Research Article

Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi

Number: 19 May 31, 2026
TR EN

Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi

Abstract

Bu makale din veya inanç özgürlüğü ile güvenlik ilişkisinin dijital ve yapay zekâ teknolojilerinin etkisiyle uğradığı dönüşüme odaklanmaktadır. Foucault’nun iktidar kuramı ve Balzacq’ın güvenlikleştirmeyi uygulama rejimleri olarak yeniden kavramsallaştıran yaklaşımı teorik çerçeveyi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, uygulama rejimlerinin dört boyutu olan görünürlük, bilgi üretimi, müdahale ve özneleşme ekseninde Çin’in Uygurlu Müslümanlara yönelik dijital gözetimini, Fransa’nın terörle mücadele politikalarını ve devletler ile platformların dijital dini içeriğe müdahale biçimlerini incelemektedir. Araştırma bulgularına dayanarak dini kimlik ve pratiklerin güvenlikleştirilmesinin söyleme dayalı bir sürecin ötesinde taşındığı, dini alanın dijital altyapılar, yapay zekâ tabanlı veri işleme mekanizmaları ve algoritmik sınıflandırmalar üzerinden işleyen rutinleştirilmiş güvenlik pratiklerinin parçası haline geldiği ortaya konulmaktadır. Devletlerin yanı sıra dijital platformların da güvenlikleştirici aktörler haline gelmesi, dini pratik ve ifadeler risk parametrelerine, dindar bireyler de dijital izleri üzerinden kategorize edilen güvenlik öznelerine dönüşmesi din veya inanç özgürlüğün giderek veri-odaklı yönetişim mantığına göre şekillendiğini göstermektedir. Uluslararası insan hakları hukukuna göre belirli şartlar altında sınırlanabilen forum externum (dinin dışsal tezahürü) sürekli gözetim ve düzenleme konusu haline gelirken, dokunulmaz kabul edilen forum internum (içsel inanç alanı) üzerinde de dolaylı baskı mekanizmaları oluşmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

In this research article, ethics committee permission was not required as the data were not obtained using survey or interview techniques.

References

  1. Amnesty International. (2017). Dangerously disproportionate: The ever-expanding national security state in Europe. Amnesty International. https://www.amnesty.org/en/documents/eur01/5342/2017/en/
  2. Amnesty International. (2021). “Like we were enemies in a war”: China’s mass internment, torture and persecution of Muslims in Xinjiang. Amnesty International. https://www.amnesty.org/en/documents/asa17/4137/2021/en/
  3. Anti-Defamation League, Avaaz, Decode Democracy, Mozilla ve New America’s Open Technology Institute. (t.y.). How artificial intelligence fuels online disinformation: Content moderation. https://www.mozillafoundation.org/en/campaigns/trained-for-deception-how-artificial-intelligence-fuels-online-disinformation/content-moderation/
  4. Ashraf, C. (2022). Exploring the impacts of artificial intelligence on freedom of religion or belief online. The International Journal of Human Rights, 26(5), 757-791. https://doi.org/10.1080/13642987.2021.1968376
  5. Baker-Beall, C., ve Clark, R. (2021). A “Post-Copenhagen” analysis of China’s securitization of the Uyghur: A counterproductive securitization? Democracy and Security, 17(4), 427-454. https://doi.org/10.1080/17419166.2021.2020037
  6. Balzacq, T. (2005). The three faces of securitization: Political agency, audience and context. European Journal of International Relations, 11(2), 171-201. https://doi.org/10.1177/1354066105052960
  7. Balzacq, T. (2019). Securitization theory: Past, present, and future. Polity, 51(2), 331-348. https://doi.org/10.1086/701884
  8. Bhuiyan, J. (2021, 30 Eylül). ‘There’s cameras everywhere’: Testimonies detail far-reaching surveillance of Uyghurs in China. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2021/sep/30/uyghur-tribunal-testimony-surveillance-china

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Comparative Political Institutions

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

March 2, 2026

Acceptance Date

May 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 19

APA
Dinç, G. (2026). Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi. İmgelem, 19, 321-347. https://doi.org/10.53791/imgelem.1901483
AMA
1.Dinç G. Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi. İMGELEM. 2026;(19):321-347. doi:10.53791/imgelem.1901483
Chicago
Dinç, Güliz. 2026. “Dijital Çağda Din Veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi”. İmgelem, nos. 19: 321-47. https://doi.org/10.53791/imgelem.1901483.
EndNote
Dinç G (May 1, 2026) Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi. İmgelem 19 321–347.
IEEE
[1]G. Dinç, “Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi”, İMGELEM, no. 19, pp. 321–347, May 2026, doi: 10.53791/imgelem.1901483.
ISNAD
Dinç, Güliz. “Dijital Çağda Din Veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi”. İmgelem. 19 (May 1, 2026): 321-347. https://doi.org/10.53791/imgelem.1901483.
JAMA
1.Dinç G. Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi. İMGELEM. 2026;:321–347.
MLA
Dinç, Güliz. “Dijital Çağda Din Veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi”. İmgelem, no. 19, May 2026, pp. 321-47, doi:10.53791/imgelem.1901483.
Vancouver
1.Güliz Dinç. Dijital Çağda Din veya İnanç Özgürlüğünün Güvenlikleştirilmesi. İMGELEM. 2026 May 1;(19):321-47. doi:10.53791/imgelem.1901483