The Effect of Earthquake Fear on University Students: A Systematic Review

Öz

Objective: This study examines the effect of earthquake fear on university students. Studies examining this effect were systematically reviewed, and their findings and results were analyzed. Material and Methods: The research used a qualitative research design based on document review using the systematic review method. The study identified 202 studies by scanning the studies published in the Web of Science, Scopus, PubMed, and Dergipark databases between 2020 and 2025. Necessary eliminations were made in line with the inclusion and exclusion criteria following PRISMA guidelines, and 19 articles were included in this analysis. The narrative synthesis method was used to analyze the data. Results: In the studies reviewed, participants were mostly university students who had experienced an earthquake. The findings show that earthquake fear occurs among these individuals. Participants emphasized that they experienced fear after the earthquake, including fear of death, and fear of losing loved ones, and that uncertainty created a sense of fear. The findings also reveal that earthquake fear among students is shaped by three main themes: psychological, social-academic, and environmental/informational effects. Conclusion: This systematic review revealed that losing loved ones during an earthquake and being exposed to an earthquake event increased earthquake-related fear. Fear levels were found to be higher in women. Earthquakes have often been associated with feelings of fear, panic, anxiety, and worry. Individuals with previous earthquake experience exhibited higher levels of earthquake fear. In addition, the reviewed studies commonly concluded that fear and anxiety lead to decreased student motivation. Educational institutions should offer courses, drills, and informative materials to raise earthquake awareness, provide psychological support services, and encourage the development of disaster coping skills.

Anahtar Kelimeler

• Disasters
• earthquakes
• fear
• students
• systematic reviews as topic

Deprem Korkusunun Üniversite Öğrencileri Üzerindeki Etkisi: Bir Sistematik Derleme

Öz

Amaç: Bu çalışmada deprem korkusunun üniversite öğrencileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu etkiyi inceleyen çalışmalar sistematik olarak incelenerek bulguları ve sonuçları analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada sistematik derleme yöntemi kullanılarak belge incelemesine dayalı nitel bir araştırma tasarımı kullanılmıştır. Çalışmada 2020-2025 yılları arasında Web of Science, Scopus, PubMed ve Dergipark veri tabanlarında yayınlanan çalışmalar taranarak 202 çalışma belirlenmiştir. PRISMA yönergelerine uygun olarak dahil etme ve hariç tutma kriterleri doğrultusunda gerekli elemeler yapılmış ve 19 makale bu analize dahil edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde anlatı sentezi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: İncelenen çalışmalarda, katılımcılar çoğunlukla depremi deneyimlemiş olan üniversite öğrencileridir. Bulgular bu bireylerde deprem korkusunun oluştuğu gerçeğini göz önüne koymaktadır. Katılımcılar depremden sonra ölüm korkusu ve sevdiklerini kaybetme korkusu da dahil olmak üzere korku yaşadıklarını ve belirsizliğin korku hissi yarattığını vurgulamaktadırlar. Bulgular, deprem korkusunun öğrencilerde psikolojik, sosyal-akademik ve çevresel/bilgi kaynaklı etkiler şeklinde üç ana tema altında ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç: Bu sistematik inceleme, deprem sırasında sevdiklerini kaybetmenin ve deprem olayına maruz kalmanın depremle ilgili korkuyu artırdığını ortaya koydu. Kadınlarda korku seviyelerinin daha yüksek olduğu bulundu. Depremler genellikle korku, panik, kaygı ve endişe duygularıyla ilişkilendirildi. Daha önce deprem deneyimi olan bireyler daha yüksek düzeyde deprem korkusu sergilediler. Ek olarak, korku ve kaygının öğrencilerde motivasyon düşüklüğüne yol açtığı incelenen çalışmalarda varılan ortak sonuçlar olarak göze çarptı. Eğitim kurumları, deprem farkındalığını artırmak, psikolojik destek hizmetleri sağlamak ve afetle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla kurslar, tatbikatlar ve bilgilendirici materyaller sunmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Afetler
• depremler
• korku
• öğrenciler
• sistematik derlemeler

