Research Article

Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme

Number: 61 June 30, 2024
EN TR

Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Erken dönem Hristiyan ilahiyatçıların teolojik çekişmelerinde merkezi problem olarak zikredilebilecekolan kristolojik tartışmalardaki temel mesele, İsa Mesih’in mahiyeti ve Baba Tanrı ile ilişkisi etrafında şekillenmektedir. Çok erken dönemde başlayan bu tartışmalar Hristiyan ilahiyatında belirli bir seviyeye gelip artık teslis denilen tanrılık sistemini ortaya çıkarmıştır. İşte teslise giden bu sancılı süreçte henüz ‘olgunlaşmamış’ muhtelif bazı tanrı tasavvurlarının olduğu bilinmektedir. Bu makalede Hristiyan ilahiyatında teslis denilen üçlü Tanrı anlayışı oluşmadan önce Hristiyanlar içerisinde ikili bir Tanrı anlayışına sahip olan önemli sayıda kilise babasının olduğu iddia edilecektir. Bu ara süreci görmek teslisin kabulüne giden yolun daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. İkili Tanrı anlayışı,Hristiyanların tümü tarafından kabul edilmiş standart bir inanç olmasa da önemli kilise babalarının metinlerinde bunun izleri görülebilmektedir. Bu araştırmada katı monoteist Yahudi mirasını devralan Hristiyanlığın ikili bir Tanrı anlayışını nasıl kabul edebildiği sorusu üzerinden bir tartışma yürütülecektir. Bu soruya cevap ararken Hristiyanlığın doğduğu coğrafyada farklı Yahudi yorumlarının olabileceği, özellikle de Helenistik Yahudiliğinin erken dönem Hristiyan ilahiyatını ciddi derecede etkilediği ifade edilecektir. Hristiyanlığın erken döneminde teslis öncesi kabul edilen iki farklı biniteryen (ikili) Tanrı anlayışının olduğu söylenecektir. Bunlardan birincisinde sadece Baba Tanrı ile İsa Mesih’ten oluşan bir yapı kastedilirken, biniteryen Tanrı anlayışının ikinci türünde ise tanrılık sisteminin bir tarafında Baba Tanrı varken diğer tarafında İsa Mesih ile Kutsal Ruh’un özdeşliğinden oluşan görece daha karmaşık/belirsiz bir karakterin olduğu ifade edilecektir. Bu araştırmada sözü edilen süreçte kilise babalarının metinlerinde ikili tanrılık yapısının her iki türünden de örneklerin olduğu ortaya koyulacaktır.

Keywords

References

  1. Athanasius. The Letters of Saint Athanasius Concerning the Holy Spirit. çev. C. R. B. Shapland. London: The Epworth Press, 1951.
  2. Autry, Arden Conrad. Christ and the Spirit in The New Testament and in Christian Thought of the Second Century: A Comparative Study in Pneumatology. Waco: Baylor University, 1983.
  3. Aykıt, Dursun Ali. Hıristiyanlığın Öncüsü Olarak İskenderiyeli Philo. İstanbul: Kitabevi, 2011.
  4. Barnabas. “The Epistle of Barnabas”. Ante-Nicene Fathers. ed. Philip Schaff. Grand Rapids, MI: Christian Classics Ethereal Library, 1885.
  5. Boyarin, Daniel. “The Gospel of the Memra: Jewish Binitarianism and the prologue to John”. Harvard Theological Review 94 (01 Temmuz 2001), 243-284.
  6. Briggman, Antonhy. “Measuring Justin’s Approach to the Spirit: Trinitarian Conviction and Binitarian Orientation”. Vigiliae Christanae 63/2 (2009), 107-137.
  7. Bucur, Bogdan G. “Early Christian Binitarianism”: From Religious Phenomenon to Polemical Insult to Scholarly Concept”. Modern Theology 27/1 (2011), 102-120.
  8. Clement of Rome. “First Epistle to the Corinthians”. Ante-Nicene Fathers. ed. Philip Schaff. Grand Rapids, MI: Christian Classics Ethereal Library, 1885.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of Religion

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

May 16, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

February 15, 2024

Acceptance Date

May 6, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 61

APA
Kaymaz, Y. (2024). Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 61, 152-163. https://doi.org/10.29288/ilted.1438007
AMA
1.Kaymaz Y. Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme. ilted. 2024;(61):152-163. doi:10.29288/ilted.1438007
Chicago
Kaymaz, Yunus. 2024. “Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, nos. 61: 152-63. https://doi.org/10.29288/ilted.1438007.
EndNote
Kaymaz Y (June 1, 2024) Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 61 152–163.
IEEE
[1]Y. Kaymaz, “Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme”, ilted, no. 61, pp. 152–163, June 2024, doi: 10.29288/ilted.1438007.
ISNAD
Kaymaz, Yunus. “Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 61 (June 1, 2024): 152-163. https://doi.org/10.29288/ilted.1438007.
JAMA
1.Kaymaz Y. Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme. ilted. 2024;:152–163.
MLA
Kaymaz, Yunus. “Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, no. 61, June 2024, pp. 152-63, doi:10.29288/ilted.1438007.
Vancouver
1.Yunus Kaymaz. Hristiyanlığın Erken Döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı Anlayışı Üzerine Bir İnceleme. ilted. 2024 Jun. 1;(61):152-63. doi:10.29288/ilted.1438007

Cited By