EN
TR
Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme
Abstract
Amaç: Bu çalışmada deprem korkusunun üniversite öğrencileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu etkiyi inceleyen çalışmalar sistematik olarak incelenerek bulguları ve sonuçları analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada sistematik derleme yöntemi kullanılarak belge incelemesine dayalı nitel bir araştırma tasarımı kullanılmıştır. Çalışmada 2020-2025 yılları arasında Web of Science, Scopus, PubMed ve Dergipark veri tabanlarında yayınlanan çalışmalar taranarak 202 çalışma belirlenmiştir. PRISMA yönergelerine uygun olarak dahil etme ve hariç tutma kriterleri doğrultusunda gerekli elemeler yapılmış ve 19 makale bu analize dahil edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde anlatı sentezi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: İncelenen çalışmalarda, katılımcılar çoğunlukla depremi deneyimlemiş olan üniversite öğrencileridir. Bulgular bu bireylerde deprem korkusunun oluştuğu gerçeğini göz önüne koymaktadır. Katılımcılar depremden sonra ölüm korkusu ve sevdiklerini kaybetme korkusu da dahil olmak üzere korku yaşadıklarını ve belirsizliğin korku hissi yarattığını vurgulamaktadırlar. Bulgular, deprem korkusunun öğrencilerde psikolojik, sosyal-akademik ve çevresel/bilgi kaynaklı etkiler şeklinde üç ana tema altında ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç: Bu sistematik inceleme, deprem sırasında sevdiklerini kaybetmenin ve deprem olayına maruz kalmanın depremle ilgili korkuyu artırdığını ortaya koydu. Kadınlarda korku seviyelerinin daha yüksek olduğu bulundu. Depremler genellikle korku, panik, kaygı ve endişe duygularıyla ilişkilendirildi. Daha önce deprem deneyimi olan bireyler daha yüksek düzeyde deprem korkusu sergilediler. Ek olarak, korku ve kaygının öğrencilerde motivasyon düşüklüğüne yol açtığı incelenen çalışmalarda varılan ortak sonuçlar olarak göze çarptı. Eğitim kurumları, deprem farkındalığını artırmak, psikolojik destek hizmetleri sağlamak ve afetle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla kurslar, tatbikatlar ve bilgilendirici materyaller sunmalıdır.
Keywords
References
- Moore T, Lakha R. Tolley's handbook of disaster and emergency management. London: Routledge; 2007. 728 p. DOI: 10.4324/9780080466019.
- Akgül F. Sürdürülebilir kalkınma ve afet yönetimi. In: Turan M, editor. Bütünleşik afet yönetimi kapsamında afet lojistiğinin sürdürülebilir kalkınmaya etkisi. Ankara: Gazi Kitabevi; 2023. p. 173-88.
- Altun F. Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi. 2018;2(1):1-15.
- Ao Y, Zhang H, Yang L, Wang Y, Martek I, Wang G. Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Nat Hazards. 2021;107:1287-310. DOI: 10.1007/s11069-021-04632-w.
- Koçan N, Sürün S. 1. Derece deprem kuşağında yer alan Balıkesir-Burhaniye kenti için deprem parkı önerisi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2020;9(1):14-31. DOI: 10.17100/nevbiltek.681336.
- Şeker BD, Akman E. Van depremi sonrası duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkiler: Polis örneklemi incelemesi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2014;15(27):215-31. DOI: 10.21550/sosbilder.269510.
- Sönmez MB. Depremin psikolojik etkileri, psikolojik destek ve korkuyla baş etme. Totbid Dergisi. 2022;21(3):337-43. DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2022.46.
- Akgül F, Doğan MD. The relationship between earthquake risk perception and claustrophobia level and affecting factors. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2024;13(5):2257-73. DOI: 10.15869/itobiad.1499693.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Social Determinants of Health
Journal Section
Systematic Reviews and Meta Analysis
Publication Date
September 30, 2026
Submission Date
May 18, 2025
Acceptance Date
December 9, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 11 Number: 3
APA
Akgül, F., & Küçük Kent, N. (2026). Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 710-720. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1701831
AMA
1.Akgül F, Küçük Kent N. Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):710-720. doi:10.61399/ikcusbfd.1701831
Chicago
Akgül, Fatma, and Nurçin Küçük Kent. 2026. “Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 710-20. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1701831.
EndNote
Akgül F, Küçük Kent N (September 1, 2026) Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 710–720.
IEEE
[1]F. Akgül and N. Küçük Kent, “Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme”, İKÇÜSBFD, vol. 11, no. 3, pp. 710–720, Sept. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1701831.
ISNAD
Akgül, Fatma - Küçük Kent, Nurçin. “Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (September 1, 2026): 710-720. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1701831.
JAMA
1.Akgül F, Küçük Kent N. Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme. İKÇÜSBFD. 2026;11:710–720.
MLA
Akgül, Fatma, and Nurçin Küçük Kent. “Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 3, Sept. 2026, pp. 710-2, doi:10.61399/ikcusbfd.1701831.
Vancouver
1.Fatma Akgül, Nurçin Küçük Kent. Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme. İKÇÜSBFD. 2026 Sep. 1;11(3):710-2. doi:10.61399/ikcusbfd.1701831