Kaynakça

1. Moore T, Lakha R. Tolley's handbook of disaster and emergency management. London: Routledge; 2007. 728 p. DOI: 10.4324/9780080466019.
2. Akgül F. Sürdürülebilir kalkınma ve afet yönetimi. In: Turan M, editor. Bütünleşik afet yönetimi kapsamında afet lojistiğinin sürdürülebilir kalkınmaya etkisi. Ankara: Gazi Kitabevi; 2023. p. 173-88.
3. Altun F. Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi. 2018;2(1):1-15.
4. Ao Y, Zhang H, Yang L, Wang Y, Martek I, Wang G. Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Nat Hazards. 2021;107:1287-310. DOI: 10.1007/s11069-021-04632-w.
5. Koçan N, Sürün S. 1. Derece deprem kuşağında yer alan Balıkesir-Burhaniye kenti için deprem parkı önerisi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2020;9(1):14-31. DOI: 10.17100/nevbiltek.681336.
6. Şeker BD, Akman E. Van depremi sonrası duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkiler: Polis örneklemi incelemesi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2014;15(27):215-31. DOI: 10.21550/sosbilder.269510.
7. Sönmez MB. Depremin psikolojik etkileri, psikolojik destek ve korkuyla baş etme. Totbid Dergisi. 2022;21(3):337-43. DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2022.46.
8. Akgül F, Doğan MD. The relationship between earthquake risk perception and claustrophobia level and affecting factors. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2024;13(5):2257-73. DOI: 10.15869/itobiad.1499693.

