TR
EN
Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü
Abstract
Otoimmünite, immün sistemi hücrelerinin vücudun kendi hücrelerini tanıması ve kendi hücrelerine karşı tolerans geliştirerek ayırt edebilmesine dayanmaktadır. Bu durum immün self tolerans olarak da bilinmektedir. Son yıllarda genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle immün sistem hücrelerinde self toleransın azalmasına bağlı olarak kronik otoimmün hastalıkların prevalansında artış görülmektedir. D vitamini ise sterol türevi bir vitamin olup ilk olarak kemik ve iskelet sağlığında rol alan bir vitamin olarak tanımlanmıştır. D vitamini fonksiyonlarını vücutta vitamin D reseptörlerine (VDR) bağlanarak göstermektedir. Yapılan araştırmalarda iskelet sistemi dışında sinir sistemi, immün sistem ve endokrin sistemdeki bazı doku ve organ hücrelerinde de D vitamini reseptörlerinin yer aldığı belirlenmiş ve böylece iskelet sistemi dışındaki rolleri öne çıkmıştır. Bu nedenle eksikliği vücutta çeşitli doku ve organların sağlıklı işleyişini etkilemektedir. Özellikle immün sistem hücrelerinde ve endokrin organ hücrelerinde D vitamini reseptörlerinin bulunması D vitamini eksikliğinin otoimmün endokrin hastalıklarda potansiyel rolünü güçlendirmiştir. Otoimmün endokrin hastalıkların başında tiroid bezinin otoimmün hastalıkları gelmektedir. Otoimmün tiroid hastalıkları (OİTH) arasında Hashimoto tiroidit (HT), Graves hastalığı (GH) ve postpartum tiroidit (PPT) en yaygın türleridir. D vitamininin otoimmün tiroiditlerde rolü henüz tam olarak aydınlatılmasa da immün ve immün sistem dışı bazı rolleri ile otoimmün tiroid hastalıklarında olumlu etkileri olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Ayrıca D vitamininin eksiklik ve/veya yetersizlik düzeylerinin hastalık klinik tablosunu olumsuz etkileyebileceğini gösteren çalışmalar yapılmıştır. Bu derleme makalede D vitamininin otoimmün tiroid hastalıklarında etkilediği mekanizmalar ile bazı otoimmün tiroid hastalıklarla ilişkisi güncel yaklaşımlara göre değerlendirilmiştir.
Keywords
References
- Mele C., Caputo, M., Bisceglia, A., Samà, M. T., Zavattaro, M., Aimaretti, G., & Marzullo, P. Immunomodulatory Effects of Vitamin D in Thyroid Diseases. Nutrients, 2020;12(5), 1444. https://doi.org/10.3390/ nu12051444
- Anaya, J. M., Shoenfeld, Y., Rojas-Villarraga, A., Levy, R. A., & Cervera, R. Autoimmunity: from bench to bedside. Autoimmun Throid Disorders. El Rosario University Press. 2013. PMID: 29087650
- Antonelli, A., Ferrari, S. M., Corrado, A., Di Domenicantonio, A., & Fallahi, P. Autoimmune thyroid disorders. Autoimmun Rev. 2015; 14(2), 174-180. https://doi.org/10.1016/j.autrev.2014.10.016
- Mazokopakis, E. E., Papadomanolaki, M. G., Tsekouras, K. C., Evangelopoulos, A. D., Kotsiris, D. A., & Tzortzinis, A. A. Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto’s thyroiditis. Hell J Nucl Med. 2015; 18(3), 222-7. PMID: 26637501
- Gallo, D., Mortara, L., Gariboldi, M. B., Cattaneo, S. A. M., Rosetti, S., Gentile, L., ... & Bartalena, L. Immunomodulatory effect of vitamin D and its potential role in the prevention and treatment of thyroid autoimmunity: A narrative review. J Endocrinol Invest. 2019; 1-17. https://doi.org/10.1007/s40618-019-01123-5
- Murdaca, G., Tonacci, A., Negrini, S., Greco, M., Borro, M., Puppo, F., & Gangemi, S. Emerging role of vitamin D in autoimmune diseases: an update on evidence and therapeutic implications. Autoimmun Rev. 2019; 18(9), 102350. https://doi.org/10.1016/j.autrev.2019.102350
- Borissova AM, Shinkov A, Vlahov J. Vitamin D status in Bulgaria winter data. Arch Osteoporos. 2013; 8: 133. https://doi.org/10.1007/s11657- 013-0133-4
- Bikle, D.D. Vitamin D metabolism, mechanism of action, and clinical applications. Chem. Biol. 2014; 21,319–329. https://doi.org/10.1016/j. chembiol.2013.12.016
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Publication Date
January 31, 2022
Submission Date
March 27, 2021
Acceptance Date
December 14, 2021
Published in Issue
Year 2022 Volume: 7 Number: 1
APA
Öztekin, Y., & Ayaz, A. (2022). Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ
AMA
1.Öztekin Y, Ayaz A. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD. 2022;7(1):179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ
Chicago
Öztekin, Yeşim, and Aylin Ayaz. 2022. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 (1): 179-84. https://izlik.org/JA87AX99RZ.
EndNote
Öztekin Y, Ayaz A (January 1, 2022) Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 1 179–184.
IEEE
[1]Y. Öztekin and A. Ayaz, “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”, İKÇÜSBFD, vol. 7, no. 1, pp. 179–184, Jan. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87AX99RZ
ISNAD
Öztekin, Yeşim - Ayaz, Aylin. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7/1 (January 1, 2022): 179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ.
JAMA
1.Öztekin Y, Ayaz A. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD. 2022;7:179–184.
MLA
Öztekin, Yeşim, and Aylin Ayaz. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 7, no. 1, Jan. 2022, pp. 179-84, https://izlik.org/JA87AX99RZ.
Vancouver
1.Yeşim Öztekin, Aylin Ayaz. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD [Internet]. 2022 Jan. 1;7(1):179-84. Available from: https://izlik.org/JA87AX99RZ