Derleme

Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü

Cilt: 7 Sayı: 1 31 Ocak 2022
PDF İndir
TR EN

Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü

Öz

Otoimmünite, immün sistemi hücrelerinin vücudun kendi hücrelerini tanıması ve kendi hücrelerine karşı tolerans geliştirerek ayırt edebilmesine dayanmaktadır. Bu durum immün self tolerans olarak da bilinmektedir. Son yıllarda genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle immün sistem hücrelerinde self toleransın azalmasına bağlı olarak kronik otoimmün hastalıkların prevalansında artış görülmektedir. D vitamini ise sterol türevi bir vitamin olup ilk olarak kemik ve iskelet sağlığında rol alan bir vitamin olarak tanımlanmıştır. D vitamini fonksiyonlarını vücutta vitamin D reseptörlerine (VDR) bağlanarak göstermektedir. Yapılan araştırmalarda iskelet sistemi dışında sinir sistemi, immün sistem ve endokrin sistemdeki bazı doku ve organ hücrelerinde de D vitamini reseptörlerinin yer aldığı belirlenmiş ve böylece iskelet sistemi dışındaki rolleri öne çıkmıştır. Bu nedenle eksikliği vücutta çeşitli doku ve organların sağlıklı işleyişini etkilemektedir. Özellikle immün sistem hücrelerinde ve endokrin organ hücrelerinde D vitamini reseptörlerinin bulunması D vitamini eksikliğinin otoimmün endokrin hastalıklarda potansiyel rolünü güçlendirmiştir. Otoimmün endokrin hastalıkların başında tiroid bezinin otoimmün hastalıkları gelmektedir. Otoimmün tiroid hastalıkları (OİTH) arasında Hashimoto tiroidit (HT), Graves hastalığı (GH) ve postpartum tiroidit (PPT) en yaygın türleridir. D vitamininin otoimmün tiroiditlerde rolü henüz tam olarak aydınlatılmasa da immün ve immün sistem dışı bazı rolleri ile otoimmün tiroid hastalıklarında olumlu etkileri olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Ayrıca D vitamininin eksiklik ve/veya yetersizlik düzeylerinin hastalık klinik tablosunu olumsuz etkileyebileceğini gösteren çalışmalar yapılmıştır. Bu derleme makalede D vitamininin otoimmün tiroid hastalıklarında etkilediği mekanizmalar ile bazı otoimmün tiroid hastalıklarla ilişkisi güncel yaklaşımlara göre değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Mele C., Caputo, M., Bisceglia, A., Samà, M. T., Zavattaro, M., Aimaretti, G., & Marzullo, P. Immunomodulatory Effects of Vitamin D in Thyroid Diseases. Nutrients, 2020;12(5), 1444. https://doi.org/10.3390/ nu12051444
  2. Anaya, J. M., Shoenfeld, Y., Rojas-Villarraga, A., Levy, R. A., & Cervera, R. Autoimmunity: from bench to bedside. Autoimmun Throid Disorders. El Rosario University Press. 2013. PMID: 29087650
  3. Antonelli, A., Ferrari, S. M., Corrado, A., Di Domenicantonio, A., & Fallahi, P. Autoimmune thyroid disorders. Autoimmun Rev. 2015; 14(2), 174-180. https://doi.org/10.1016/j.autrev.2014.10.016
  4. Mazokopakis, E. E., Papadomanolaki, M. G., Tsekouras, K. C., Evangelopoulos, A. D., Kotsiris, D. A., & Tzortzinis, A. A. Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto’s thyroiditis. Hell J Nucl Med. 2015; 18(3), 222-7. PMID: 26637501
  5. Gallo, D., Mortara, L., Gariboldi, M. B., Cattaneo, S. A. M., Rosetti, S., Gentile, L., ... & Bartalena, L. Immunomodulatory effect of vitamin D and its potential role in the prevention and treatment of thyroid autoimmunity: A narrative review. J Endocrinol Invest. 2019; 1-17. https://doi.org/10.1007/s40618-019-01123-5
  6. Murdaca, G., Tonacci, A., Negrini, S., Greco, M., Borro, M., Puppo, F., & Gangemi, S. Emerging role of vitamin D in autoimmune diseases: an update on evidence and therapeutic implications. Autoimmun Rev. 2019; 18(9), 102350. https://doi.org/10.1016/j.autrev.2019.102350
  7. Borissova AM, Shinkov A, Vlahov J. Vitamin D status in Bulgaria winter data. Arch Osteoporos. 2013; 8: 133. https://doi.org/10.1007/s11657- 013-0133-4
  8. Bikle, D.D. Vitamin D metabolism, mechanism of action, and clinical applications. Chem. Biol. 2014; 21,319–329. https://doi.org/10.1016/j. chembiol.2013.12.016

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2021

Kabul Tarihi

14 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öztekin, Y., & Ayaz, A. (2022). Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ
AMA
1.Öztekin Y, Ayaz A. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD. 2022;7(1):179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ
Chicago
Öztekin, Yeşim, ve Aylin Ayaz. 2022. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 (1): 179-84. https://izlik.org/JA87AX99RZ.
EndNote
Öztekin Y, Ayaz A (01 Ocak 2022) Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 1 179–184.
IEEE
[1]Y. Öztekin ve A. Ayaz, “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”, İKÇÜSBFD, c. 7, sy 1, ss. 179–184, Oca. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87AX99RZ
ISNAD
Öztekin, Yeşim - Ayaz, Aylin. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7/1 (01 Ocak 2022): 179-184. https://izlik.org/JA87AX99RZ.
JAMA
1.Öztekin Y, Ayaz A. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD. 2022;7:179–184.
MLA
Öztekin, Yeşim, ve Aylin Ayaz. “Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 1, Ocak 2022, ss. 179-84, https://izlik.org/JA87AX99RZ.
Vancouver
1.Yeşim Öztekin, Aylin Ayaz. Otoimmün Tiroid Hastalıklarında D Vitamininin Rolü. İKÇÜSBFD [Internet]. 01 Ocak 2022;7(1):179-84. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87AX99RZ