Derleme

Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri

Öz

Günümüzde yaşlı nüfus artışına paralel olarak nörolojik hastalıkların prevalansında görülen belirgin artış dikkat çekmektedir. Alzheimer, Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkların neden olduğu kısıtlılık hali, bilişsel bozukluk, ilerleyici, güçten düşürücü semptomlar hem hasta hem de bakım vericiler üzerinde ciddi bir yük oluşturur. Toplum üzerindeki etkileri nedeniyle bu hastalıkların önlenmesi ve tedavisine yönelik etkili stratejiler geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Beslenmeye yönelik yaşam tarzı müdahaleleri nörolojik hastalık gelişimi ve ilerlemesi üzerinde etkili olabilecek önemli bir yaklaşımdır. Akdeniz diyeti ve Hipertansiyonu Durdurmaya Yönelik Diyet Yaklaşımları (DASH) beslenme düzenlerinin birleşimi olan Nörodejeneratif Gecikmeye Yönelik Akdeniz-DASH Müdahalesi (MIND) diyeti yeşil yapraklı sebzeler, üzümsü meyveler, zeytinyağı, balık, tam tahıllar, kuruyemiş, kurubaklagiller, kümes hayvanlarının daha fazla, kırmızı et, şeker ve doymuş yağların daha az tüketilmesini vurgulamaktadır. Yapılan çalışmalarda MIND diyetine uyumun bilişsel faydalarla ilişkili olduğu ve Alzheimer hastalığı ve demans riskini azaltmak için etkili bir strateji olabileceği bildirilmiştir. Nörolojik hastalıklarda MIND diyetinin dengeli beyin-bağırsak mikrobiyota ekseni kurulması, oksidatif stres ve inflamasyonun azaltılması, metabolik risk faktörlerinde iyileşme sağlanması gibi mekanizmalarla olumlu etkiler sağladığı düşünülmektedir. Bununla birlikte altta yatan moleküler mekanizmalar halen aydınlatılmayı beklemektedir. Bu derlemede MIND diyetinin nörolojik hastalıklarla ilişkisi ve bu ilişkiye aracılık eden olası mekanizmalar incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  1. Mahan KL, Raymond JL. Krause's Food&The Nutrition Care Process. 14th Edition. Canada: Elsevier Inc; 2017. 813 p.
  2. Morén C, de Souza RM, Giraldo DM, Uff C. Antioxidant therapeutic strategies in neurodegenerative diseases. Int J Mol Sci. 2022 Aug;23(16):9328. DOI: 10.3390/ijms23169328.
  3. Aderinto N, Olatunji G, Abdulbasit M, Olajide TN, Kokori E. Examining the efficacy of the Mediterranean-DASH diet intervention for neurodegenerative delay in mitigating cognitive decline. Egypt J Neurol Psychiatry Neurosurg. 2023 Nov;59(145):1-18. DOI: 10.1186/s41983-023-00752-1.
  4. Lai R, Li B, Bishnoi R. P-tau217 as a reliable blood-based marker of Alzheimer’s disease. Biomedicines. 2024 Aug;12(8):1836. DOI: 10.3390/biomedicines12081836.
  5. Morris MC, Tangney CC, Wang Y, Sacks FM, Barnes LL, Bennett DA, et al. MIND diet slows cognitive decline with aging. Alzheimers Dement. 2015 Sep;11(9):1015–22. DOI: 10.1016/j.jalz.2015.04.011.
  6. Sinyor B, Mineo J, Ochner C. Alzheimer's disease, inflammation, and the role of antioxidants. J Alzheimers Dis Rep. 2020 Jun;4(1):175–83. DOI: 10.3233/ADR-200171.
  7. de Crom TOE, Mooldijk SS, Ikram MK, Ikram MA, Voortman T. MIND diet and the risk of dementia: a population-based study. Alzheimer's research&therapy. 2022 Jan;14(1):8. DOI: 10.1186/s13195-022-00957-1.
  8. Noormohammadi M, Ghorbani Z, Naser Moghadasi A, Saeedirad Z, Shahemi S, Ghanaatgar M, et al. MIND diet adherence might be associated with a reduced odds of multiple sclerosis: results from a case-control Study. Neurol Ther. 2022 Mar;11(1):397–412. DOI: 10.1007/s40120-022-00325-z.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Beslenme

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

28 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kılınç, A., & Yıldıran, H. (2026). Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 778-784. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870
AMA
1.Kılınç A, Yıldıran H. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):778-784. doi:10.61399/ikcusbfd.1754870
Chicago
Kılınç, Aziz, ve Hilal Yıldıran. 2026. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 778-84. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870.
EndNote
Kılınç A, Yıldıran H (01 Eylül 2026) Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 778–784.
IEEE
[1]A. Kılınç ve H. Yıldıran, “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 3, ss. 778–784, Eyl. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1754870.
ISNAD
Kılınç, Aziz - Yıldıran, Hilal. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (01 Eylül 2026): 778-784. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1754870.
JAMA
1.Kılınç A, Yıldıran H. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11:778–784.
MLA
Kılınç, Aziz, ve Hilal Yıldıran. “Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2026, ss. 778-84, doi:10.61399/ikcusbfd.1754870.
Vancouver
1.Aziz Kılınç, Hilal Yıldıran. Nörolojik Hastalıkların Yönetiminde MIND Diyetinin Potansiyel Etkileri. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2026;11(3):778-84. doi:10.61399/ikcusbfd.1754870