Derleme

Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme

Cilt: 8 Sayı: 2 21 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme

Öz

Doğal afetlerin insanlar üzerinde oldukça önemli psikolojik ve fiziksel etkileri vardır, ancak milyonlarca insanı aynı anda etkileyebilen doğal afetler, herkeste aynı tepkilere yol açmamaktadır. Afetler sonrasında sıklıkla görülen ruminasyon ve travma sonrası stres bozukluğunun kortizol seviyesindeki artıştan bozulmuş endotel fonksiyona, inflamatuar belirteçlerin salınımından kan basıncı artışına kadar birçok fizyolojik etkisi mevcuttur. Ruminasyon ve travma sonrası stres bozukluğunun olumsuz etkilerinin önlenmesi konusunda fiziksel aktivitenin önemli bir rolü bulunmaktadır. Literatürde optimal sonuçlar için ne tür ya da dozda egzersizin gerekli olduğu konusunda belirlenmiş bir konsensus olmasa da, yapılandırılmış fiziksel aktivite ile elde edilen olumlu sonuçları korumak için sürekliliğin olması gerektiğini vurgulamaktadır. Aerobik egzersizler (bisiklet binmek, yürümek, yüzmek vb.), yoga, germe ve kuvvetlendirme egzersizleri travma sonrası stres bozukluğu ve ruminasyon etkilerinin azaltılması konusunda literatürde en sık kullanılan yapılandırılmış fiziksel aktiviteler arasında yer almaktadır. Uygulanan egzersizlerin süresi ise 2-12 hafta arasında değişmektedir. Artan kanıtlar çerçevesinde bu derleme ile afetler sonrası sürece yönelik uygulanabilecek yapılandırılmış fiziksel aktivite önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Hoyois P, Below R, Scheuren JM, Guha-sapir D. Annual Disaster Statistical Review 2006: Numbers and Trends. 2006;1:1–55.
  2. Öcal A. Natural Disasters in Turkey: Social and Economic Perspective. International Journal of Disaster Risk Management. 2019;1(1):51-61.
  3. EM-DAT | The international disasters database. Vol. 13. [cited 2023 Mar 1]. Available from: https://www.emdat.be/classification.
  4. World Health Organization. Health response to the earthquakes in Van Province, Turkey, 2011. 2012;1–23. [cited 2023 Mar 1]. Available from: https:// www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0007/181960/e96760.pdf.
  5. Bayrak OF, Bikçe M, Erdem MM. Failures of structures during the January 24, 2020, Sivrice (Elazığ) Earthquake in Turkey. Natural Hazards. 2021;108(2).
  6. AFAD. Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk Basın Bülteni-35. Available from: https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hk-basin-bulteni-35.
  7. García FE, Cova F, Rincón P, Vázquez C, Páez D. Coping, rumination and posttraumatic growth in people affected by an earthquake. Psicothema. 2016;28(1):59–65.
  8. Felix ED, Afifi TD, Horan SM, Meskunas H, Garber A. Why Family Communication Matters: the Role of Co-rumination and Topic Avoidance in Understanding Post-Disaster Mental Health. J Abnorm Child Psychol. 2020;48(11):1511–24.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

13 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

21 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2023

Kabul Tarihi

17 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öztürk, O., Koçak, U. Z., Kurt, M., & Özer Kaya, D. (2023). Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX
AMA
1.Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD. 2023;8(2):699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX
Chicago
Öztürk, Orhan, Umut Ziya Koçak, Merve Kurt, ve Derya Özer Kaya. 2023. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (2): 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX.
EndNote
Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D (01 Haziran 2023) Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 2 699–703.
IEEE
[1]O. Öztürk, U. Z. Koçak, M. Kurt, ve D. Özer Kaya, “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”, İKÇÜSBFD, c. 8, sy 2, ss. 699–703, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84PD54FX
ISNAD
Öztürk, Orhan - Koçak, Umut Ziya - Kurt, Merve - Özer Kaya, Derya. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/2 (01 Haziran 2023): 699-703. https://izlik.org/JA84PD54FX.
JAMA
1.Öztürk O, Koçak UZ, Kurt M, Özer Kaya D. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD. 2023;8:699–703.
MLA
Öztürk, Orhan, vd. “Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 2, Haziran 2023, ss. 699-03, https://izlik.org/JA84PD54FX.
Vancouver
1.Orhan Öztürk, Umut Ziya Koçak, Merve Kurt, Derya Özer Kaya. Doğal Afetler Sonrası Stres Bozukluğuna Eşlik Eden Ruminasyonun Fizyolojik Etkileri ve Mücadelede Egzersiz Yaklaşımları: Geleneksel Derleme. İKÇÜSBFD [Internet]. 01 Haziran 2023;8(2):699-703. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84PD54FX