Research Article

Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Number: 65 December 31, 2025
TR EN

Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Hayatın anlamı konusu psikolojide bireysel tecrübe zemininde ele alınmaya başlandıktan sonra psikolojinin temel araştırma konularından biri haline gelmiştir. Bu çabanın önemli bir kısmı, özellikle 1900’lerin ikinci yarısından itibaren onu ölçmeye ve boyutlandırmaya yönelik araştırmalar çerçevesinde gelişmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, anlamın üç temel bileşene sahip olduğunu ileri sürmüştür: kavrayış, amaç ve önem. Bu araştırmada, bu teorik arka plana dayanan ve ilgili literatürde yeni addedilebilecek Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği’nin (ÇBVAÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada bu amaç doğrultusunda veriler çevrimiçi olarak toplanmış; çalışma, dilsel eşdeğerlik (n = 30), test–tekrar test (n = 64) ve ana örneklem (n = 312) olmak üzere 3 farklı örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, dilsel eşdeğerlik çalışmaları kapsamında İngilizce ve Türkçe versiyonlar arasında anlam bütünlüğünün sağlandığı tespit edilmiştir. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş ve ölçeğin üç faktörlü yapısının doğrulandığı görülmüştür. ÇBVAÖ, yakınsak geçerliği destekleyen anlamın mevcudiyeti ve teorik olarak ilişkili hayat memnuniyeti, mutluluk, dindarlık değişkenleriyle pozitif yönlü anlamlı ilişkiler sergilemiştir. Güvenirlik analizleri çerçevesinde, test-tekrar test yöntemiyle ölçeğin zaman içerisindeki tutarlılığının yüksek olduğu ve Cronbach alfa katsayısının genel ölçek için α = .96 olduğu tespit edilmiştir. Düzeltilmiş madde toplam test korelasyonları, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Bulgular, kavrayış, amaç ve önem alt boyutlarından oluşan ÇBVAÖ’nün Türkçe versiyonunun güçlü psikometrik özellikler sergilediğini; klinik tarama ve psikolojik danışma uygulamalarında, ruh sağlığı araştırmalarında ve manevi bakım hizmetlerinde bireylerin anlam düzeylerini değerlendirmede güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abarghouei, Mehdi vd. “The Relationship Between Religious Coping Strategies and Happiness with Meaning in Life in Blind People”. Global Journal of Health Science 9/1 (2017), 130-137.
  2. Abu-Hilal, Maher vd. “Can Religiosity Boost Meaning in Life and Suppress Stress for Muslim College Students?” Mental Health, Religion & Culture 20/3 (Mart 2017), 203-216. https://doi.org/10.1080/13674676.2017.1324835
  3. Aflakseir, Abdulaziz. “Religiosity, Personal Meaning, and Psychological Well-Being: A Study Among Muslim Students in England.” Pakistan Journal of Social and Clinical Psychology 9/2 (2012), 27-31.
  4. Aiena, Bethany J. vd. “Meaning, Resilience, and Traumatic Stress After the Deepwater Horizon Oil Spill: A Study of Mississippi Coastal Residents Seeking Mental Health Services”. Journal of Clinical Psychology 72/12 (Aralık 2016), 1264-1278. https://doi.org/10.1002/jclp.22232
  5. Antonovsky, Aaron. Unrevealing the Mystery of Health - How People Manage Stress and Stay Well Theess and Stay Well. San Francisco: Jossey-Bass Publishers, 1987.
  6. Antonovsky, Aaron. “The Structure of the Sense of Coherence Scale”. Social Science and Medicine 36/6 (1993), 725-733. https://doi.org/10.1016/0277-9536(93)90033-Z
  7. Appel, Judith E vd. “Meaning Violations, Religious/Spiritual Struggles, and Meaning in Life in the Face of Stressful Life Events”. The International Journal for the Psychology of Religion 30/1 (Ocak 2020), 1-17. https://doi.org/10.1080/10508619.2019.1611127
  8. Aydın, Cüneyd vd. “Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 38 (2015), 39-55.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology of Religion

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

April 29, 2025

Acceptance Date

December 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 65

APA
Vural, M. E. (2025). Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 65, 77-93. https://doi.org/10.29288/ilted.1686882
AMA
1.Vural ME. Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. ilted. 2025;(65):77-93. doi:10.29288/ilted.1686882
Chicago
Vural, Muhammet Enes. 2025. “Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, nos. 65: 77-93. https://doi.org/10.29288/ilted.1686882.
EndNote
Vural ME (December 1, 2025) Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 65 77–93.
IEEE
[1]M. E. Vural, “Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, ilted, no. 65, pp. 77–93, Dec. 2025, doi: 10.29288/ilted.1686882.
ISNAD
Vural, Muhammet Enes. “Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 65 (December 1, 2025): 77-93. https://doi.org/10.29288/ilted.1686882.
JAMA
1.Vural ME. Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. ilted. 2025;:77–93.
MLA
Vural, Muhammet Enes. “Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, no. 65, Dec. 2025, pp. 77-93, doi:10.29288/ilted.1686882.
Vancouver
1.Muhammet Enes Vural. Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. ilted. 2025 Dec. 1;(65):77-93. doi:10.29288/ilted.1686882