türkiye. İstanbul: Belge Yayınları. 354-385.
• Sönmezoğlu, Faruk (2006). II. Dünya Savaşı’ndan Günümüze Türk Dış Politikası. İstanbul: DER Yayınları.
• Şenyuva, Özgehan ve Çiğdem Üstün (2013). NATO-Türkiye İlişkileri Türkiye Kamuoyu ve Elit Algıları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Timur, Taner (2003). “Osmanlı Mirası”. Der. İrvin C. Schick vd. Geçiş Sürecinde Türkiye. İstanbul: Belge Yayınları. 12- 37.
• Toker, Metin (1971). Türkiye Üzerinde 1945 Kâbusu. Ankara: Akis Yayınları.
• Uslu, Ateş (2015). “Çok Partili Hayata Dönüş Dönemi (1945-1950) ‘Hür Dünya’nın Saflarında”. Yay. Haz. Gökhan Atılgan vd. Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat. İstanbul: Yordam Kitap. 341-386.
• Yazıcı, Tahsin (1963). Kore Hatıralarım. İstanbul: Ülkü Basımevi.
• Yılmaz, Atıf. (1954). Şimal Yıldızı Film]. Türkiye.
• Zürcher, Erik Jan (2003). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. Çev. Yasemin Saner Gönen. İstanbul: İletişim Yayınları.