Review

Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme

Volume: 8 Number: 2 June 21, 2023
EN TR

Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme

Abstract

Doğal afetlerin insanlar üzerinde oldukça önemli psikolojik ve fiziksel etkileri vardır, ancak milyonlarca insanı aynı anda etkileyebilen doğal afetler, herkeste aynı tepkilere yol açmamaktadır. Afetler sonrasında sıklıkla görülen ruminasyon ve travma sonrası stres bozukluğunun kortizol seviyesindeki artıştan bozulmuş endotel fonksiyona, inflamatuar belirteçlerin salınımından kan basıncı artışına kadar birçok fizyolojik etkisi mevcuttur. Ruminasyon ve travma sonrası stres bozukluğunun olumsuz etkilerinin önlenmesi konusunda fiziksel aktivitenin önemli bir rolü bulunmaktadır. Literatürde optimal sonuçlar için ne tür ya da dozda egzersizin gerekli olduğu konusunda belirlenmiş bir konsensus olmasa da, yapılandırılmış fiziksel aktivite ile elde edilen olumlu sonuçları korumak için sürekliliğin olması gerektiğini vurgulamaktadır. Aerobik egzersizler (bisiklet binmek, yürümek, yüzmek vb.), yoga, germe ve kuvvetlendirme egzersizleri travma sonrası stres bozukluğu ve ruminasyon etkilerinin azaltılması konusunda literatürde en sık kullanılan yapılandırılmış fiziksel aktiviteler arasında yer almaktadır. Uygulanan egzersizlerin süresi ise 2-12 hafta arasında değişmektedir. Artan kanıtlar çerçevesinde bu derleme ile afetler sonrası sürece yönelik uygulanabilecek yapılandırılmış fiziksel aktivite önerileri sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Hoyois P, Below R, Scheuren JM, Guha-sapir D. Annual Disaster Statistical Review 2006: Numbers and Trends. 2006;1:1–55.
  2. Öcal A. Natural Disasters in Turkey: Social and Economic Perspective. International Journal of Disaster Risk Management. 2019;1(1):51-61.
  3. EM-DAT | The international disasters database. Vol. 13. [cited 2023 Mar 1]. Available from: https://www.emdat.be/classification.
  4. World Health Organization. Health response to the earthquakes in Van Province, Turkey, 2011. 2012;1–23. [cited 2023 Mar 1]. Available from: https:// www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0007/181960/e96760.pdf.
  5. Bayrak OF, Bikçe M, Erdem MM. Failures of structures during the January 24, 2020, Sivrice (Elazığ) Earthquake in Turkey. Natural Hazards. 2021;108(2).
  6. AFAD. Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk Basın Bülteni-35. Available from: https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hk-basin-bulteni-35.
  7. García FE, Cova F, Rincón P, Vázquez C, Páez D. Coping, rumination and posttraumatic growth in people affected by an earthquake. Psicothema. 2016;28(1):59–65.
  8. Felix ED, Afifi TD, Horan SM, Meskunas H, Garber A. Why Family Communication Matters: the Role of Co-rumination and Topic Avoidance in Understanding Post-Disaster Mental Health. J Abnorm Child Psychol. 2020;48(11):1511–24.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Early Pub Date

July 13, 2023

Publication Date

June 21, 2023

Submission Date

March 15, 2023

Acceptance Date

May 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 8 Number: 2

APA
Öztürk, O., Koçak, U. Z., Kurt, M., & Özer Kaya, D. (2023). Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX
AMA
1.Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD. 2023;8(2):699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX
Chicago
Öztürk, Orhan, Umut Ziya Koçak, Merve Kurt, and Derya Özer Kaya. 2023. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri Ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (2): 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX.
EndNote
Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D (June 1, 2023) Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 2 699–703.
IEEE
[1]O. Öztürk, U. Z. Koçak, M. Kurt, and D. Özer Kaya, “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”, İKÇÜSBFD, vol. 8, no. 2, pp. 699–703, June 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84PD54FX
ISNAD
Öztürk, Orhan - Koçak, Umut Ziya - Kurt, Merve - Özer Kaya, Derya. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri Ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/2 (June 1, 2023): 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX.
JAMA
1.Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD. 2023;8:699–703.
MLA
Öztürk, Orhan, et al. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri Ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 8, no. 2, June 2023, pp. 699-03, https://izlik.org/JA84PD54FX.
Vancouver
1.Orhan Öztürk, Umut Ziya Koçak, Merve Kurt, Derya Özer Kaya. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD [Internet]. 2023 Jun. 1;8(2):699-703. Available from: https://izlik.org/JA84PD54FX



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.