Review

COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi

Volume: 9 Number: 3 October 4, 2024
EN TR

COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi

Abstract

Amaç: Dünya’da COVID-19 salgını özellikle sağlık sistemleri olmak üzere birçok sistemi etkilemiştir. Sağlık harcamalarında artan talep maliyetlerin de artışına neden olmuştur. Dolayısıyla sağlık ölçütleri olarak kaliteye göre ayarlanmış yaşam yılları (Quality-Adjusted Life-Year; QALY) ve engelliliğe göre ayarlanmış yaşam yılları (Disability-Adjusted Life Year; DALY) başına düşen maliyetlerin değerlendirilmesi sağlık yöneticilerinin karar süreçlerini destekleyecektir. Bu sistematik derlemenin amacı, COVID-19’un QALY ve DALY ölçütlerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sistematik derlemede PRISMA bildirgesi rehber alınmıştır. Araştırma stratejisinde üç elektronik veri tabanı kullanılmıştır: Scopus, Web of Science, PUBMED. Veri tabanları 01/01/2020-31/12/2022 tarihleri arasında taranmıştır. Taramalarda “COVID-19” and “QALY” ile “COVID-19” and “DALY” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bulgular: Veri tabanlarından ulaşılan araştırma sayısı 352’dir. Ayrıntılı incelenen araştırma sayısı 290’dır. Derlemeye 37 çalışma dahil edilmiştir. Gerçekleşen ve tahmini verilere dayalı araştırmalarda farklı QALY ve DALY ölçütlerine ulaşılmıştır. Aşı, ilaç ve PCR testlerinin uygulanması ile elde edilen sağlık kazanımları da değişmiştir. Sonuç: COVID-19 pandemi döneminde QALY ve DALY sağlık çıktılarının ülkelerin sağlığa ayırdıkları kaynaklar ve sağlık sistemlerinin özelliklerine göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Araştırmada ikincil verilerin kullanılması nedeniyle etik kurul onayına gerek yoktur.

References

  1. World Health Organization. Health and care worker deaths during COVID-19. News. [homepage on the Internet]. Available from https:// www.who.int/news/item/20-10-2021-health-and-care-worker-deathsduring-covid-19
  2. Domínguez-Salas S, Gómez-Salgado J, Guillén-Gestoso C, Romero- Martín M, Ortega-Moreno M, Ruiz-Frutos C. Health care workers' protection and psychological safety during the COVID-19 pandemic in Spain. J Nurs Manag. 2021; 29(7): 1924– 33.
  3. Wnuk A, Oleksy T, Maison D. The acceptance of COVID-19 tracking technologies: The role of perceived threat, lack of control, and ideological beliefs. PLoS One. 2020; 15: e0238973.
  4. Verguet S, Hailu A, Eregata GT. COVID-19 sonrası dönemde evrensel sağlık sigortasına doğru. Nat Med. 2021; 27: 380–87.
  5. Chattopadhyay SK, Jacob V, Hopkins DP, Lansky A, Elder R, Cuellar AE et al. Community guide methods for systematic reviews of economic evidence. Am J Prev Med. 2023; 64(4): 569-78.
  6. Neumann PJ, Anderson JE, Panzer AD, Pope EF, D'Cruz BN, Kim DD. Comparing the cost-per-QALYs gained and cost-per-DALYs averted literatures. Gates Open Res. 2018; 5:2-5.
  7. Mendoza RL. Beyond QALYs and DALYs: factoring in the well-being effects of dietary supplementation with omega-3 fatty acids in dry eye syndrome. IJPHM. 2022; 16(4): 513-41.
  8. Tejada RA, Malagón T, Franco EL. Cost-effectiveness of human papillomavirus vaccination in girls living in Latin American countries: A systematic review and meta-analysis. Vaccine. 2022; 40(19):2667-78.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

October 4, 2024

Submission Date

September 20, 2023

Acceptance Date

February 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 3

APA
Köse, A. (2024). COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(3), 431-437. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1363722
AMA
1.Köse A. COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9(3):431-437. doi:10.61399/ikcusbfd.1363722
Chicago
Köse, Aslı. 2024. “COVID-19’un QALY Ve DALY Ölçütlerine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (3): 431-37. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1363722.
EndNote
Köse A (October 1, 2024) COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 3 431–437.
IEEE
[1]A. Köse, “COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi”, İKÇÜSBFD, vol. 9, no. 3, pp. 431–437, Oct. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1363722.
ISNAD
Köse, Aslı. “COVID-19’un QALY Ve DALY Ölçütlerine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/3 (October 1, 2024): 431-437. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1363722.
JAMA
1.Köse A. COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9:431–437.
MLA
Köse, Aslı. “COVID-19’un QALY Ve DALY Ölçütlerine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 3, Oct. 2024, pp. 431-7, doi:10.61399/ikcusbfd.1363722.
Vancouver
1.Aslı Köse. COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi. İKÇÜSBFD. 2024 Oct. 1;9(3):431-7. doi:10.61399/ikcusbfd.1363722



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.