9. İme Y, Kama RH, Arslan NÇ. Pathway from earthquake fear to post-traumatic growth: The roles of resilience, self-efficacy, and positive childhood memories among survivors of the 2023 Türkiye earthquakes. Psychiatr Q. 2025;96:169-82. DOI: 10.1007/s11126-025-10113-1.
10. Doğru S, Güzel A. COVID-19 sırasında yaşanan travma ile başa çıkabilme algısı ve ilişkili bazı değişkenler. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;8(1):87-94.
11. Yıldız B, Akkoyun AZ. Deprem sonrası psikiyatrik destek. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;8(2):817-20.
12. Orzan M, Doğru S. Afet yönetiminde afet psikolojisinin rolü. In: 6. Uluslararası Dirençlilik Kongresi; 16-18 December 2024; Ankara, Türkiye.
13. Wang X, Gao L, Zhang H, Zhao C, Shen Y, Shinfuku N. Post-earthquake quality of life and psychological well-being: Longitudinal evaluation in a rural community sample in northern China. Psychiatry Clin Neurosci. 2000;54(4):427-33. DOI: 10.1046/j.1440-1819.2000.00732.x.
14. Kırmızıgül B. Post Truth çağda algı ve algı yönetimi turizm destinasyonlarında algı oluşturma. Ankara: Gazi Yayınları; 2020. 137 p.
15. Usta G, Torpuş K, Kanbay Y, Çınar Özbay S. The Turkish adaptation of the fear of earthquake scale. Nat Hazards. 2024;120(1):463-76. DOI: 10.1007/s11069-023-06228-y.
16. Kırmızıgül B, Palancı C. Yönetim alanındaki gelişmelerin değişen dünya bağlamında incelenmesi: Fordist ve post-Fordist sistem özelinde bir değerlendirme. Turkish Studies - Economics, Finance, Politics. 2020;15(2):843-53. DOI: 10.29228/TurkishStudies.41767.
17. Şalcıoğlu E, Başoğlu M. Psychological effects of earthquakes in children: prospects for brief behavioral treatment. World J Pediatr. 2008;4:165-72. DOI: 10.1007/s12519-008-0032-8.
18. Wang D, You X. Post-disaster trauma and cultural healing in children and adolescents: Evidence from the Wenchuan earthquake. Arts Psychother. 2022;77:101878. DOI: 10.1016/j.aip.2021.101878.
19. Pan X, Liu W, Deng G, Liu T, Yan J, Tang Y, et al. Symptoms of posttraumatic stress disorder, depression, and anxiety among junior high school students in worst-hit areas 3 years after the Wenchuan earthquake in China. Asia Pac J Public Health. 2015;27(2):NP1985-NP1994. DOI: 10.1177/1010539513488625.
20. Rusmini, Andrayani LW, Hariawan H. Post-earthquake quality of life among students. Int J Public Health. 2020;9:71-5. DOI: 10.11591/ijphs.v9i2.20377.
21. Akkaya M, Dursun A. Earthquake fear, sleep quality and intolerance of uncertainty: A study of adults with earthquake experience. Turk J Clin Psychiatry. 2025;28(1):59-70. DOI: 10.5505/kpd.2025.19794.
22. Achbani A, Rida J, Kharbach A, Bouchriti Y, Boukrim M, Sine H. Anxiety and depression among nursing students affected by the 2023 Alhaouz earthquake in Morocco: A comprehensive evaluation. Clin Epidemiol Glob Health. 2024;30:101818. DOI: 10.1016/j.cegh.2024.101818.
23. İpekçi NN. Determination of the post-earthquake trauma levels of nursing students living in the earthquake area in Turkey: The case of Kilis. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi. 2024;12(2):465-77. DOI: 10.33715/inonusaglik.1388293.
24. Yalçın M. Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin farkındalığı ve deprem stresiyle baş etme stratejilerinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 2024;7(3):624-41. DOI: 10.35341/afet.1363284.
25. Çuvadar A, Aksoy B. The effects of earthquakes on midwifery students’ fear of death, anxiety and sense of life meaning. Curr Psychol. 2024;43(37):29784-92. DOI: 10.1007/s12144-024-06605-1.
26. Sirin Gok M, Aydin A, Baga Y, Ciftci B. The relationship between the psychological resilience and general health levels of earthquake survivor nursing students in Kahramanmaras earthquakes, the disaster of the century. J Community Psychol. 2024;52(3):498-511. DOI: 10.1002/jcop.23110.
27. Gökkaya E, Çelebi İ, Balcı E. Sağlık teknikeri adaylarının bireysel afet direnci, deprem korkusu ve psikolojik sağlamlık durumları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi. 2024;44(1):177-96. DOI: 10.26650/SJ.2024.44.1.0018.
28. Eryürük FT, Odabaşı F, Eryürük H. Social media use of higher education students in the earthquake disaster. Yükseköğretim Dergisi. 2024;14(2):37-44. DOI: 10.53478/yuksekogretim.1312375.
29. Kocamaz D, Yılmaz RC, Dinler E, Büyükturan Ö, Yakut Y. Metaphorical perceptions of university students experiencing Kahramanmaraş Pazarcık and Elbistan earthquakes on the concept of 'earthquake': case of physiotherapy and rehabilitation department. J Exerc Ther Rehabil. 2024;11(3):187-97. DOI: 10.15437/jetr.1551723.
30. Şakalar A. Opinions of music undergraduate students about effects of earthquakes on: the case of Kahramanmaraş. J Interdiscip Art Educ. 2023;4(3):129-46.
31. Uçar A, Sertakan İ, Uygur A. Psychological effects of earthquakes and study of earthquake awareness through Manisa Celal Bayar University students. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi. 2024;(25):136-52. DOI: 10.58724/assam.1550430.
