Review

Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri

Volume: 11 Number: 3 September 30, 2026
EN TR

Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri

Abstract

Günümüzde yaşlı nüfus artışına paralel olarak nörolojik hastalıkların prevalansında görülen belirgin artış dikkat çekmektedir. Alzheimer, Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkların neden olduğu kısıtlılık hali, bilişsel bozukluk, ilerleyici, güçten düşürücü semptomlar hem hasta hem de bakım vericiler üzerinde ciddi bir yük oluşturur. Toplum üzerindeki etkileri nedeniyle bu hastalıkların önlenmesi ve tedavisine yönelik etkili stratejiler geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Beslenmeye yönelik yaşam tarzı müdahaleleri nörolojik hastalık gelişimi ve ilerlemesi üzerinde etkili olabilecek önemli bir yaklaşımdır. Akdeniz diyeti ve Hipertansiyonu Durdurmaya Yönelik Diyet Yaklaşımları (DASH) beslenme düzenlerinin birleşimi olan Nörodejeneratif Gecikmeye Yönelik Akdeniz-DASH Müdahalesi (MIND) diyeti yeşil yapraklı sebzeler, üzümsü meyveler, zeytinyağı, balık, tam tahıllar, kuruyemiş, kurubaklagiller, kümes hayvanlarının daha fazla, kırmızı et, şeker ve doymuş yağların daha az tüketilmesini vurgulamaktadır. Yapılan çalışmalarda MIND diyetine uyumun bilişsel faydalarla ilişkili olduğu ve Alzheimer hastalığı ve demans riskini azaltmak için etkili bir strateji olabileceği bildirilmiştir. Nörolojik hastalıklarda MIND diyetinin dengeli beyin-bağırsak mikrobiyota ekseni kurulması, oksidatif stres ve inflamasyonun azaltılması, metabolik risk faktörlerinde iyileşme sağlanması gibi mekanizmalarla olumlu etkiler sağladığı düşünülmektedir. Bununla birlikte altta yatan moleküler mekanizmalar halen aydınlatılmayı beklemektedir. Bu derlemede MIND diyetinin nörolojik hastalıklarla ilişkisi ve bu ilişkiye aracılık eden olası mekanizmalar incelenecektir.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Thanks

Yok

References

  1. Mahan KL, Raymond JL. Krause's Food&The Nutrition Care Process. 14th Edition. Canada: Elsevier Inc; 2017. 813 p.
  2. Morén C, de Souza RM, Giraldo DM, Uff C. Antioxidant therapeutic strategies in neurodegenerative diseases. Int J Mol Sci. 2022 Aug;23(16):9328. DOI: 10.3390/ijms23169328.
  3. Aderinto N, Olatunji G, Abdulbasit M, Olajide TN, Kokori E. Examining the efficacy of the Mediterranean-DASH diet intervention for neurodegenerative delay in mitigating cognitive decline. Egypt J Neurol Psychiatry Neurosurg. 2023 Nov;59(145):1-18. DOI: 10.1186/s41983-023-00752-1.
  4. Lai R, Li B, Bishnoi R. P-tau217 as a reliable blood-based marker of Alzheimer’s disease. Biomedicines. 2024 Aug;12(8):1836. DOI: 10.3390/biomedicines12081836.
  5. Morris MC, Tangney CC, Wang Y, Sacks FM, Barnes LL, Bennett DA, et al. MIND diet slows cognitive decline with aging. Alzheimers Dement. 2015 Sep;11(9):1015–22. DOI: 10.1016/j.jalz.2015.04.011.
  6. Sinyor B, Mineo J, Ochner C. Alzheimer's disease, inflammation, and the role of antioxidants. J Alzheimers Dis Rep. 2020 Jun;4(1):175–83. DOI: 10.3233/ADR-200171.
  7. de Crom TOE, Mooldijk SS, Ikram MK, Ikram MA, Voortman T. MIND diet and the risk of dementia: a population-based study. Alzheimer's research&therapy. 2022 Jan;14(1):8. DOI: 10.1186/s13195-022-00957-1.
  8. Noormohammadi M, Ghorbani Z, Naser Moghadasi A, Saeedirad Z, Shahemi S, Ghanaatgar M, et al. MIND diet adherence might be associated with a reduced odds of multiple sclerosis: results from a case-control Study. Neurol Ther. 2022 Mar;11(1):397–412. DOI: 10.1007/s40120-022-00325-z.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Nutrition

Journal Section

Review

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

July 31, 2025

Acceptance Date

October 28, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 3

APA
Kılınç, A., & Yıldıran, H. (2026). Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 778-784. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870
AMA
1.Kılınç A, Yıldıran H. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):778-784. doi:10.61399/ikcusbfd.1754870
Chicago
Kılınç, Aziz, and Hilal Yıldıran. 2026. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 778-84. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870.
EndNote
Kılınç A, Yıldıran H (September 1, 2026) Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 778–784.
IEEE
[1]A. Kılınç and H. Yıldıran, “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”, İKÇÜSBFD, vol. 11, no. 3, pp. 778–784, Sept. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1754870.
ISNAD
Kılınç, Aziz - Yıldıran, Hilal. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (September 1, 2026): 778-784. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870.
JAMA
1.Kılınç A, Yıldıran H. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11:778–784.
MLA
Kılınç, Aziz, and Hilal Yıldıran. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 3, Sept. 2026, pp. 778-84, doi:10.61399/ikcusbfd.1754870.
Vancouver
1.Aziz Kılınç, Hilal Yıldıran. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026 Sep. 1;11(3):778-84. doi:10.61399/ikcusbfd.1754870



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.