32. Elmalı Şen D, Yetim E. The effects of the earthquakes on the housing preferences of the users: The example of KTU Architecture Department students. J Archit Sci Appl. 2023;8:58-83. DOI: 10.30785/mbud.1334693.
33. İmik Ü, Aydoğdu C. 6 Şubat 2023 depremlerinin Malatya İnönü Üniversitesi Müzik Bölümü öğrencileri üzerindeki etkileri. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi. 2024;9(2):230-8. DOI: 10.22252/ijca.1410794.
34. Elmalı Şen D, Yetim E. Mimarlık öğrencilerinin deprem ve konut algısı üzerine bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;(62):1-16. DOI: 10.53568/yyusbed.1339230.
35. Öztürk ENY, Karataş V. Post-traumatic stress disorder levels in medical students who experienced Türkiye Kahramanmaraş 2023 earthquake. Sakarya University Journal of Holistic Health. 2023;7(3):177-86. DOI: 10.54803/sauhsd.1489266.
36. Demirbağ S, Ergin D. Türkiye’deki Kahramanmaraş deprem felaketinden sonra hemşirelik öğrencilerinin başa çıkma öz-yeterliği ve motivasyon düzeyleri. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;11(4):508-15. DOI: 10.34087/cbusbed.1346875.
37. Küçükali E, Güçer H, Yılmaz VG. Türkiye'de 6 Şubat 2023 depremi sonrası üniversite öğrencilerinin uzaktan ve hibrit eğitime yönelik tutumları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi. 2024;15(3):3459-85. DOI: 10.51460/baebd.1532996.
38. Yıldız CD, Öztürk ED. Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algıları. Üniversite Araştırmaları Dergisi. 2023;6(3):308-16. DOI: 10.32329/uad.1313899.
39. Bilgili B, Bolat Y. Üniversite öğrencilerinin eğitime ilişkin algılarının deprem sonrası değişimi: Fenomenolojik bir araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2023;(13):1385-1406. DOI: 10.51531/korkutataturkiyat.1375762.
40. Yildirim M, Bozdağ F, Başdaş Ö. Experiences of nursing students providing support in disaster areas: A qualitative study. Public Health Nurs. 2024;41(6):1622-32. DOI: 10.1111/phn.13412.
41. Yılmaz K. Sosyal bilimlerde ve eğitim bilimlerinde sistematik derleme, meta değerlendirme ve bibliyometrik analizler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2021;10(2):1457-90. DOI: 10.33206/mjss.791537.
42. Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman DG. Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. Ann Intern Med. 2009;151(4):264-9. DOI: 10.7326/0003-4819-151-4-200908180-00135.
43. PRISMA. Welcome to the PRISMA website [Internet]. 2025 [cited 2025 Apr 10]. Available from: https://www.prisma-statement.org/
44. Snilstveit B, Oliver S, Vojtkova M. Narrative approaches to systematic review and synthesis of evidence for international development policy and practice. J Dev Effect. 2012;4(3):409-29. DOI: 10.1080/19439342.2012.710641.
45. Balçık PY, Tekerek B. COVID-19 biyoterör saldırı olabilir mi?: Sistematik derleme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2024;27(3):547-60. DOI: 10.61859/hacettepesid.1452258.
46. Popay J, Roberts H, Sowden A, Petticrew M, Arai L, Rodgers M, et al. Guidance on the conduct of narrative synthesis in systematic reviews. A product from the ESRC methods programme Version. 2006;1(1):b92.
47. Şam M, Sever G, Yildiz Yüksel H, Aliyev R. Earthquake effects on youth: understanding psychological challenges and support needs. BMC Psychol. 2025;13(1):72. DOI: 10.1186/s40359-025-02373-0.
48. Okur S, Karaağaç ZG, Yılmaz FB, Kütük H, Satici SA. Earthquake fear and flourishing: serial mediation of meaningful living and psychological adjustment. Environ Hazards. 2025;4(2):160-77. DOI: 10.1080/17477891.2024.2354784.
49. Prizmić-Larsen Z, Vujčić MT, Lipovčan LK. Fear of COVID-19 and fear of earthquake: multiple distressing events and well-being in Croatia. Psychol Rep. 2025;128(2):435-56. DOI: 10.1177/00332941231156813.
50. Romic I, Silovski H, Mance M, Pavlek G, Petrovic I, Figl J, et al. Psychological effects of "double crisis" (COVID-19 pandemic and earthquakes) on Croatian medical students. Psychiatr Danub. 2021;33(10):120-5.
51. Ristić Dedić Z, Jokić B, Penić Jurković A. When earthquakes meet COVID-19 pandemic: the effects of simultaneous large-scale crises on psychological functioning of adolescents in the final year of upper secondary education. Sociol Prostor. 2023;61(1):143-64. DOI: 10.5673/sip.61.1.7.
52. Satıcı SA, Okur S, Deniz ME, Karaağaç ZG, Yılmaz FB, Kütük H, et al. The development and initial validation of the Earthquake Fear Scale: its links to personality traits, psychological distress, harmony in life, and mental wellbeing. Stress Health. 2024;40(2):e3306. DOI: 10.1002/smi.3306.
53. Cvetković VM, Öcal A, Ivanov A. Young adults’ fear of disasters: A case study of residents from Turkey, Serbia and Macedonia. Int J Disaster Risk Reduct. 2019;35:101095. DOI: 10.1016/j.ijdrr.2019.101095